ali-ben jafar

وفات علی بن جعفر علیه السّلام ۲۷ ذی الحجه

در این روز در سال ۲۱۰ هـ ق علی بن جعفر علیه السّلام وفات کرد. (قلائد النحور: ج ذی الحجه، ص ۴۴۸. سبل الرشاد الی اصحاب الامام الجواد ۷: ص ۱۷۵)

امامزاده جلیل القدر جناب علی بن جعفر الصادق علیه السّلام سیّدی بزرگوار، شدید الورع، کثیر الفضل و عالمی عامل و یکی از بزرگترین روات موثق شمرده شده است. او امام صادق و حضرت موسی بن جعفر و امام رضا و حضرت جواد علیهم السّلام را درک نموده است.
جناب علی بن جعفر علیه السّلام از سایر برادران خود کوچکتر بود، و پس از فوت پدر بزرگوارش همواره ملازمت برادر خود حضرت موسی بن جعفر علیه السّلام را اختیار کرده بود. معالم دین و احادیث بسیاری از آن حضرت اخد نموده و روایت می‌کرد که از جمله آنها کتاب «مسائل علی بن جعفر» است. همچنین «مسائل الحلال و الحرام» و «المناسک» منسوب به آن بزرگوار است. (سبل الرشاد الی اصحاب الامام الجواد علیه السّلام: ص ۱۷۵)
احترام علی بن جعفر به مقام امامت:
محمّد بن حسن عمار می‌گوید:
(بحار الانوار: ج ۴۷، ص ۲۶۶. سبل الرشاد الی اصحاب الامام الجواد علیه السّلام: ص ۱۷۹)
مدت ۱۰ سال در مدینه طیّبه محضر علی بن جعفر علیه السّلام را درک کرده احادیثی را که از برادر خود موسی بن جعفر علیه السّلام اخذ نموده بود شنیده و می‌نوشتم. روزی خدمتش بودم که حضرت جواد علیه السّلام وارد مسجد پیامبر صلّی اللَّه علیه و آله شد. علی بن جعفر علیه السّلام تا آن حضرت را دید از جای برخاست و بدون کفش و رداء به خدمتش شتافت و دست او را بوسید و او را تعظیم و تکریم نمود. آن حضرت فرمودند: عمو بنشین، خداوند تو را رحمت کند. علی بن جعفر علیه السّلام فرمود: آقای من، چگونه بنشینم با اینکه شما ایستاده‌اید.
هنگامی که آن حضرت به او اجازه فرمودند، به جای خود باز گشت و در مجلس مشست. اصحابش او را سرزنش کردند که تو عموی پدر او هستی ! چگونه با وی این سان معامله می‌کنی ؟ علی بن جعفر علیه السّلام فرمود: ساکت شوید ! پس دست را بالا برد و محاسن خود را گرفت و فرمود: حق تعالی مرا با این محاسن اهلیّت امامت نداده، ولی این جوان را اهلیّت بخشیده و امامت را به او تفویض فرموده، با این حال چگونه فضل او را انکار کنم و چگونه به او احترام نگذارم. با اینکه من بنده او هستم ؟
از این روایت پیداست که آن جناب تا چه حدّی نسبت به امام زمان خود معرفت داشته و از جمله رواتی است که تمامی علماء رجال ایشان را ستایش بلیغ نموده‌اند.
مسافرتهای علی بن جعفر:
مسکن آن جناب در قریه عریض در چهار میلی مدینه طیّبه بوده است، و از این جهت به آن حضرت عریضی مدنی گویند، و فرزندان او را عریضیون می‌خوانند. نسل آن حضرت از چهار پسرش محمّد و احمد و حسن و جعفر است. علی بن جعفر علیه السّلام در عریض یا مدینه بود که اهل کوفه از ایشان درخواست کردند در کوفه نزول اجلال فرمایند. آن حضرت قبول فرموده و چندی در کوفه به نشر معالم دین و احادیث سیّد المرسلین و ائمه هدی علیهم السّلام پرداخت. بعد از چندی مردم قم از ایشان خواستند به قم تشریف فرما شوند. آن بزرگوار از کوفه به قم مهاجرت فرمود و در قم ماند تا به رحمت الهی پیوست و در خارج قم نزدیک دروازه جنوبی دفن شد.
(اقتباس از کتابهای انوار المشعشعین، فصل الخطاب، عمده الطالب: ج ۱، تاریخ انجم فروزان، ریاض الانساب‌رجال کبیر، رجال کشی، منتخب التواریخ)در دو مکان دیگر قبری منسوبه ایشان وجود دارد: یکی در عریض یک فرسخی مدینه و دیگری در خارج شهر سمنان. (منتخب التواریخ: ص ۲۲۶)
مسعودی روز وفات آن حضرت را ۲۷ ذی الحجه و سال وفات را ۲۳۳ ه’ و عمر آن حضرت را ۷۲ سال می‌داند. (مروج الذهب: ج ۴، ص ۱۲۷)