پاسخ هاى عالمانه امام جواد(ع) شبهه امامت ايشان را زدود

بررسي فرازهايي کوتاه از حيات امام جواد(علیه السلام)

امام نهم ما شيعيان که نامش محمد و کنيه اش ابوجعفر و لقب ايشان تقي و جواد است، در سال 195 ه. ق در شهر مدينه متولد شد. مادر او سبيکه نام داشت که از نظر اخلاقي به مراتب بالايي دست يافته بود و حضرت رضا(علیه السلام) پدر بزرگوار امام جواد(علیه السلام) از او به عنوان بانويي پاکدامن و با فضيلت ياد مي کرد.

پيشواي نهم در خردسالي به امامت رسيد و از آنجا که از علم بي انتهاي الهي بهره داشت، بارها از طريق خلفاي وقت به مناظره علمي دعوت شد. همزمان با فرارسيدن ميلاد پر برکت حضرت جوادالائمه(علیه السلام) به بررسي ابعاد شخصيتي ايشان پرداخته ايم.

حجة الاسلام اديب يزدي در مورد جايگاه امامت حضرت جواد(ع) در خردسالي مي گويد: براي خداوندي که از قدرت و علم بي پايان برخوردار است، ساده است که به يک کودک خردسال نبوت يا امامت عطا کند. در سرگذشت حضرت عيسي(ع) در قرآن ذکر شده که آن حضرت در گهواره به پيامبري رسيد و داراي کتاب آسماني شد و قرآن مجيد از زبان حضرت عيسي(ع) مي فرمايد: من بنده خدا هستم که به من کتاب داده و به عنوان پيامبر در ميان مردم قرار داده است.

از اين جهت، جاي تعجب ندارد که امام جواد(علیه السلام) در خردسالي به امامت رسيده باشد. صفوان يحيي مي گويد: زماني که امام جواد(علیه السلام) سه ساله بود، خدمت امام رضا(علیه السلام) رسيدم و عرض کردم: يابن رسول ا… ! اگر حادثه اي براي شما رخ دهد، امام پس از شما چه کسي خواهد بود؟ فرمود: دهمين پسرم امام جواد(علیه السلام). گفتم: امام جواد(علیه السلام) با اين سن کم؟ فرمود: چه مانعي دارد؟ مگر عيسي بن مريم در خردسالي به پيامبري نرسيد؟! مقام امامت هم مثل مقام پيامبري است. مدير مجتمع فرهنگي بلال با اشاره به ويژگي هاي درخشان علمي و دانش گسترده و ژرف امام جواد(علیه السلام) مي افزايد: برخورداري امام جواد(علیه السلام) از دانش گسترده و احاطه ايشان به علوم، آن هم در خردسالي موجب تحير خلفاي وقت و مردم زمان ايشان بود.

تا آنجا که طبري در اين مورد نقل مي کند؛ زماني که سن امام جواد(علیه السلام) به شش سال و چند ماه رسيد، پدر بزرگوار ايشان به شهادت رسيد و شيعيان در حيرت و سرگرداني بودند و ميان آنها اختلاف نظر به وجود آمد. زيرا سن امام جواد(علیه السلام) کم بود و برخي نسبت به علم ايشان ترديد داشته اند.

به همين دليل شيعيان، هر از گاهي اجتماعي تشکيل مي دادند و ديدارهايي را با آن حضرت به وجود مي آوردند تا ايشان را در علم مورد آزمايش قرار دهند و پاسخ هاي عالمانه امام جواد(علیه السلام) همه چيز را روشن مي کرد. نقل شده که هشتاد نفر از فقها و علماي بغداد و شهرهاي ديگر، رهسپار حج شدند و به انگيزه ديدار با امام جواد(علیه السلام) وارد مدينه شدند.

در اين هنگام عبدالله بن موسي، عموي امام جواد(علیه السلام) وارد شد و در بالاي مجلس نشست. فردي از ميان جمع بلند شد و گفت: اين پسر رسول خداست، هر کس سؤالي دارد از او بپرسد. چند نفر از حاضران سؤال هايي مطرح کردند که عبدالله بن موسي جوابهاي نادرستي داد. شيعيان ناراحت شدند و به اتفاق فقها قصد رفتن داشتند که، در اتاق باز شده و امام جواد(علیه السلام) وارد شد و جواب سؤالات را فرمود.

اما در تاريخ مسائل بسياري در مورد ارتباط شيعيان ايران با امام جواد(علیه السلام) ثبت شده است، از حجة الاسلام اديب يزدي در اين مورد مي پرسم او در ادامه مي گويد: ايرانيان به دوستي با اهل بيت(علیهم السلام)، شهرت بسياري دارند و با امام جواد(علیه السلام) هم ارتباط بسياري داشتند. شيعيان ايران، فارغ از اين ارتباط با حضرت از طريق وکلاي ايشان، در ايام حج هم در مدينه با امام ديدار مي کردند.

نقل است شخصي از ايران در ايام حج به حضور حضرت رسيد و گفت: حاکم ما از دوستداران اهل بيت(علیهم السلام) است. من ماليات بدهکارم، اما از عهده پرداخت آن برنمي آيم، نامه اي براي او بنويسيد. حضرت نامه اي نوشت با اين مضمون «آورنده اين نامه، عقيده مبارکي را از تو نقل کرده است. هر عمل نيکي که انجام دهي، از آن تو خواهد بود. پس بر برادرانت نيکي کن و بدان که خدا از تک تک اعمال تو خواهد پرسيد.” آن شخص نامه را گرفت و روانه شهرش شد، نامه را به حاکم شهر داد و او هم از ماليات گذشت کرد و برايش يک حقوق ماهانه در نظر گرفت.

حجة الاسلام اديب يزدي در ادامه به جايگاه معنوي امام جواد(علیه السلام) در تربيت شاگردان برجسته اشاره مي کند و مي افزايد: در مکتب امام جواد(علیه السلام) شاگردان برجسته اي تربيت يافتند که از آن جمله به حضرت عبدالعظيم حسني اشاره کرد که احاديث قابل توجهي را از آن حضرت نقل کرده و در اثر تلاش هاي او شيعيان رو به افزايش گذاشتند.

ديگر صحابه آن حضرت علي بن مهزيار است که امام جواد(علیه السلام) به او توجه و عنايت ويژه اي داشت. و در نهايت اينکه مقام علمي امام جواد(علیه السلام) تا آنجا بود که مأمون نيز بارها ايشان را ستايش کرده و مي گويد: ابن الرضا، فقيه ترين شما و داناترين شما به خداوند، رسول او و سنت و احکام است. او از همه شما بيشتر کتاب خدا را تلاوت مي کند و بيش از شما به محکم، متشابه، ناسخ، منسوخ، ظاهر، باطن، عام، خاص، تنزيل و تأويل قرآن آگاه است.

مرتضى اديب يزدى

منبع: روزنامه قدس