پیامبر و اهل بیت علیهم السلام » احادیث موضوعی »

آثار و آداب توکل

خیرجویی بدون توکل

  1. قال الامام علی علیه السلام : إِیَّاکَ أَنْ تَتَخَیَّرَ لِنَفْسِکَ ، فَإِنَّ أَکْثَرَ النُّجْحِ فِیمَا لَا یُحْتَسَبُ‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: بر حذر باشید از خیرجویی برای خویش ( از راه غیر خدا) ؛ پس همانا بسیاری از پیروزی ها از جایی است که گمان نمی برید.

 پناه به سوی خدا

۲٫قال الامام علی علیه السلام : فِرُّوا إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ وَ لَا تَفِرُّوا مِنْهُ فَإِنَّهُ مُدْرِکُکُمْ

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: به سوی خدا ( از دیگران) فرار کنید ولی از خدا نگریزید که همانه او شما را درمی یابد.

دنیا می گذرد

  1. قال الامام علی علیه السلام : کُلَّمَا لَا یَنْفَعُ شَیْ‏ءٌ یَضُرُّ وَ الدُّنْیَا مَعَ حَلَاوَتِهَا تَمُرُّ وَ الْفَقْرُ مَعَ الْغِنَى بِاللَّهِ لَا یَضُرُّ

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: هرچه سودی نرساند زیانبار است و دنیا با وجود شیرینی اش می گذرد و تهی دستی با بی نیاز شدن توسط خداوند زیانی نمی رساند.

بی نیازی با توکل

۴٫قال الامام علی علیه السلام : مَنْ تَوَکَّلَ عَلَى اللَّهِ کُفِیَ وَ اسْتَغْنَى‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: هر که بر خدا توکل کند کفایت شود و بی نیاز گردد.

بی نیازی از مردم

۵٫قال الامام علی علیه السلام : مَنْ تَوَکَّلَ عَلَى اللَّهِ غَنِیَ عَنْ عِبَادِهِ‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: هر که بر خدا توکل کند از بندگانش بی نیاز گردد.

بی نیازی با وجود خدا

  1. قال الامام علی علیه السلام : مَنِ اسْتَغْنَى عَنِ النَّاسِ أَغْنَاهُ اللَّهُ سُبْحَانَهُ.

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: هر که از مردم بی نیازی جوید خدای سبحان بی نیازش سازد.

ریشه قوت قلب

  1. قال الامام علی علیه السلام : أَصْلُ قُوَّهِ الْقَلْبِ التَّوَکُّلُ عَلَى اللَّهِ‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: ریشه نیروی قلب ، توکل بر خداست.

از دست ندادن یاری

  1. قال الامام علی علیه السلام : مَنْ کَانَ مُتَوَکِّلًا لَمْ یَعْدَمِ الْإِعَانَهَ

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: کسى که بر خدا توکل کند کمک (خدا ) را از دست نخواهد داد.

نبود سختی

  1. قال الامام علی علیه السلام : لَیْسَ لِمُتَوَکِّلٍ عَنَاءٌ

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: توکل کننده سختی ای ندارد.

آسانی سختی ها

  1. قال الامام علی علیه السلام : مَنْ تَوَکَّلَ عَلَى اللَّهِ تَسَهَّلَتْ لَهُ الصِّعَابُ‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: کسى که بر خدا توکل کند دشواریها بر او هموار گردد، و اسباب کار بر او آسان شود

از میان رفتن شبهات

  1. قال الامام علی علیه السلام : مَنْ تَوَکَّلَ عَلَى اللَّهِ أَضَاءَتْ لَهُ الشُّبُهَاتُ وَ کُفِیَ الْمَئُونَاتِ وَ أَمِنَ التَّبِعَاتِ‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: کسى که بر خدا توکل کند شبهه‏ ها بر او روشن شود، و از هزینه‏ هاى زندگى کفایت شود، و از پى آمدها در امان ماند.

کلام امیرالمومنین –علیه السلام- درمورد توکل

  1. قال الامام علی – علیه السلام – : خصلهٌ مَنْ عَملَ من إقوَی النّاس، قیلَ: و ما هِیَ یا أمیرالمؤمنین؟ قال: التّوکّل علی الله عَزَّ و جلَّ.

