فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

جواد فقیه سبزوارى (ره)

(۱۴۲۸-۱۳۴۹هـ ق)
ولادت و تحصیلات

مرحوم حضرت آیه الله سید جواد فقیه سبزوارى (ره) فرزند حضرت آیه الله العظمى حاج سید میـرزا حسین فقیه سبزوارى متولد روز جمعه بیست و هفتم ربـیع الاول سال ۱۳۴۹ هجرى قمرى در مشهد مقدس مى باشد.
ایشـان پس از گذراندن ایام خردسالى دروس قـرآن را فرا گرفته و پس از سن شـش سالگى وارد یکى از مدارس آن زمان به نام مدرسه محمّدیّـه سعادت شدند و مـدت شش سال تمام به تحصیل مشغول بودند.
تا در سال هزار و سیصد و شصت و یک هجرى قمرى که مصـادف بود با وارد شدن قواى متفقین به خاک ایران و وضع مملکت چندان رضایت بخش نبود و موقعیت بسیار عالى در اختیار علماى آن زمان قرار گرفت زیرا تا آن زمان در خفقان بسیار شدید به سر مى بردند
و منتـظر چنین فرصتى بودند لذا ، علما مدارس علوم دیـنیّه را که تا آن زمان به صـورت خرابه و متروکه در آمده بود تمامـى را باز سـازى کرده وطـلاب علوم دینیّه را از اطراف مشهد مقدّس فراخوانده و مدارس یکى پس از دیگرى آباد و تعمیر گردید .
مرحوم حضرت آیه الله سیـد جواد فقیه سبزوارى نیز مانند طلاب دیـگر خود را در ردیف یکى از طالبین علوم محسوب داشته و در مدرسه نواب آن زمان مشغول به تحصیل شدند. ایشان مدت پنج سال در آن مدرسه اشتغال به ادبیات داشته و جامع المـقدمات و سیوطى و مغنى و مطـوّل و سایر کتب ادبیّـات را فرا گرفتند .
اساتید
نزد اساتیدى چون آقاى شیخ محمد تقـى ادیب نیشـابورى و سایر مدرسیـن ، چون آن مدرسه قدرى شـلوغ بود و مانع درس خوانـدن ایشان مى شد لذا نقل مکان کرده و به مدرسه مبارکه بالا سر حضرت رضا علیه السلام به اتاقى مجـاور حرم حضرت که در حال حاضـر به صورت رواقى در آمـده است نقل مـکان کردند و بحـمد الله به همان مـکان خلوتـى را که مـدتها آرزوى آن را داشتنـد رسیدند.و هر کدام از دروس ادبیــات را دو مرتبه حاضر نمودند تا اشتباهى باقــى نماند ونیز دروس شـرح جلدى لـمعه و قوانیـن و معالم الأصول را نزد حضـرت آیه الله حـاج میرزا احمـد مدرس حاضـر گشتند .
از محضر آیه الله خـراسانى و درس خارج فقه آیه الله میلانى که ایشان کسب فیض نمودند و از این بزرگان منافع سرشـارى برده و این سیره ادامه داشت تا تاریخ بیست و پنجم شهر شوال هزارو سیصدو هشتادو شش هجرى قمرى که ابوى ایشان حضرت آیه الله حاج سید میرزا حسین فقیه سبـزوارى دار فانى را وداع گفتند، رحمه الله علیه، که بعد از برگزارى مجالس فاتحـه عده اى ازطلاب و اهل علم از ایشان تقاضا نمودند که شروع به درس نمایند از آن زمان ایشان صبحها چهـار درس و بعد از ظهر یک درس وشب بعد از نماز مغرب و عشاء یک درس در محـل باغ رضوان که ساخته دست مرحوم پدر ایشان بود مداومت داشتندکه تقریبا وقت ایشان کاملا در تدریس مى گذشت واین سیره همین طور ادامه داشت تا اینکه بیمار گشتند حدود سال هز ارو و سیصد وجهل و هشت هجرى شمسى و به دستور آقایان پزشکان معالج ایشان را از تدریس زیاد منع نمودند وبراى معالجه به تهران رفتند و پس از برگشـت از تهران مباحـثات ایشان قدرى کاهش پیدا کرد. و بنا به دستور آقایان پزشکان معـالج فقط طرف صبـح را ایشان تدریـس مى کردند لذا از صبح تا ظـهر چهار درس را مى گفتند و بعد از ظهر تعطیل بودند و این سیره ادامه داشت تادستور خرابى اطراف فلکه صادر گردید و باغ رضوان با آن عظمت با خاک یکسـان گردید و ایشان مجبور شدند بعد از خرابى باغ رضوان به مسجد گوهرشاد بروند ودرهمان محلى که مرحوم والد محترمشان تدریس مى فرمودند مشغول به تدریس گشتند و به علت عمـل جراحى که در کمر داشتند فقط در طرف صبح چهار درس را مى گفتند.

