ویژه نامه » نیمه شعبان » پرسش و پاسخ »

چهره ی ظاهری حضرت ولی عصر

اشاره:

بعد از غیبت صغری امام زمان (عج) در قیافه پیرمرد دیده شده اند بنا بر این به طریق اولی بعد از گذشت چندین قرن به صورت فردی پیر خواهد بود، از طرفی افرادی هم امام را دیده‎اند و افرادی گفته‎اند که امام با قیافه تقریباً فرد سی یا چهل ساله ظهور خواهند کرد. چگونه این دو مسئله در مورد چهره امام زمان (عج) قابل قبول است؟

درباره سیمای مبارک و نورانی آن حضرت نمی‎توان به گفته‎ها و نوشته‎های غیر معتبر و یا اقوال و گفتار مردم عادی و یا گاهی وقت ها مدعیان دروغین اعتماد کرد. درباره سیمای نورانی آن حضرت باید به اخبار و احادیث ماثور از ائمه(ع) یا گفتار علمای مورد وثوق توجّه نمود. و از راه هایی وارد شد که اطمینان آور باشد مثلاً از طریق نواب اربعه و نواب خاص یا ملاقات کنندگان در دوران غیبت صغری و دوران غیبت کبری که اطمینان کامل به آنها داریم مطلع شویم. درباره سن آن حضرت باید گفت که سنش زیاد است و کهنسال است امّا از لحاظ قوای جسمی و روحی کاملاً جوان است چنان که در این روایت امام رضا ( علیه السّلام ) فرموده‎اند: «ان القائم اذا خرج کان فی سن الشیوخ و منظر الشباب قویاً فی بدنه، لو مدّ یده الی اعظم شجرهٍ علی وجه الارض لقلعها،ها! ولو صاح بالجبال تدکدکت صُخُورها لا یَضَعُ یدهُ علی عبدٍ الا صار قَلبَهُ کزُبرُ الحدید»[۱] «قائم (عج) هنگامی که ظهور کند در سن کهولت خواهد بود ولی با سیمای جوانی و نیروی عضلانی، آنچنان نیرومند خواهد بود که اگر قوی ترین درخت روی زمین را با دست مبارکش بکشد از بیخ بر می‎کند و اگر به کوهها بانگ بزند، سنگ هایش فرو ریزد اگر بنده‎ای را با دست مبارکش نوازش کند قلبش چون قطعه آهنی محکم و استوار می‎گردد.» زیرا دعایش مستجاب است، و از ولایت تکوینی برخوردار است چون خلیفه الله است و می‌تواند در تمامی هستی باذن خدا تصرف کند.
در روایت دیگر سیمای آن حضرت را چنین توصیف کرده اند:
از نشانه‎های او سیمای جوانی است در سن پیری، که بیننده او را چهل ساله یا کم‎تر از آن تصور می‎کند و از نشانه‎هایش این است که گذشت زمان در او اثر نکند و تا پایان عمرش آثار پیری در او ظاهر نشود.
روایات متواتر زیادی در این باب وجود دارد که سیمای حضرت مهدی(ع) با وجود این که قرن‎ها از عمر شریفش می‎گذرد ولی جوان است و چهره آن حضرت هرگز به علت گذشت زمان پیر نمی‎شود. در این مسئله هیچ تردیدی نیست چون اوّلاً: خداوند متعال چنین خواسته است و اگر با دید وسیع به مسئله نگاه کنیم و به اهمیت مسئله امامت که غایت خلقت است بنگریم به خوبی متوجه می‎شویم که خداوند فعال ما یشاء است و این مسئله از جمله مشیّت‎های خاص پروردگار است زیرا که خداوند اراده فرموده است عدالت را با وجود او در زمین برقرار سازد.[۲]
ثانیاً: جوان ماندن سیمای ظاهری و نیروی باطنی حضرت از لحاظ طبیعی امری غیر عادی نیست، چون تا به حال بوده‎اند کسانی که از عمر طولانی برخوردار باشند و سیمای جوان داشته باشند . در تمام جوامع مخصوصاً در جوامعی که انسان از زندگی سالم و بهداشتی و طبیعی برخوردار باشد دیرتر پیر می‌شود و از عمر زیاد نیز برخوردار است. لذا در منابع معتبر تاریخی آمده است که انسان‎های اولیه عمری طولانی داشتند که میانگین عمر آنها بالاتر از چهارصد سال بوده است که قرآن نیز برای نمونه به عمر طولانی حضرت نوح(ع) اشاره می‌کند . علت طولانی شدن عمر انسان‎ها[۳] را دانشمندان علم ژنتیک و زیست‎شناسان برخورداری از زندگی آرام و غذاهای سالم و طبیعی می‎دانند.