«مستدرک الوسائل، ج ۱۱، ص ۲۲۰»

امام علی – علیه السلام – فرمود: صفت پسندیده ای است که هر کسی به آن عمل کند، قوی ترین مردم است. پرسیده شد: ای امیر مؤمنان آن چیست؟ فرمود: توکّل بر خدای عزّ و جلّ.

نجات از بدی ودشمن

  1. قال الامام علی – علیه السلام – : الثقهُ باللهِ و حُسْنُ الظنِّ به حِصنٌ لا یتحصَّن بِهِ الّا مؤمنٍ و التّوکّل علیه نجاهُ مِنْ کُلِّ سُوءِ و حرزٌ من کُلِّ عَدُو.

«مستدرک الوسائل، ج ۱۱، ص ۲۵۰»

امام علی – علیه السلام – فرمود: اعتماد بر خدا و حسن ظن به او، دژ محکمی است که فقط، انسان مؤمن در این دژ قرار می گیرد و توکّل برخدا نجات از هر بدی و امان از هر دشمنی است.

قضای الهی

  1. قال الامام علی – علیه السلام – : ینبغی لمَن رضیَ بقضاء الله سبحانه أن یتوکَّلَ علیه.

«غرر الحکم، ص ۱۹۶، ح ۳۶۸۰»

امام علی – علیه السلام – فرمود: کسی که به قضای الهی راضی است، شایسته است بر خدا توکل کند.

ارکان ایمان

  1. قال الامام علی – علیه السلام – : الایمان لهُ ارکانٌ اربعهٌ التّوکّل علی الله و تفویضُ الاَمرِ الی الله و الرِّضا بقضاءِ الله و التسلیم لأمرِالله عزّ و جلّ.

«بحار الانوار، ج ۶۵، ص ۳۴۰»

امام علی – علیه السلام – فرمود: برای ایمان چهار رکن است: توکل بر خدا، سپردن کارها به خدا، راضی بودن به قضای الهی و تسلیم دستورات خداوند متعال بودن.

وصیت امام علی (ع) در توکل

  1. قال الامام علی – علیه السلام – فی وصیه لابنه الحسن – علیه السلام – : و الجِئ نفسکَ فی اُمورِک کُلّها الی اِلَهِکَ فانّک تُلجِئُها إلی کهفٍ حریزٍ و مانعٍ عَزیزٍ.

«نهج البلاغه، نامه ۳۱»

امام علی – علیه السلام – در وصیت خود به فرزندشان امام حسن – علیه السلام – فرمود: در همه کارهایت خود را در پناه خدای خویش در آور؛ زیرا با این کار، خویشتن را در پناه گاهی نفوذ ناپذیر و در پس مانعی استوار در آورده ای.

نشانه تقوا

  1. قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : منْ اَحبَّ أن یکونََ اتقی النّاسِ فلیَتوکّل عَلی اللهِ تَعالی.

«من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۵۳»

رسول اکرم – صلی الله علیه و آله – فرمود: کسی که دوست دارد با تقواترین مردم باشد، توکل کند بر خداوند متعال.

راه نجات از سختیها

  1. قال الامام علی – علیه السلام – : من توکَّل علی اللهِ ذَلَّتْ له الصَّحابُ و تسهَّلَت علیه الاسباب.

«غرر الحکم، ح ۹۰۲۸»

امام علی – علیه السلام – فرمود: هرکه به خداوند توکل کند دشواری ها برای او آسان شود و اسباب برایش فراهم گردد.

نتایج اعتماد به خدا

  1. قال الامام علی – علیه السلام – : مَنْ وَثِقَ بالله اراه السُرورَ وَ مَنْ توکل علیه کفاه الامور.

«بحار الانوار، ج ۶۸، ص ۱۵۱»

امام علی – علیه السلام – فرمود: هرکس به خدا اعتماد کند خداوند شادمانی را نشانش می دهد و هر که به او توکل کند، خداوند کارهایش را کفایت می کند.

