پیامبر و اهل بیت علیهم السلام » دعاهاو نمازها » نمازها »

اعمال مسجد «صعصعه»

مرحوم «سیّد بن طاووس» در «مصباح الزائر»(۱) براى این مسجد بعد از دو رکعت نماز، دعاى «اَللّهُمَّ یا ذَا الْمِنَنِ السّابِغَهِ وَالاْلاءِ الْوازِعَهِ…» که در اعمال روزهاى ماه رجب مى آید را ذکر کرده است. گرچه مرحوم «علاّمه مجلسى»(۲) از «مزار شهید» و «مزار کبیر» و همچنین از خود «سیّد بن طاووس» در کتاب «اقبال» نقل مى کند که بعضى از مؤمنین در ماه مبارک رجب، امام زمان (صلوات الله علیه) را در این مسجد مشاهده کردند که بعد از دو رکعت نماز، این دعا را خواند (شاید آن حضرت به مناسبت ماه رجب این دعا را خواندند، نه از باب این که مخصوص این مسجد باشد) ولى در هر حال، شکّى نیست که خواندن چنین مناجات بلند و پرمعنایى دراین مسجد، در زمان هاى دیگر نیز مناسب است.

شخصیّت زید و صعصعه:

دو مسجد زید و صعصعه منسوب به دو برادر از یاران على(علیه السلام) است: زید بن صوحان و صعصعه بن صوحان. زید از بزرگان اصحاب امیرمؤمنان(علیه السلام) و از شخصیّت هاى برجسته و پرهیزگاران روزگار به شمار مى رفت و در جنگ جمل، در رکاب آن حضرت به شهادت رسید(۳) و دعایى که در اعمال مسجد زید ذکر شد، دعایى است که او در نماز شب مى خواند.(۴)

برادرش صعصعه نیز از اصحاب امیرمؤمنان(علیه السلام) و از عارفان به حقّ آن حضرت و از بزرگان اهل ایمان است، فصاحت و بلاغت او در حدّى بود که امیرمؤمنان(علیه السلام) او را «خطیب شحشح» یعنى ماهر، لقب داد،(۵) و او را به مهارت و فصاحت در خطابه و نیز به «کمى هزینه زندگى و کثرت کمک به مردم» ستوده است.(۶) او کسى است که در شبى که جنازه آن حضرت دفن مى شد به همراه فرزندان آن بزرگوار از تشییع کنندگان بود و پس از فراغت از دفن آن حضرت، نزد قبر مقدّس ایستاد و مشتى خاک برداشت و بر سر خود ریخت و گفت: پدر و مادرم فداى تو باد اى امیرمؤمنان! گوارا باد تو را کرامت هاى خدا، اى اباالحسن! به یقین مولد تو پاکیزه و صبر تو قوى و جهاد تو عظیم بود، و به آنچه آرزویش داشتى رسیدى، تجارت سودمندى کردى و به نزد پروردگار خود شتافتى!… و از این قبیل اوصاف، بسیار گفت و گریه سختى کرد و دیگران را به گریه آورد(۷) و در حقیقت سر قبر آن حضرت مجلس سوگوارى به پا شد که روضه خوانش صعصعه و مستمعینش حسن و حسین(علیهما السلام) و محمّد بن حنفیه و ابوالفضل العباس(علیه السلام) و سایر فرزندان و بستگان آن حضرت بودند. رحمت و رضوان خدا بر او باد.

۱ مصباح الزائر، صفحه ۱۰۹.
۲.
بحارالانوار، جلد ۹۷، صفحه ۴۴۶ و مزار کبیر، صفحه ۱۴۳.
۳.
بحارالانوار، جلد ۲۳، صفحه ۲۱۱ .
۴.
همان مدرک، جلد ۹۷، صفحه ۴۴۵ .
۵.
همان مدرک، جلد ۳۴، صفحه ۳۰۸ .
۶.
همان مدرک، جلد ۲۳، صفحه ۲۱۱ .

۷.همان مدرک، جلد ۴۲، صفحه ۲۹۵ .