فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

شیخ حسن حسن زاده آملى « دام ظله »

ولادت

در اواخر سال ۱۳۰۷ هجرى شمسى مطابق با ۱۳۴۷ قمرى برابربا ۱۹۲۹ میلادى در [ایرا] از توابع لاریجان آمل دیده به جهان گشود.

نام اصلى ایشان حسن بن عبدالله طبرى آملى است که به حسن زاده شهرت دارد.

مقدمات علوم حوزوى و فراگیرى علومى که بین طلاب متداول است رادر مسجدجامع آمل آموخت , د راین دوران که شش سال طول کشید از محضر علمایى چون : آیه اللّه میرزا ابوالقاسم فرسیو, آیه اللّه غروى , آقا شیخ احمد اعتمادى , شیخ ابوالقاسم رجایى لتیکوهى , شیخ عزیز اللّه طبرسى و مرحوم عبداللّه اشراقى بهره گرفت .

سپس در سن ۲۲سالگى ودر شهریور ۱۳۲۹به تهران رفت وازمحضرآیات :میرزا ابوالحسن شعرانى , حاج میرزا مهدى الهى قمشه اى , حاج شیخ محمد تقى آملى , میرزا ابوالحسن رفیعى قزوینى , شیخ محمد حسین فاضل تونى , آقا میرزا احمد آشتیانى و سید احمد لواسانى استفاده کرد.

در سال ۱۳۴۲ به قم عزیمت نمود و از علامه سید محمد حسین طباطبائى و برادرش سید حسن طباطبائى و آقا سید مهدى قاضى طباطبائى بهره ها برد.

و از همان سال تاکنون در حوزه علمیه قم به درس و بحث و تحقیق و پژوهش اشتغال دارد.

اولین اثر ایشان تصحیح و اعراب گذارى و تحشیه نصاب الصبیان است و بطور کلى مى توان نگاشته هاى وى را به پنج دسته : تالیف مستقل , شروح , حواشى و تعلیقات , تصحیح آثار دیگران و رسالات تقسیم نمود.

تألیفات

۱-کلمه علیا درتوقیفیت اسماء

۲-خیر الاثر در رد جبر و قدر

۳-انسان و قرآن

۴-حول الرؤیه

۵-رساله امامت

۶-دروس اتحاد عاقل به معقول

۷-نور على نور در ذکر و ذاکر و مذکور

۸-لقاءالله

۹-گشتى در حرکت

۱۰-تقدیم و تعلیق رساله

۱۱-انسان در عرف عرفان

۱۲-هزار و یک کلمه

۱۳-قرآن هرگز تحریف نشده

۱۴-انسان کامل در نهج البلاغه

۱۵-قرآن و عرفان و برهان از هم جدایى ندارند

۱۶-الالهیات من کتاب الشفاء

۱۷-نهج الولایه در شناخت امام زمان (علیه السلام )

۱۸-صد کلمه در معرفت نفس

۱۹-نصوص الحکم بر فصوص الحکم

۲۰-النور المتجلی فى الظهور الظلى

۲۱-النفس من کتاب الشفاء

۲۲-مجموعه مقالات

۲۳-دیوان اشعار

۲۴-دروس معرفت نفس (در ۳ جلد)

۲۵-الهى نامه

۲۶-هزار و یک نکته

۲۷-وحدت از دیدگاه عارف و حکیم

۲۸-شرح نهج البلاغه به نام [تکمله منهاج البراعه ] به عربى در پنج مجلد

۲۹-شرح زیج بهادرى به فارسى

۳۰-شرح فصوص فارابى یک دوره کامل به فارسى

۳۱-مآخذ و مصادر نهج البلاغه و استدراکات آن

۳۲-شرح باب توحید حدیقه سنایى

۳۳-شرح یک دوره مسائل ریاضى هیوى زیج بهادرى و تعلیقات آن

۳۴-شرح عربى تحفه الاجله فی معرفه القبله حیدر قلى سردار کابلى

۳۵-تعلیقات بر شرح بر فصوص محى الدین عربى

۳۶-تعلیقات بر قبله ملا مظفر

۳۷-تعلیقات و حواشى بر دوره اصول اقلیدس و شرح صدور آن به تحریر خواجه نصرالدین طوسى