تدریس
تا سال هزار و سیصد و هشتاد هجرى شمسى این رویه تدریس در مسجد گوهرشاد چهار درس در صبـح ادامه داشـت در این سـال ایشان بیمار گشتند (بیمارى قلبی) و پــس از بسـترى شدن در بیمارسـتان به مدت چنـد روز و منع دکتر از تدریس زیاد ، مجبور شدند این چند سال آخر را فقط یک درس بگویند.
خدمات
حضرت آیه الله حاج سید جواد فقیه سبزوارى در طول عمر با برکت خود خدمات فراوانى به حوزه علمیه و عمـوم مردم داشتند ایشان در طول عمر با برکت خود شاگردان زیادى تربیت نمودند و تحویل حوزه دادند .ایشان از اساتید خود در جوانى تصدیق اجتهاد دریافت کرده بودند از علمائى چون پـدر بزرگوارشان و مرحوم شیخ هاشم قزوینـى و دیگر علما . ( رحمه الله علیهم أجـمعین ).
ایشان از سال هزار و سیصـد و بیست و هشت هجرى شمسـى امام جماعت مسجد حاج حکیم در خیابان طبرسى را تا زمان فوت به عهده داشتند سالهاى متمادى صبح و ظهر و شب به اقامه جماعت مى پرداختند و بعدها به علت کسالت جسمى به دو وعده نماز ظهر و شب ادامه دادند.

فضایل اخلاقى
مرحوم فقیه سبزوارى از مردان با حقیقت بى ریا و از دانشوران با وفا و صفا بود و داراى خلـق خوش و متواضـع ، داراى طلاقـت صبر و صبـاحت وجه بود . در اخـلاق و آداب بى نظیر و حوزه تدریـس ایشان در مسجد گوهر شاد بهـترین حوزه به شمار مى آمد این گفته تمام شاگردان ایشان و دوستان و آشنایان که با ایشان مراودت و رفت و آمد داشتند مى باشد . درِ منزل ایشـان بر روى تمامى آحاد مردم در تمامى ساعات شبانه روز باز و مشکل گشاى کارهاى مردم که به ایشان مراجعه مى کردند بود .
ولى متأسفانه با این همه زحمــات که براى حوزه علمـیه کشیده و شاگـردان فراوانـى که تحویـل حوزه و جامـعه داده بود بدون هیچ گونه گـرامیداشتى و یادبـودى براى ایشان ، بى تفاوت از کـنار این همه زحمات گذشته و قـدر این مرد فاضل و عالم متدین و فاضل مجتـهد را ندانسته و با رحـلت این عالم عامـل و فاضل کـامل گلستان فضائل خـراب و دیـار علم و کـمال کمیاب شد این چـنین گل خوش بو و این گـونه بلبل خوش خو از گلستان جهان گذشت و دیار فضـل و کمال خـراب تر گردیـد و عنـقریب است گـلى از گلستان دیده نشود و آواز بلـبلى در آن به گوش نرسـد.خـداوند ایشان و پدر بزرگـوارشان را با اجـداد طاهرینش محـشور گرداند .

وفات

سرانجام  در تـاریخ اول آذر ماه ۱۳۸۶ این عالم وارسته و ربانى به ندلى حق لبیک گفت و جامعه مسلمین به فراق ایشان مبتلا گشـت و در جوار ملکوتى حضرت رضا علیه السّـلام در صحن آزادى آرمیدند .