غلبه وشکست نا پذیری

  1. قال الامام الباقر – علیه السلام – : من توکّل علی الله لا یُغلبُ و مَنِ اعتَصَمَ باللهِ لا یُهزَمُ.

«جامع الاخبار، ص ۱۱۸»

امام باقر – علیه السلام – فرمود: کسی که بر خداوند توکل کند مغلوب نمی شود و آن که به خدا توسل جوید شکست نخورد.

 توکل سبب کفایت الهی

  1. قال الامام الصادق – علیه السلام – : … وَ مَنْ اُعطِیَ التّوکّل اُعطِیَ الکفایهَ فَإنَّ الله عزّ و جلّ یقول فی کتابه: وَ مَنْ یتوکّلْ علی الله فَهُوَ حَسْبُهُ.

«بحار الانوار، ج ۶۸، ص ۴۳»

امام صادق – علیه السلام – فرمود: کسی که به او توکل عطا شده، بی نیازی (از غیر خدا) هم به او اعطا شده است، خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید: خداوند برای کسی که بر او توکل می کند، بهترین کفایت کننده است.

حفظ یقین

  1. قال الامام علی – علیه السلام – : من وَثِقَ باالله صانَ یقینُهُ.

«غرر الحکم، ح ۸۲۶۴»

امام علی – علیه السلام – فرمود: هر که به خدا اعتماد کند، یقینش را حفظ کرده است.

ارزنده ترین تکیه گاه

  1. قال الامام علی – علیه السلام – : التّوکّل کفایهٌ شریفهٌ لمَن اعتَمدَ علیهِ.

«غرر الحکم، ح ۱۵۵۹»

امام علی – علیه السلام – فرمود: توکل بر خدا برای کسی که به آن تکیه کند، کارساز ارزنده ای است.

معنای توکل

  1. قال الامام الرضا – علیه السلام – : مَن ارادَ أن یکونَ أقوی الناسِ فلیتوکَّلَ علی الله وَ سُئِلَ عَنْ حدِّ التّوکّل، ما هُو؟ قال: لا تخافُ سِواه.

«بحار الانوار، ج ۶۸، ص ۱۴۳»

امام رضا – علیه السلام – فرمود: کسی که می خواهد قوی ترین مردم باشد، پس بر خداوند متعال توکل کند و سؤال شد از تعریف توکل که توکل چیست؟ امام – علیه السلام – فرمود: از غیر خدا ترسی نداشته باشی.

ارتباط یقین وتوکل

  1. قال الامام علی – علیه السلام – : بِحسن التّوکّلِ یستَدلُّ علی حُسنِ الایقانِ.

«غرر الحکم، ح ۴۲۸۶»

امام علی – علیه السلام – فرمود: از توکل راستین به یقین راستین پی برده می شود.

رفع شبهه

  1. قال الامام علی – علیه السلام – : من توکَّل علی اللهِ اضاءَت له الشُّبهات.

«غرر الحکم، ح ۸۹۸۵»

امام علی – علیه السلام – فرمود: هر که به خداوند توکل کند، شبهات برایش روشن می شوند (شبها تش بر طرف می شوند).

توکل چیست

  1. قال الامام الصادق – علیه السلام – لَمّا سُئل عن حد التّوکّل: أن لا یخاف مع الله شیئاً.

«بحار الانوار، ج ۷۱، ص ۱۵۶»

امام صادق – علیه السلام – در پاسخ به سؤال از تعریف و چیستی توکل فرمود: این که از چیزی غیر از خدا نترسی.

فال بد

  1. قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : کفّارَهُ الطِّبَرِ التّوکّل.

«بحار الانوار، ج ۵۵، ص ۳۲۲»

رسول اکرم – صلی الله علیه و آله – فرمود: جبران فال بد زدن، توکل کردن است.

عدم واگذاری

  1. قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : لا تَتَکِل الی غَیرِ اللهِ فیَکِلَکَ اللهُ الیه.