۳۸-تعلیقات بر هشت باب معانى شرح مطول تفتازانى

۳۹-تعلیقات دوره منطق منظومه متاله سبزوارى

۴۰-تعلیقات بر اسفار صدر المتالهین بخصوص از اول جواهر و اعراض تا آخر آن به تفصیل

۴۱-تحشیه تمهید القواعد صائن الدین معروف به ابن ترکه

۴۲-تعلیقه و تحشیه و تصحیح مجسطى بطلمیوس و نیز حاشیه بر شروح آن چون شرح نظام الدین نیشابورى و شرح محمد على ریاضى .

۴۳-تصحیح کامل یک دوره نهج البلاغه از روى نسخه اى که به یک واسطه از خط سید رضى استنساخ گردیده است .

۴۴-تصحیح و اعراب گذارى جلدین اصول کافى ثقه الاسلام کلینى

۴۵-تصحیح تفسیر خلاصه المنهج مرحوم ملا فتح الله کاشانى

۴۶-تصحیح کامل یک دوره تمامى حکمت متعالیه معروف به اسفار ملاصدرا از اول تا آخر آن از روى چندین نسخه مخطوط و غیر مخطوط محشى و مصحح بر تحشیه و تصحیح مرحوم سید ابوالحسن جلوه زواره اى و سید حسن آل طعمه و دیگر حکما.

۴۷-تصحیح و تحشیه بر دوره کامل شرح محقق خواجه نصیر الدین طوسى بر اشارات ابو على سینا.

۴۸-تصحیح کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد که شرح علامه حلى بر تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسى مى باشد .

۴۹-تصحیح و تعلیق اکرومانالاوس در مثلثات کروى به تحریر خواجه نصیر الدین طوسى

۵۰-تصحیح و تعلیقه شرح عبد العلى بیرجندى بر زیج الغ بیک .

۵۱-تصحیح شرح ملا عبدالعلى بیرجندى بر اسطرلاب خواجه نصیر طوسى و تصحیح بیست باب اسطرلاب خواجه نصیر و هفتاد باب رساله حاتمیه در اسطرلاب شیخ بهائى

۵۲-تصحیح کلیله و دمنه ابو المعالى نصرالله منشى با مقدمه و حواشى و مآخذ و امثال آن و ترجمه دو بابش .

۵۳-تصحیح خزائن نراقى با مقدمه و تعلیقات به عربى و فارسى .

۵۴-تصحیح نصاب الصبیان با مقدمه و تحشیه و مزین به تقریظ علامه شعرانى .

وى رساله هاى متعددى در علوم گوناگون دارند که عبارتند از :

۱-مفاتیح المخازن که در واقع تکمیل کننده مقدمات دوازده گانه قیصرى بر شرح فصوص ابن عربى است .

۲-رساله اى در کسب .

۳-رساله اى در اقسام فاعل .

۴-رساله فارسى انه الحق .

۵-رساله اى در ظل (تانژانت )

۶-رساله اى در تکسیر دایره و بیان نسبت محیط به قطر دایره ( یعنى بحث از پى )

۷-رساله اى درمثل افلاطونى

۸-رساله اى در مراتب و درجات قرآن مجید .

۹-رساله اى در میل کلى و مسائل متعدد هندسى و نجومى .

۱۰-رساله اى در سیرو سلوک .

۱۱-رساله اى در تفسیر بسم الله الرحمن الرحیم

۱۲-سى فصل ( دایره هندیه )

۱۳-قضا و قدر

۱۴-تعیین سمت قبله مدینه به اعجاز رسول الله ( صلى الله علیه واله و سلم )

۱۵-مطالب ریاضى

۱۶-پیرامون فنون ریاضى

۱۷-مناسک حج

۱۸-لیله القدر و فاطمه (علیها السلام )

۱۹-قطب نما و قبله نما

۲۰-اختلاف منظر و انکسار نور

۲۱-لوح و قلم .

۲۲-کل فى فلک یسبحون

۲۳-مدارج و معارج .