azarieh

۳۴ جلد کتاب در پاسخ یک حرف مفت!

نگاهی به انگیزه نگارش کتاب الذریعه ، تأسیس الشیعه لعلوم الاسلام و  نقد کتاب «تاریخ آداب اللغه» جرجی زیدان.

پیشترها در قرن هشتم، چیزی حدود هشتصد و هفتاد سال پیش، «حاجى خلیفه» دائره المعارفى را در کتابشناسى مسلمانان ترتیب داده و آن را با نام “کشف الظنون” منتشر ساخته بود. وى از سر تعصب مذهبى ، بسیارى از آثار شیعه را نادیده گرفته و هیچ نامى از آنها به میان نیاورده بود و گاه گاهى هم اگر از کتاب هاى شیعه یاد مى کرد بسیار گذرا و همراه با تحقیر و تحریف بود. به همین علت یکى دیگر از مخالفان شیعه، از سر غرض ورزى و عناد نوشته بود: “شیعه را آثار یا کتاب هایى نیست تا آیندگان آن ها بتوانند در علوم مختلف از آنها سود برند و آنها به ناچار طفیلى دیگران بوده و بر سر سفره دیگران مى نشینند و…”

جرجى زیدان (م ۱۹۱۴ م) نویسنده معروف مسیحى ، جسارت و جفا را در این اجحاف و حق کشى از حد گذراند. وى پا را از همه فراتر نهاد و با غرض ‍ ورزى ، در کتاب خود “تاریخ آداب اللغه” چنین نوشت : “شیعه طایفه‌اى بود کوچک و آثار قابل اعتنایى نداشت و اکنون شیعه اى در دنیا وجود ندارد”

اینجا بود که غیور مردان بزرگى از دانشمندان معاصر شیعى قیام کردند تا جواب دندان شکنى به آن یاوه سرایی ها دهند آنان با غیرت دینى ، دست به خلق آثارى زدند که هریک چون آذرخشى در آسمان فرهنگ و ادب غریدند و درخشیدند و آتش به خرمن خرافه بافان زدند.

این شد که شیخ آقا بزرگ و دو هم‌ردیف و دوست علمى اش ، سید حسن صدر (م ۱۳۵۴ ق) و شیخ محمد حسین کاشف الغطاء (م ۱۳۷۳ ق) هم پیمان شدند تا هر یک در باب معرفى شیعه و فرهنگ غنى تشیع ، کارى را به عهده گیرند و سخن این نویسنده مغرض را به دهنش باز پس بکوبند.

قرار شد علامه سید حسن صدر درباره حرکات علمى شیعه و نشان دادن سهم آنان در تأسیس و تکمیل علوم اسلامى تحقیق کند. ثمره کار او کتاب “تأسیس الشیعه لعلوم الاسلام” شد. این کتاب به سال ۱۳۷۰ ق ، در ۴۴۵ صفحه چاپ شد.

علامه شیخ محمد حسین کاشف الغطاء نیز تصمیم گرفت کتاب “تاریخ آداب اللغه” جرجى زیدان را نقد کند و اشتباهات وى را باز گوید. وى این کار را کرد و نقدى جامع و علمى بر هر چهار جلد کتاب زیدان نوشت.

اما شیخ آقا بزرگ از میان این سه یار علمى متعهد شد فهرستى براى تألیفات شیعه بنویسد. و چنین بود که کار بزرگ و جامعى با نام “الذریعه” در فرهنگ شیعه آغاز شد.

ناگفته نماند که الذریعه در ۲۹ جلد انتشار یافت . به این ترتیب که نخست در ۲۵ جلد بود و سپس جلد ۲۶ (مستدرکات الذریعه) پس از چاپ الذریعه تهیه شد. با توجه به اینکه جلد ۹ خود در ۴ مجلد چاپ شده و حاوى فهرست دیوان هاى شاعران شیعه است شمار جلدهاى الذریعه به ۲۹ جلد مى رسد.

این دائره المعارف بزرگ ، با ۱۱۵۵۴ صفحه، پنجاه و پنج هزار و نود پنج  کتاب و رساله از آثار دانشمندان شیعه را شناسایى و معرفی کرده است و اگر کتاب هایى را هم که در ضمن شناسایى آثار دیگر نام برده شده‌اند بر این رقم بیفزاییم به رقمى در حدود ۵۵۵۰۰ کتاب خواهیم رسید.

منبع: سایت تبیان.