«مستدرک الوسائل، ج ۱۱، ص ۲۱۷»

رسول اکرم – صلی الله علیه و آله – فرمود: بر غیر خدا تکیه (اعتماد) نکن که خداوند تو را به او وا می گذارد.

درخواست کمک

  1. قال الامام علی – علیه السلام – : من کان متوکّلاً لم یعدِم الإعانه.

«غرر الحکم، ص ۱۹۷، ح ۳۸۸۳»

امام علی – علیه السلام – فرمود: انسان متوکل، کمک خواستن را فراموش نمی کند.

توکل وروزی پرنده

  1. قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : لو انَّکم تتَوکّلونَ علی اللهِ حقَّ توکُّلِهِ لَرزقَکُم کَما یَرزُقُ الطَّیرِ تَغدو خِماصاً و تَرُوحُ بطلاناً.

«جامع الاخبار، ص ۱۱۷»

رسول اکرم – صلی الله علیه و آله – فرمود: اگر شما چنان که باید بر خدا توکل کنید، خداوند همان گونه که پرنده را روزی می دهد؛ با شکم خالی می رود با شکم پر باز می گردد، شما را نیز روزی می دهد.

بسته شدن درب های رحمت

  1. قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : یقول الله عزّ و جلّ ما مِن مخلوقٍ یَعتصِم بمخلوقٍ دُونی الّا قطعتُ ابواب السموات و الارض دونَهُ … .

«کنز الاعمال، ح ۸۵۱۲»

رسول اکرم – صلی الله علیه و آله – فرمود: خداوند متعال می فرماید: مخلوقی نیست که از مخلوق دیگر غیر از من (جهت یاری) اعتماد کند، مگر اینکه درهای زمین و آسمان را بر او می بندم.

قوت ایمان

  1. قال الامام علی علیه السلام : التَّوَکُّلُ مِنْ قُوَّهِ الْیَقِینِ‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: توکل از نیروی یقین است.

قوی ترین ایمان

  1. قال الامام علی علیه السلام : أَقْوَى النَّاسِ إِیمَاناً أَکْثَرُهُمْ تَوَکُّلًا عَلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: قوی ایمان ترین مردم ، پر توکل ترین آنان به خدای سبحان است .

بهترین تکیه گاه

  1. قال الامام علی علیه السلام : التَّوَکُّلُ خَیْرُ عِمَادٍ

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: توکل بهترین تکیه گاه است .

دژ حکمت

  1. قال الامام علی علیه السلام : التَّوَکُّلُ حِصْنُ الْحِکْمَهِ

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: توکل دژ حکمت است .

فضیلت مندترین کردار

  1. قال الامام علی علیه السلام : التَّوَکُّلُ أَفْضَلُ عَمَلٍ‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: توکل فضیلت مندترین کردار است .

توکل امید جز به خدا نداشته باش

  1. قال الامام علی علیه السلام : لَا تَجْعَلَنَّ لِنَفْسِکَ تَوَکُّلًا إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَ لَا یَکُنْ لَکَ رَجَاءٌ إِلَّا اللَّهُ‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: همانا جز به خدا توکل منما و امیدی برای خویش جز به سوی خدا نداشته باش .

رضایت به قضای الهی

  1. قال الامام علی علیه السلام : یَنْبَغِی لِمَنْ رَضِیَ بِقَضَاءِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ أَنْ یَتَوَکَّلَ عَلَیْهِ‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: شایسته است برای کسی که به قضای الهی خشنود شده است اینکه بر او توکل کند .

همه امید

  1. قال الامام علی علیه السلام : اجْعَلُوا کُلَّ رَجَائِکُمْ لِلَّهِ سُبْحَانَهُ وَ لَا تَرْجُوا أَحَداً سِوَاهُ فَإِنَّهُ مَا رَجَا أَحَدٌ غَیْرَ اللَّهِ تَعَالَى إِلَّا خَابَ‏

«تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص: ۱۹۷»

امام علی -علیه السلام- فرمود: همه امید خویش را برای خدای سبحان قرار دهید و به هیچ کس جزاو امید مبند که همانا هیچ کس به غیر خدای فرازمند امید نبندد جز آنکه زیان کند .