مطالب توسط رحمت الله ضیایی

نامه در بیان مقام و منزلت امیرالمومنین..

اشاره: از نامه هاى آن حضرت علیه السّلام است به معاویه در پاسخ نامه اش (دو یا سه روز پیش از وقعه لیله الهریر) که در شرح خطبه سى و ششم بیان شد، در این نامه مقام و منزلت خود را بیان فرموده و نادرستى سخنانى را که بآن بزرگوار نوشته شرح داده و او […]

شعر بسیار زیبای صغیر اصفهانی در مدح امیرالمومنین..

اشاره: محمد حسین صغیر اصفهانی در تاریخ سیزدهم ماه رجب یک هزارو سیصدو دوازده هجری(۱۳۱۲) در اصفهان متولد شد. در اثر تربیت پدرش که اقا اسداله نام داشت و یکی از مداحان بود به اشعاری که دیگران در مدح و مصیبت «چهارده معصوم» سروده بودند آشنا گردید و همچنین شیفتگی خاصی به شعر و ادب […]

استفاده گسترده امام حسن عسکری (علیه السلام) از علم غیب

اشاره: در ابتدا سؤالی مطرح می شود که آیا جز خداوند متعال کسی از غیب آگاهی دارد یا نه؟ بعضی از آیات به صراحت آگاهی از غیب را برای غیر خدا نفی می کند: قُلْ لا یَعْلَمُ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ الْغَیْبَ‏ إِلاَّ اللَّهُ وَ ما یَشْعُرُونَ أَیَّانَ یُبْعَثُونَ ۱بگو: «کسانى که در آسمانها […]

حسابرسی از کار کارگزاران—

اشاره: در اینکه مخاطب در این نامه چه شخصى بوده است بعضى از شارحان زحمت تعیین او را از دوش خود برداشته و به صورت اجمال از آن گذشته اند; ولى آن گونه که از بلاذرى در انساب الاشراف و ابن دمشقى در جواهرالمطالب استفاده مى شود، مخاطب این نامه عبدالله بن عباس است که […]

غدیریه هاتف اصفهانی

اشاره: سیّد احمد هاتف اصفهانی از چهره های شاخص ادبی در دوره ی افشاریه و زندیه است که بیشتر شهرتش را وامدار ترجیع بند توحیدیه ی خویش با بیت ترجیع ذیل است: که یکی هست و هیچ نیست جز او وحـدهُ لـا الـه الّـا هـو. هاتف در نیمه ی نخست قرن ۱۲ در اصفهان چشم […]

معرفت و گرایش به فاطمه (سلام الله علیه) در اشعار حکیم ناصر خسرو قبادیانی(۳۹۴-۴..۸۱ ق)

اشاره: حکیم ابومعین ناصربن خسروبن حارث قبادیانى بلخى ملقب به ‘حجت’ از شاعران و نویسندگان بسیار توانا و بزرگ ایران و از گویندگان درجهٔ اول زبان فارسى است. وى در نهم ماه ذى القعده سال ۳۹۴ هجرى قمری در قبادیان از نواحى بلخ متولد شد و در سال ۴۸۱ هجری قمری در یمگان بدخشان درگذشت[۱] […]

توصیه‌های اخلاقی به ماموران زکات..

اشاره: این وصیّت نامه که امام(علیه السلام) همواره به دست عاملان جمع آورى زکات مى داد، مشتمل بر نکات بسیار دقیق و ظریف و حساب شده اى است که ادب اسلامى و نهایت رعایت عدالت را درباره همه مسلمانان و فراتر از آن حتّى درباره حیوانات نشان مى دهد. و من وصیه له (علیه السلام) […]

پرهیز از غم و شادی برای دنیا..

اشاره: هدف اصلى این نامه آن است که امام(علیه السلام) مخاطب خود، ابن عباس و به یک معنا تمام رهروان راه حق را به این نکته مهم توجّه دهد که سرور و شادى انسان نباید نسبت به مواهب مادى دنیا که در دسترس او قرار مى گیرد باشد، و غم و اندوه او نباید مربوط […]

ساده زیستى کارگزاران..

و من کتاب له (علیه السلام) إلى عثمان بن حنیف الأنصاری و کان عاملَه على البصره و قد بلَغَه أنه دُعِی إلى وَلیمه قوم من أهلها، فمَضى إلیها- قوله: أَمَّا بَعْدُ، یَا ابْنَ حُنَیْفٍ فَقَدْ بَلَغَنِی أَنَّ رَجُلًا مِنْ فِتْیَهِ أَهْلِ الْبَصْرَهِ دَعَاکَ إِلَى مَأْدُبَهٍ فَأَسْرَعْتَ إِلَیْهَا، تُسْتَطَابُ لَکَ الْأَلْوَانُ وَ تُنْقَلُ إِلَیْکَ الْجِفَانُ؛ وَ […]

ریاضت امیرالمؤمنین..