شیخ صدوق (ره) در کتاب گران‎سنگ خود «اکمال الدین و اتمام النعمه « بابی دارد به نام معمرین (زیاد عمرکنندگان) که در آنجا فهرستی از آنها را ارائه می‎دهد. مثلاً از فردی به نام عرّام بن منذر نام می‎برد که مدت طولانی در جاهلیت (قبل از بعثت پیامبر) زندگی کرد تا زمان عمر بن عبدالعزیزی خلیفه اموی را درک کرد و لقمان کبیر هزاران سال عمر کرد.[۴] اگر عمر حضرت خضر(ع) را از زمان حضرت موسی(ع) حساب کنیم سن آن حضرت شش هزار سال است که تمام ادیان آسمانی به زنده بودن او گواهی داده‎اند و در کتب آسمانی موجود است. در حالی که از عمر شریف و مبارک حضرت امام زمان (عج) (ولادت ۲۵۵،‌الآن ۱۴۲۳ق)، با این حساب هزار و صد و شصت و هشت، ۱۱۶۸)، سال می‎گذرد و سن ایشان از حضرت خضر ( علیه السّلام ) در حدود چهار هزار و پانصد سال (۴۵۰۰) کم‌تر است. بنابراین عمر طولانی برای انسان غیر عادی نیست چنان که دانشمندان علم بیولوژی ثابت کرده‎اند که حیات طولانی دلیل نمی‎خواهد بلکه مرگ و فنا دلیل می‎خواهد چون بافت سلول‎های بدن انسان برای مدت بسیار طولانی قابل حیات هستند. بنابراین طولانی بودن عمر حضرت صاحب (عج) و جوان بودن سیمای آن حضرت، علاوه بر مشیت خداوندی از لحاظ طبیعی نیز استبعاد ندارد.
بنابراین امام عصر (عج) در سیمای جوانی ظاهر می‌شود و در دوران غیبت صغری و کبری هم هر کس به حضورش مشرف شده سن ایشان را در حدود چهل سال و کم‎تر و یا سی سال ذکر کرده است. تنها یک روایت به نقل از سید بن طاوس آن حضرت را در سن شصت سالگی گزارش نموده است . این روایت هم در مقابل ده‎ها روایت که آن حضرت را سی ساله و چهل ساله معرفی کرده‎اند نادر بوده و قدرت مقابله ندارد و شاید استثنا شده که حضرتش قادرند در برخی از موارد به چشم برخی پیر دیده شوند. ولی قطعاً طبق اسناد و روایات معتبر در هنگام ظهور چهره‎ای جوان خواهند داشت و تا آخر عمرشان به همان چهره و سیما خواهند ماند چنان که روایات این مسئله گذشت. مهم‌ترین علت آن مشیت الهی است .همان مشیت الهی که درباره یونس(ع) فرموده: «… للبثَ فی بطنهِ الی یومٍ یبعثون…» اگر تسبیح خداوند نمی‎گفت تا قیامت در شکم ماهی ماندگار بود.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
ترجمه مکیال المکارم ،اصفهانی ، عصر ظهور،علی کورانی و ترجمه منتخب الاثر، آیت الله صافی گلپایگانی مراجعه کنید.

پی نوشت:
[۱] . محمد باقر مجلسی ، بحارالانوار، انتشارات اسلامیه، ۱۳۷۲،ج۵۲، ص ۳۲۲، و لطف الله صافی گلپایگانی، منتخب الاثر، قم، انتشارات داوری،هفتم، بی‎تا، ص ۲۲۱، و شیخ صدوق، اکمال الدین تحقیق علی اکبر غفاری، قم، جامعه مدرسین،سوم، ۱۴۱۶،ج۲ ،ص ۳۷۶٫
[۲] . «و نرید ان نحن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم الائمه و نجعلهم الوارثین». قصص، آیه ۵٫
[۳] . «… فلبث فیهم الف سنه الاخمسین عاماً…» عنکبوت، آیه ۱۴٫
[۴] . صدوق، پیشین، ص ۵۵۵ الی ۵۷۸ که تفصیلاً نمونه‎هایی ذکر کرده است.