فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

مرتضى نجومى کرمانشاهى (ره)

(۱۴۳۰-۱۳۴۶هـ ق)

ولادت و تحصیلات

آیت‌الله سیدمرتضى نجومى، فرزند آیت‌الله آقاسید محمدجواد نجومى در ۲۳ جمادى الثانى ۱۳۴۶ هجرى قمرى برابر با ۵ آذر ۱۳۰۷ هجرى شمسى در کرمانشاه متولد شد. وى از نوادگان امام زین‌العابدین (ع) بود.

آیت‌الله نجومى، پس از گذراندن سال دوم دبیرستان، در سال ۱۳۲۲ تحصیل در مدرسه را رها کرد و به تحصیل دروس حوزوى پرداخت.

اساتید

وى در دوران طلبگى از محضر اساتیدى همچون آقا میرزا ابراهیم پورمعتمد، حاج سیدمحمود معصومى لارى و حاج شیخ حسن حاج آخوند به تحصیل علوم دینى پایه پرداخت.

مهاجرت به عتبات عالیات

سپس براى گذراندان پایه‌هاى بالاتر به عتبات عالیات عراق «کربلا و نجف» مهاجرت کرد که در کتاب «کیمیاى سعادت» با عنوان تعبیر رویا و عزیمت به کوى دوست از این اقدام یاد کرده است.

علامه نجومى مى نویسد: رفت و آمد علاقه‌مندان و همشهریان را به منزل والد و معاشر بیش از اندازه را بلایى براى ادامه تحصیل دیدم، لذا تصمیم به عزیمت به عتبات مقدسه و انتقال به حوزه نجف اشرف گرفتم».

وى در سال ۱۳۶۹ هجرى قمرى به کسب درجه اجتهاد نائل آمد. در این ایام، ایشان در درس خارج حضرات آیات آقامیرزا محمدباقر زنجانى، آقامیرزا عبدالهادى شیرازى، حاج آقا محسن حکیم و حاج سیدمحمود شاهرودى شرکت و اولین اجازه اجتهاد را از دست آیت‌الله آقا میرزا محمد باقر زنجانى دریافت کرد.

بازگشت به وطن

علامه نجومى در سال ۱۳۴۹ در پى اخراج ایرانیان مقیم عراق، توسط رژیم بعثى، به کرمانشاه بازگشت و امام جماعت مسجد نواب ـ که از مساجد فعال و پر جمعیت شهر کرمانشاه است ، شد.

خدمات فرهنگى و اجتماعى

آیت‌الله نجومى در مورد فعالیت‌هاى دوران انقلاب خویش چنین مى نویسد: «بعد از بازگشت از نجف اشرف تا شروع انقلاب مقدس اسلامى، دیگر مجال نوشتن کتابى یا استنساخى پیدا نشد و به کارهاى معمولى و وظایف مقرره روحانیت مشغول شدیم. تا اوان انقلاب اسلامى که جوانان عزیز و سر باخته، دستگاه تکثیر و چاپ اعلامیه‌ها را مخفیانه به منزل ما آوردند، به طورى که خود آقایان روحانیون محترمى که کاملاً در جریان انقلاب بودند، نمى دانستند که اعلامیه‌ها کجا تکثیر مى شود. حتى گاهى جلسه آقایان علما در منزل ما بود و در همان وقت، جوانان عزیز در زیرزمین خانه مشغول تکثیر و چاپ اعلامیه‌ها با انشاء این حقیر بودند.»

هنر خطاطى

آیت‌الله نجومى از برترین‌هاى هنر خوشنویسى جهان بود. وى نزد خطاطان بزرگى همچون هاشم بغدادى و احمد نجفى به تمرین و ممارست پرداخت. وى در خط نسخ و ثلث، یگانه و بى همتا بود و در تذهیب و تشعیر و جلید و گل‌ و‌ بوته سازى، آثار جاودانه‌اى پدید آورد.

در سال ۱۳۹۸ هجرى قمرى، مرحوم حاج میرزااحمد معصومى زنجانى، اجازه‌اى عربى در عالم خط براى ایشان نوشت. آیت‌الله نجومى، لوح تقدیر نخستین گردهمایى و جشنواره خوشنویسان جهان را از آن کرد و از چهره‌هاى ماندگار ایران در عالم هنر بود.

آیت‌الله نجومى در مورد ویژگى هاى هنرى خود و خانواده‌اش مى نویسد: «در خاندان ما هنرهاى زیبا جایگاه ویژه‌اى دارد و هنرمند خوشنویس، نقاش و صحّاف زیاد داشته‌ایم. مرحوم جدّم میرزا اسماعیل، از خوشنویسان بسیار خوبى بودند که انواع خطوط را بسیار استادانه مى نوشتند و آثار بسیار ارزشمندى در این زمینه دارند که همراه برادرش آقا میرزا رضاى منجّم‌باشى از شاگردان میرزا محمدعلى خوشنویس کرمانشاهى بوده‌اند».

تالیفات

از آیت‌الله نجومى آثار خطى و رسالاتى با عناوینى چون «رساله بعد معنوى هنر خط»، «رساله التصویر والتمثیل»، «رساله الغناء»، «رساله النجاسه الخمر»، «تفسیر سوره مؤمن» و رساله‌اى در تعظیم شعائر اسلامى به جا مانده است.

وفات

علامه سید‌مرتضى نجومى، در ۲۵ آبان ۱۳۸۸مصادف با ۲۸ ذى القعده ۱۴۳۰هـ ق در سن ۸۱ سالگى دار فانى را وداع گفت.پیکر آن علامه فرزانه، سه‌شنبه بیست‌ و ششم آبان‌ماه از مقابل مدرسه علمیه نواب کرمانشاه تشییع ‌شد.