چگونه كودك را به كتاب خواندن علاقه مند كنيم؟

زمانى خواندن يك كتاب براى كودك خوشايند و لذتبخش است كه موجودات خيالي داستان به پرواز درآيند، قطارها به صورت واقعى حركت كنند و صدا بدهند و خرگوش ها در زير نور ماه به خواب بروند. هنگامى كه براى كودك خود كتاب مي‌خوانيد فرصت پيدا مى كنيد تا با صداهاي موجودات و شخصيت هاى داستانى سخن بگوييد تخيلي رفتار كنيد و حتى مانند يك كودك باشيد. به عبارت ديگر از شخصيت واقعى خود خارج شده و مانند شخصيت هاى داستاني رفتار كنيد. شما تصميم مي‌گيريد كه چقدر هيجان زده باشيد شادى كنيد يا غمگين و حتى عصباني شويد. چقدر بايد روى يك شخصيت تأكيد كنيد و چه اندازه لازم است كه بر هيجان قصه بيفزاييد به اين ترتيب نتيجه كار منحصر به فرد خواهد بود.

كودك در سنين خيلى پايين (شير خوارگي) كه دركى از معانى واژه ها ندارد و تفاوت ظريف موجود بين آنها را نمي فهمد، از شنيدن صداهاى متنوع شما و ديدن احساسات و عواطف شما لذت مى برد. اداى عبارت هاى داستان توسط شما حاوى علايم و نشانه هاى محرمانه است كه فقط شما و فرزندتان مفهوم آن ها را درك مي‌كنيد.

چگونه براي فرزند خود كتاب مى خوانيد؟ با صداى آهسته با لحنى گرم و دلنشين با شور و حرارت يا …؟ به هر شيوه اى كه براى كودك خود كتاب بخوانيد؟ مى توانيد بيش از پيش به او نزديك شده و از كنار يكديگر بودن لذت ببريد. وقتى كه كودك از سنين پايين با كتابخوانى آشنا شود همراهى شما به او كمك مي كند كه به تدريج مهارت هاى فردى خود را گشترش داده و تكامل بخشد. ارزشمندترين دستاورد نيز علاقه‌مند شدن به كتاب است.

 انتخاب كردن كتاب براى كودكان

 به دنبال كتابه هايى بگرديد كه داستان هاى مصور و كتاب‌هايي كه شما نيز از مطالعه آنها لذت مى بريد و كتاب هايي كه با خلق و خوى كودك شما سازگار است.

براى انتخاب كتاب مرحله زندگى كودك خود را در نظر بگيريد، و ببينيد در چه دوره تكاملى قرار دارد. نخستين دوره كودكى دوره اي است كه بچه ها مهارت هاى سرگرم كننده متعددى را فرا مى گيرند و با شرايط تازه اى روبه رو مى شوند. براى كودكان مختلف و مناسبت هاى گوناگون كتاب هاى متنوعى موجود است تقريباً درباره هر موضوعى كتاب وجود دارد.

به دنيا آمدن فرزند دوم ، نگهدارى از كودك، دوست يابي، دوستان واقعى و غير واقعى ، به مدرسه رفتن ، اخلاق هاى خوب، اخلاق هاي بد، عواطف و احساسات ، همكارى كردن ، به دكتر رفتن، به دندانپزشكي رفتن ، تنهابودن با خواهر يا برادر خود ، خوابيدن و حتى مراسم مذهبي.

آيا تا به حال پس از خواندن عبارتى از يك كتاب به فكر نيفتاده ايد كه « اين موضوع همان چيزى است كه مى خواهم با كودكم در ميان بگذارم…»؟ خواندن كتاب كودكان به بزرگسالان (والدين) كمك مى كند تا بتوانند آنچه در ذهن خود دارند بيان كنند چيزهايى كه گاه والدين نمى توانند براى اداى آن واژه اى بيابند.

كتابى را براي فرزند خود انتخاب كنيد كه:

– هر دو از خواندن آن لذت مى بريد و به موضوع آن علاقه‌منديد.

– با خواندن آن كودك شما دانستني‌هايى درباره جهان پيرامون خوي مى آموزد.

– به شما كمك مى كند كه آنچه در ذهن خود داريد بيان كنيد.

– به كودك كمك مى كند تا احساس خوب و مثبتى از خود داشته باشد و به قابليت هاي تازه خود پى ببرد.

– به كودك كمك كند كه بداند در دنياى اطراف او كودكان ديگرى هم هستند كه شرايط و احساسات مشابهى دارند.

–  به كودك كمك كند تا مفاهيم و معانى ارزش ها ، سنت ها، خانواده ، جامعه و … را درك كند.

 در سنين شيرخوارگى

كتاب‌هاي مورد علاقه كودك در سنين شيرخوارگى :

–   كودك از بدو تولد از شنيدن صداى كتاب خواندن شما لذت مى برد، براي او شنيدن صداى گرم و دلنشين شما لذتبخش‌ترين چيز در دنياست تا زمانى كه كودك با حوصله به سخنان شما گوش مى دهد كتابخوانى را ادامه دهيد.

–  قبل از خواب ، هنگامى كه كودك با شيئى بازى مى كند و آن را روى زمين مى غلتاند زمان مناسبى براى گوش كردن به كتاب خوانى شماست.

–  به كودك امكان آشنا شدن با كتاب به شيوه خودش را بدهيد . در اين سن ، كودك دوست دارد اشياء را بجود ، پاره كند ،‌روى آنها بنشيند يا بايستد . بنابر اين از كتاب‌هاى نرم ، پارچه اى و مقاوم استفاده كنيد.

–  كتاب هايي كه در هر صفحه ، يك تصوير كامل و مشخص دارند.

–  كتاب هايى كه داستان بسيار كوتاه و درباره موضوع هايي آشنا و ملموس با زندگى كودك دارند.

دوره نوپايى

كتابهاى مورد علاقه كودك در سنين نوپايي:

–  داستان هاي كوتاه درباره موضوع هاى مختلف و متنوع

–  كتاب هاي كارتى (هرصفحه ازكتاب يك كارت جداگانه است) وداستان هايي كه از زندگى روزمره كودك سرچشمه گرفته اند.

–  كتاب‌هايي كه اشعار موزون دارند و بچه ها مى توانند آنها را تكرار كنند.

–  كتاب‌هايي كه مضمون واحدى دارند. به طور مثال درباره شكل هاى هندسي، رنگ ها يا حروف الفبا نوشته شده اند.

دوره پيش دبستانى

كتابهاى مورد علاقه كودكان پيش دبستانى

–  كتاب هايى كه داستان بلند وكمى پيچيده دارند.

–  كتابه هايى كه اشعار موزونى دارندو درباره زندگى روزمره كودكان نوشته شده اند و براى گسترش دنياى آنها و افزايش دانسته هايشان سودمندند.

–  لطيفه ، قصه هاى بلند ، قصه هاى محلى وسنتى كه ترسناك نباشند.

در پايان ذكر اين نكته ضرورى است كه هيچ گاه بيش از حد به مطالعه كتاب اصرار نكنيد. چون اين امر نتيجه معكوس داشته است .

منبع :بانک اطلاعاتى مقالات