خانواده شیعی » روانشناسی »

برای تسکین دل‌های آسیب‌دیدگان(۱)

در این مجموعه به مباحثی پیرامون مسائل و مشکلات روانی آسیب‌دیدگان از بلایای طبیعی، چگونگی فائق آمدن مصدومین بر آسیب‌های روانی‌شان، چگونگی رفتار امدادکنندگان با آسیب‌دیدگان و نیز مسائل و مشکلاتی که ممکن است امدادگران با آن روبرو گردند پرداخته شده است.

١− خاطر و روان آسیب‌دیده
چگونگی معالجهٔ آسیب‌روانی به منظور مراقبت از جسم و جان

کسی از زمان وقوع حادثه، آگاه نیست. کسانی که در حوادث طبیعی دچار آسیب‌دیدگی می‌شوند، این مسئله ممکن است باعث دگرگونی عواطف و احساسات آنان شود. البته بیشتر مردم معمولاً آن را تجربه می‌کنند و اصلا چیز عجیبی نیست. برخی ممکن است
علاقمند باشند که خاطرهٔ دردناک به جای مانده از حوادث را بزودی فراموش کنند ولی امکان دارد که برخلاف انتظارشان، آن تاثیر ادامه یابد. بیایید با هم فکر کنیم که چه شیوه‌ای بهتر است.

روان هم آسیب می‌بیند در این صورت چه رخ می‌دهد؟

به یاد آوردن حادثه، روان آسیب‌دیدگان را می‌آزارد. در این صورت، چیزهای گوناگون اتفاق می‌افتد، مثلا از امور جزیی، زود عصبانی می‌شوند، نمی‌توانند به خواب بروند، آن حادثه را مکررا در خواب می‌بینند، آن منظره تکراری به یادشان می‌آید، حوصله ندارند با دیگران گفتگو کنند و غیره. گاهی در وضعیت جسمی آنان نیز تاثیر می‌‌گذارد. در این گونه موارد، بیشترشان به طور طبیعی یا خود به خود، با گذشت زمان بهبود می‌‌یابند، ولی بعضی وقت‌ها، مدت خیلی زیادی طول می‌کشد تا بهبود یابند.

اگر محیط زندگی تغییر بکند…

آثار دگرگونی ناشی از زلزله در زندگی افراد

از آنجایی که آسیب‌دیدگان، از محل زندگی پیشین خود یعنی جایی که بدان خو گرفته بودند، دور می‌شوند و وضع زندگی آنان تغییر می‌کند، زمان زیادی لازم است تا به زندگی نو عادت کنند. آیا احساس نمی‌کنید زندگی بی‌فایده است و بیشتر سیگار نمی‌کشید؟!
مجددا فکر کنید تا بتوانید سالم و تندرست زندگی کنید.

برای بهبود، به توصیه‌های زیر توجه کنید تا تندرستی و سلامت تن و روانتان را بدست آورید:

(۱) کمی استراحت کنید. به خودتان فشار نیاورید و مرتبا استراحت کنید.
(۲) از آنچه که در درونتان می‌گذرد، با نزدیکان و دوستانتان صحبت کنید و به این وسیله، خاطرات ناخوشایند را از درونتان تخلیه نمایید. پنهان نمودن احساسات طبیعی، می‌تواند به روان و سلامتی شما آسیب رساند.

٢− احساس محرومیت

تصور کسانی که یکی از نزدیکانشان را از دست داده‌اند، این است که «هیچ کس، احساس من را نمی‌فهمد!». چه کسی می‌تواند غم و اندوه خانواده‌هایی که عزیزی را از دست داده‌اند، درک کند؟ اطرافیان می‌گویند: «چاره‌ای نیست!»، «نمی‌توان کاری کرد…» و به این وسیله، دلسوزی می‌کنند و یا می‌گویند: «حالا دیگر باید خوشحال باشی!»، ولی فرد مغموم، این طور فکر می‌کند که اگر چه اطرافیان دلشان برایم می‌سوزد، ولی هیچ کس احساس من را نمی‌فهمد. تحمل مرگ یکی از عزیزان، بسیار سخت و دشوار است.

هر احساسی را باید بپذیرید.

کسانی که یکی از عزیزانشان را از دست داده‌اند، با احساسات شدید و گوناگونی دست به گریبان خواهند بود. آنان در صورتی که در حادثه‌ای یکی از عزیزانشان را از دست داده باشند، احساس پشیمانی می‌کنند و با خود می‌گویند: «باید فلان کار را می‌‌کردم» یا عصبانی هستند که چرا عزیزشان نجات داده نشده است؟ این احساسات، برای کسانی که عزیزانشان را از دست داده‌اند، طبیعی است.

احساسات خود را بیان کنید.

بر اساس یافته‌های موجود، اگر آسیب‌دیدگان بتوانند اندوه و عصبانیت خود را به زبان آورند، به تدریج رنج، خود به خود رفع می‌شود. اگر تظاهر به خوشحالی بکنید، رنجتان بیشتر می‌شود. با کسی که به او اطمینان دارید، درد دل کنید. همچنین نوشتن آنچه که احساس می‌کنید، هم می‌تواند مفید باشد.

به خودتان و خانواده‌تان دلداری دهید.

خیلی سخت است که بتوان احساس محرومیت را از دل بیرون کرد. تحمل رنج احساس از دست دادن عزیزان، کار بزرگی است. برای این که غم را به فراموشی بسپارید، مواظب باشید که به کارکردن یا مصرف دخانیات سرگرم نشوید. دیگر این که دل خانواده‌هایی که در نگاه نخست آرام به نظر می‌رسند سخت جریحه‌دار شده است. به ویژه آن که کودکان مانند افراد بالغ، نمی‌توانند رنج خود را اظهار نمایند. به همین، دلیل لازم است رابطه اعضای خانواده را تقویت کنید.

در گروه‌های داوطلبانه و اجتماعات محلی و شهری مشارکت نمایید.

اگر می‌خواهید احساساتتان را بیان نمایید، ممکن است نتوانید شنونده‌ایی بیابید ولی در گروه‌های خودیار شاید بتوانید با آرامش بیشتری صحبت کنید. زیرا اعضای آن گروه‌ها هم مانند شما، عزیزانشان را از دست دادند، حتما سخن شما را با احساس همدردی بیشتری خواهند شنید.

با کارشناسان مربوطه مشورت کنید.

کارشناس مشاور، فردی است همانند شما که حرف شما را می‌شنود. فقط تجربه شما را ندارد، می‌توانید با آرامش خاطر، احساساتتان را با وی در میان گذارید.

ادامه دارد…