پیامبر و اهل بیت علیهم السلام » اصحاب و شاگردان »

احمد بن محمد بن عیسى اشعرى

ولادت‏

ابو جعفر، احمد بن محمد بن عیسى بن عبد الله اشعرى قمى از روات بزرگ شیعه در قرن سوم هجرى و از یاران ائمه علیهم السلام مى ‏باشد.

احمد در شهر قم به دنیا آمد، شهر علم و فقاهت و شهر راویان بزرگ شیعه و پناهگاه فقها و دانشمندان بزرگ و علاقه‏مندان به محمد و آل محمد صلوات اللّه علیهم.

او در خانواده‏اى اهل علم و دانش و ارادتمند به اهل بیت رسول خدا صلى الله علیهم اجمعین تربیت شد و از نوجوانى زیر نظر پدر خود محمد بن عیسى اشعرى به فراگیرى علوم و معارف اسلامى پرداخت.

خاندان اشعرى‏

خاندان اشعرى از بزرگ‏ترین و سرشناس‏ترین خاندان‏ هاى شهر قم مى ‏باشد. اجداد آنها از یمن به مکه مهاجرت کردند و از آنجا به حمایت از رسول خدا به مدینه رفته و از آنجا به کوفه رفتند.

جدّ آنها« ابو عامر» در غزوات متعددى شرکت کرد و در جنگ حنین به شهادت رسید.

پدر بزرگ احمد، عیسى بن عبد الله، از اصحاب امام جعفر صادق علیه السلام بود و آن حضرت به او فرمودند:« تو از ما اهل بیت هستى.» پدر احمد، محمد بن عیسى، چهره‏اى برجسته و از هیبت و مقام و منزلتى خاص در میان مردم برخودار بود و از اصحاب امام رضا و امام جواد علیهما السلام به شمار مى‏ آمد.

عموى احمد، عمران نام داشت. امام جعفر صادق علیه السلام درباره او مى ‏فرمود:« این شخص از خاندان بزرگى است و هیچ ستمگرى قصد آنان را نمى‏کند مگر آنکه خداوند او را در هم مى ‏شکند.» احمد پسر عمویى داشت به نام مرزبان. امام رضا علیه السلام روزى به او گفت:« نام تو جزء شیعیان من است.»

شخصیت‏

احمد بن محمد بن عیسى از برجسته ‏ترین شخصیت‏ هاى علمى دوران خود بود. او رییس و بزرگ شهر قم بود و از احترام خاصى در نزد مردم قم برخوردار بود.

ابو جعفر نزد علما و فقهاى شیعه نیز از مقام و منزلت خاصى برخوردار بود و از راویان بزرگ شیعه به شمار مى ‏آید. او به خدمت امام رضا و امام جواد و امام هادى علیهم السلام نیز رسیده بود و روایات فراوانى از ائمه نقل کرده است.

نام او در سند ۲۲۹۰ روایت آمده است. شیخ طوسى و نجاشى و ابن داود و علامه حلى درباره او مى ‏گویند:« او بزرگ اهل قم و چهره سرشناس و فقیه و دانشمند آنان و رئیس شهر قم بود و به نمایندگى از مردم شهر در برابر سلطان و یا حکومت هاى دوران قرار مى‏ گرفت.»

اساتید

ابو جعفر اشعرى علاوه بر امام جواد و امام هادى علیهما السلام از بسیارى از روات بزرگ شیعه نیز روایت نقل مى ‏کند مانند: پدرش محمد بن عیسى اشعرى، حسین بن سعید، نضر بن سوید، على بن نعمان، صفوان بن یحیى، محمد بن ابى عمیر، محمد بن اسماعیل، عثمان بن عیسى، حماد بن عثمان و قاسم بن محمد.

شاگردان‏

چهره ‏هاى بزرگى از روات شیعه از او روایت نقل مى ‏کنند. از جمله: محمد بن حسن صفار، سعد بن عبد الله، على ابن ابراهیم، داود بن کوره، احمد بن ادریس، محمد بن حسن بن ولید، محمد بن على بن محبوب و سهل بن زیاد.

تألیفات‏

احمد بن محمد قمى داراى تألیفات ارزشمندى است.

از جمله تالیفات او که بیشتر در زمینه روایات اهل بیت هستند مى ‏توان به کتب:

۱- النوادر ۲- التوحید ۳- فضل النبی صلى اللّه علیه و آله و سلم ۴- المتعه ۵- الناسخ و المنسوخ ۶- طب الکبیر ۷- طب الصغیر ۸- المکاسب ۹- الأظله، اشاره نمود.

اخراج برقى از قم‏

وى که بزرگ شهر قم بود ابو عبد الله، احمد بن محمد بن خالد برقى را، که یکى از روات بزرگ شیعه است به دلیل نقل روایت از برخى افراد ضعیف و یا نقل روایات مرسله، از شهر قم اخراج کرد. ولى پس از چندى از این عمل خود پشیمان شده و از او معذرت خواهى کرده و او را به شهر باز گرداند.
اشعرى براى جبران اشتباه خود بعد از وفات برقى، در تشییع جنازه او با سر و پاى برهنه شرکت کرد.