وَ ایْمُ اللَّهِ یَمِیناً -أَسْتَثْنِی فِیهَا بِمَشِیئَهِ اللَّهِ- لَأَرُوضَنَّ نَفْسِی رِیَاضَهً تَهِشُّ مَعَهَا إِلَى الْقُرْصِ إِذَا قَدَرْتُ عَلَیْهِ مَطْعُوماً وَ تَقْنَعُ بِالْمِلْحِ مَأْدُوماً، وَ لَأَدَعَنَّ مُقْلَتِی کَعَیْنِ مَاءٍ نَضَبَ مَعِینُهَا، مُسْتَفْرِغَهً دُمُوعَهَا. أَ تَمْتَلِئُ السَّائِمَهُ مِنْ رِعْیِهَا فَتَبْرُکَ، وَ تَشْبَعُ الرَّبِیضَهُ مِنْ عُشْبِهَا فَتَرْبِضَ، وَ یَأْکُلُ عَلِیٌّ مِنْ زَادِهِ فَیَهْجَعَ؟ قَرَّتْ إِذاً عَیْنُهُ إِذَا اقْتَدَى […]

دنیا دار آزمایش، نه دیار ماندن..

اشاره: مرحوم سیّد رضى این نامه را طبق معمول به صورت گزینشى از نامه مفصل ترى آورده است. از منابع دیگر استفاده مى شود که هدف اصلى این نامه تبادل اسراى کوفه و شام بوده است و مطالبى که در آن آمده براى این بوده که معاویه بر سر عقل آید و از کیفرهاى الهى […]

وصیت امیرالمؤمنین هنگام شهادت..

و من کلام له (علیه السلام) قاله قبل مَوته على سبیل الوصیه لما ضربه ابن ملجم لعنه الله: وَصِیَّتِی لَکُمْ أَلَّا تُشْرِکُوا بِاللَّهِ شَیْئاً، وَ مُحَمَّدٌ (صلی الله علیه وآله) فَلَا تُضَیِّعُوا سُنَّتَهُ، أَقِیمُوا هَذَیْنِ الْعَمُودَیْنِ وَ أَوْقِدُوا هَذَیْنِ الْمِصْبَاحَیْنِ، وَ خَلَاکُمْ ذَمٌّ. أَنَا بِالْأَمْسِ صَاحِبُکُمْ وَ الْیَوْمَ عِبْرَهٌ لَکُمْ وَ غَداً مُفَارِقُکُمْ؛ إِنْ أَبْقَ […]

وصیت امیرالمؤمنین در اموال شخصى..

اشاره: علی بن ابی‌طالب مشهور به امام علی(علیه السلام) و امیرالمؤمنین (۱۳ رجب سال ۲۳ قبل از هجرت – ۲۱ رمضان سال ۴۰ق)، امام اول همهٔ مذاهب شیعه، صحابی، راوی، کاتب وحی و چهارمین خلیفه از خلفای راشدین نزد اهل سنت است. وی پسرعمو و داماد پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله)، همسر حضرت فاطمه(س)، […]

شعر عاشورایی؛ صائب تبریزی

اشاره: میرزا محمّدعلی «صائب تبریزی» از سرشناسان عرصه‌ی غزل و از سخن‌پردازان ایران در سبک ادبی طرز تازه (هندی یا اصفهانی) است. صائب‌ به استناد گفته‌ی استاد محمّد قهرمان «در حدود سال ۱۰۰۰ هجری در تبریز زاده شد»[۱]. او را در یک جمله می‌توان «تبریزی المولد و اصفهانی الموطن و المدفن» معرّفی کرد. تاریخ صحیح […]

کمیت اسدی

اشاره: شاعران مکتبی و مدافعان ولایت اهل بیت(علیه السلام) پیوسته از عقیده و ایمان خویش، مشعلی افروخته و از هنر و ادب خود، سلاحی ساخته اند، تا از «حق » دفاع کنند و با «باطل » بستیزند. آشنایی با این چهره های پرفروغ، اهل ذوق و ه ر را امید و الهام و جهت می […]

ابو فراس حمدانی‌

اشاره: ابو فراس حارث بن ابی العلاء سعید بن حمدان بن حمدون بن تغلبی، سردار شجاع و شاعر فصیح و توانا که در سال ۳۲۰ هجری در عراق به دنیا آمد. پدرش در جنگ با برادرزاده‌اش ناصر الدوله برای تصرّف موصل به دست او اسیر و مقتول شد. مادرش، ابو فراس را که طفلی سه […]