فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

احمد فهری زنجانی(ره)

(۱۴۲۷-۱۳۴۰هـ ق)

ولادت 

 آیت‌الله سید احمد فهری زنجانی متولد سال ۱۳۰۱ هجری شمسی بنیانگذار حوزه علمیه دمشق و از همراهان امام در نجف اشرف بوده که بسیاری از کتب و آثار حضرت امام خمینی(ره) را به زبان عربی ترجمه کرده است.

تحصیلات

وی فلسفه و فقه را در حوزه نجف خوانده بود، بسیار متهجد بود و در کار عبادی مواظبت زیادی می‌کرد.

اساتید

آیت‌الله محسن  حکیم

آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری

آیت‌الله میرزا باقر زنجانی

آیت‌الله خویی بود که در سن سی سالگی به افتخار درجه اجتهاد از سوی سید ابوالحسن اصفهانی نائل آمد.

تدریس

آیت‌الله فهری ‌زنجانی، مؤسس حوزه علمیه دمشق بوده و در طول حیاتش ۴ هزار طلبه در اقصی‌ نقاط کشورهای اسلامی و حوزه علمیه امام خمینی دمشق از محضر آن مرحوم درس گرفته‌اند.

فعالیتها

علاوه بر تاسیس حوزه علمیه در دمشق، بازسازی و نوسازی حرم حضرت رقیه (س) و ساخت بیمارستان امام خمینی(ره) در دمشق نیز از جمله فعالیت های فرهنگی و اجتماعی آن مرحوم عنوان شده است.

تلاش برای ایجاد وحدت و همبستگی میان علمای شیعه و سنی و ساماندهی امور مذهبی و زیارتی در لبنان و سوریه از دیگر فعالیت‌های سیاسی، فرهنگی و مذهبی وی می‌باشد.

آیت‌الله سید احمد فهری که از سال ۱۳۶۰ به نمایندگی حضرت امام در سوریه و لبنان جهت ساماندهی امور مذهبی و زیارتی منصوب شد، وی در طول این‌ سال‌ها به ترویج اسلام و مذهب جعفری اقدام کرده و اقامهٔ نماز و ایراد سخنرانی در سالیان متمادی در حرم حضرت زینب (س) در دمشق، تدریس در حوزه‌های علمیه دمشق، برپایی جلسات درس برای تربیت شاگردان و طلبه‌های علوم اسلامی از اقصی نقاط جهان از جمله فعالیتهای علمی – فرهنگی وی است.

آیت‌الله فهری روزانه سه وعده نماز در حرم حضرت زینب می‌خواند و در توسعه حرم حضرت رقیه نقش اساسی داشت و زائران ایرانی و عربی در سوریه از سخنرانی‌ها و نشست‌های روزانه این عالم فرزانه بهره می‌گرفتند.

آیت‌الله فهری بسیار زاهدانه زندگی کرد و ملاقات‌های ایشان با امام و رهبری بسیار با دلدادگی و محبت بوده است.

ایشان علاوه بر این‌که شاعر خوش ذوقی بود و اشعار فراوانی به فارسی، عربی و ترکی گفته است، چندین مرکز در ایران برای ایتام و صندوق‌های قرض‌الحسنه و چند مسجد بزرگ در ایران را مستقیماً اداره می‌کرد. وی همچنین بخشی از کتابخانه حافظ اسد را به نام ایران و تشیع، تجهیز و راه‌اندازی کرد.

همچنین وی یار امام و ازدوستان صمیمی شهید مصطفی خمینی است که نگاه‌های تفسیری وی، متأثر از نگاه تفسیری حاج آقا مصطفی است.

ارتباط سه جانبه خوبی بین ایشان، حاج آقا مصطفی و امام موسی صدر برقرار بود، افزود: آیت‌الله فهری اولین موسس حوزه علمیه امام خمینی در زینبیه دمشق است که می‌توان آن را پایگاه بزرگ قرآن و عترت در سوریه دانست که قرین ۵۰۰ طلبه دختر و پسر در آن مشغول به تحصیل‌اند.

ایشان مدتی نمایندگی حوزه‌های علمیه لبنان را به عهده داشت، در بین شیعیان خاورمیانه به خصوص کویت، عربستان و بحرین و عراق از طرف امام (ره) مرجعی برای وجوهات و استفتانات بودند.

آیت‌الله فهری مورد تأیید و علاقه امام و حاج احمدآقا و مقام معظم رهبری بودند و رهبری از جوانی با ایشان رابطه دوستی داشت.

وی ۲۹ سال در سوریه به عنوان نماینده امام و سپس رهبری حضور داشت؛ با امام موسی صدر دوستی دیرینه داشت و در دمشق نیز درس خارج فقه می‌گفت.

عشق به قرآن و تفسیر آن

عشق به قران و تفسیر آن در ایشان کم‌نظیر بود و از جمله شاگردان علامه طباطبایی به شمار می‌رفت که خاطرات ایشان از علامه طباطبایی شامل یک مجموعه دستور‌العمل برای اهل معرفت و عرفا است که مجموعه بسیار نفیسی است، همچنین  منتشر کردند که بسیار مورد استقبال و استفاده حوزه‌های علمیه قرار گرفت.

تالیفات

آداب الصلاه

صلاه العارفین

مصباح الهدایه

صلاه الخاشعین

رساله طب

سالار شهیدان

ترجمه لهوف ابن طاووس

ترجمه صحیفه سجادیه

ترجمه خصال شیخ صدوق

ترجمه کتاب الغیبه نعمانی

الخمینی فی القرآن

تقریرات اصولی از امام به ‌نام  طلب و اراده

اسرار حج

وفات

آیت‌الله فهری پس از سال‌ها تلاش و کوشش در راه نشر معارف الهی، درتیر ماه ۱۳۸۵در سن ۸۵ سالگی به علت عارضه قلبی دعوت حق را لبیک گفت.

پیکر نماینده حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری در سوریه و لبنان و تولیت آستان حضرت زینب (س) و موسس حوزه علمیه دمشق، صبح دوشنبه با حضور آیات عظام، طلاب علوم دینی، مسوولان و مقامات استانی، جمعی از خادمان بارگاه منور رضوی و اقشار مختلف مردم، بر روی دست زائران و مجاوران حرم مطهر امام رضا(ع) تا صحن آزادی تشییع شد و در ادامه، جمع زیادی از رائران و مجاوران به امامت عالم فرزانه، آیت‌الله العظمی بهجت بر پیکر آن مرحوم نماز گزاردند. پیکر آن مرحوم در رواق دارالزهد مبارکه کنار شیخ بهایی در جوار بارگاه ملکوتی حضرت ثامن الحجج علی بن موسی الرضا(ع) به خاک سپرده شد.