ویژه نامه » نیمه شعبان » پرسش و پاسخ »

ارتباط علامه حلّی با امام زمان(ع)

اشاره:

علامه حلی یکی از دانشمندان بزرگ و فقهای نامدار شیعه در قرن هفتم وهشتم هجری بود و روزگار او مقارن با حمله مغول به کشورهای اسلامی بود.دوره‎ای که علامه در جهان تشیع مرجعیت داشت؛ مغولان در ایران حکومت ایلخانی داشتند چنانکه سلطان ایلخانی اولجایتو (خدا بنده) او را به ایران دعوت کرد و او از این فرصت بهترین استفاده را برای ترویج تشیع نمود.[۱] در باره ارتباط علامه حلی با امام زمان (ع) نیز مطالبی در منابع نقل شده که با اشاره مختصر بیان می شود.
۱٫ علامه شوشتری نقل می‎کند که یکی از علمای اهل سنت کتابی در رد مذهب شیعه نوشته بود و آنرا فقط خودش برای شاگردانش و سایر مردمان می‎خواند و کتاب را در اختیار کسی نمی‎گذاشت و این هم به خاطر ترس از ردیّه (جواب)  نوشتن بر آن کتاب بود و علامه همیشه سعی می‎کرد که آن کتاب را به دست آورده و از آن استنساخ (نسخه برداری) کند و با دقت در رد آن جواب بنویسد. پس از اصرار به درخواست به هر صورت صاحب کتاب، رضایت داد که کتاب را علامه یک شب بیشتر نگه ندارد و علامه همین مدت را هم غنیمت دانسته کتاب را گرفت و شروع به استنساخ کتاب نمود ولی خستگی بر علامه چیره شد و علامه به خواب رفت و وقتی که بیدار شد از اینکه نتوانسته بود کتاب را استنساخ کند، ناراحت بود ولی چون کتاب را باز کرد دید که تمام کتاب نوشته شده است و در پایان چنین نوشته شده است:  کتبه (م ح  م د) بن الحسن العسکری صاحب الزمان ـ علیه السّلام[۲] ـ
۲٫ حکایت دیگر حاکی از این است که علامه شب های جمعه به زیارت حضرت سیدالشهدا(ع) می‎رفت و در یک شب جمعه در بین راه با عربی برخورد می‎کند و پس از طی مسافتی باب صحبت باز می‎شود و وقتی که علامه متوجه می‎شود که عرب مردی فاضل و صاحب علم است مشکلات علمی که داشته مطرح می‎کند و وقتی که مرد عرب فتوایی در رابطه با یکی از مشکلات علامه صادر می‎کند، علامه در ابتدای امر قبول نمی‎کند و می‎گوید که برای این فتوی حدیثی نداریم. مرد عرب گفت: حدیثی در این باب از شیخ طوسی در تهذیب ذکر شده و شما از کتاب تهذیب از اول فلان مقدار صفحه بشمارید و در فلان صفحه و در فلان سطر این حدیث مذکور است ؛ علامه در حیرت وفکر فرو می رود که این شخص کیست؟ سپس از او پرسید آیا در عصر غیبت می‎توان حضرت صاحب الامر(ع) را ملاقات کرد یا نه؟ مرد دست در دست علامه می‎گذارد و می‎فرماید چگونه صاحب الزمان را نمی توان دید در حالی که دست او در میان دست تو است.[۳] حکایت اول به طریق دیگری نیز نقل شده که از نقل آن خودداری می کنیم.[۴]
قطعاً توفیقاتی که علامه حلی در خدمت به شیعه داشته مورد عنایت معصومین(ع) و امام زمان (ع) بوده است و تمام مراجع و علمای مخلص مورد توجه امام زمان(ع) هستند.
در باره آثار علامه حلی: علامه به خاطر جامعیت علمی در علوم مختلف آثاری را از خود به یادگار گذاشت که به چند مورد اشاره می کنیم:
در فقه: تذکره الفقها و مختلف الشیعه و قواعدالاحکام .
در اصول: تهذیب الوصول الی علم الاصول.
در کلام: کشف المراد.
در حدیث: جامع الاخبار.
در رجال: ایضاح الاشتباه.
در تفسیر:‌نهج الایمان فی تفسیرالقرآن.
در فلسفه: القواعد و المقاصد و الدر المکنون.
و آثار دیگری که شما می‎توانید با مراجعه به فصل ششم کتاب «علامه حلی رایت ولایت» نوشته محمد حسن امانی مراجعه کنید.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
۱- میرمهر،پورسید آقایی
۲- ره جویان معرفت، سید جواد رضوی.
۳- برکات حضرت ولی عصر(ع)، سید جواد معلم.

پی نوشت:

[۱] . ر.ک. خوانساری، روضات الجنات، اول قم، اسماعیلیان بی تا، ص ۲۷۹ و سید محسن امین،   اعیان الشیعه، بیروت، ج ۵، ص ۳۹۹٫
[۲] .قاضی نور الله شوشتری،  مجالس المومنین ، تهران، انتشارات اسلامیه، اول، ۱۳۶۵، ج ۱، ص ۵۷۳٫
[۳] . همان، ص ۳۴۷٫
[۴] . میرزاحسین طبرسی نوری، ‌نجم الثاقب، قم، انتشارات مسجد جمکران، اول ۱۴۱۶ق ، ص ۴۵۲٫