ورزش بانوان(1)

محمدحسين حقجو

اهميت ورزش براى بانوان

ورزش بانوان، مسئله‌اى مهم است كه پيرامون آن بحثهاى زيادى شده است.

زنان به عنوان نيمى از پيكره اجتماع و مدير خانه و مسئول نظم و تربيت كودكان خود، براى حفظ نشاط، شادابى و سلامتى، به ورزش نيازمند مى باشند.

در بيان لزوم ورزش بيان شد كه ورزش براى حفظ سلامت انسان امرى لازم است. در مورد بانوان نيز اين مسئله صدق پيدا مى كند، زيرا سلامت بانوان نيز با ورزش كردن تأمين مى شود.

ورزش براى بانوان به عنوان حرفه و شغل مطرح نيست، بلكه ورزش نوعى تفريح سالم است كه زن نيز به عنوان يك فرد از اجتماع بايد از آن بهره‌مند باشد.

موافقان و مخالفان ورزش زنان

در اينجا ذكر اين نكته لازم است كه، پيرامون ورزش بانوان بحثهاى زيادى شده است. و اجمال اين نقطه نظرها اين است:

موافقان:

گروهى بر اين عقيده‌اند كه زن در مسابقات ورزشى شركت كند و آزاد است هر رشته ورزشى را كه مى خواهد انتخاب و در آن رشته حرفه‌اى شود و به مسابقه بپردازد و هيچ قيد و بندى در اين امر نيز وجود ندارد. زيرا زن از حقوق مساوى با مرد بايد برخوردار باشد.

مخالفان:

گروهى از افراد مخالف ورزش بانوان در رشته‌هاى ورزشى خاصى هستند زيرا برخى از رشته‌هاى ورزشى را براى بانوان سنگين و طاقت فرسا مى دانند و بر اين عقيده‌اند كه لطافت و ظرافت زن با ورزشهاى سنگين و خشن سازگار نيست و زن اگر در آن رشته‌ها به تمرين و مسابقه بپردازد، از حالت لطافت و ظرافت بيرون مى رود و از نظر جسمى و روحى خشن مى شود و دچار شكست جسمى و پيرى زودرس مى شود.

از جمله روزنامه «ديلى ميرور» در انگلستان مى نويسد:

از نظر علمى ثابت شد ورزش، دختران و زنان را بدتركيب و زشت مى كند. زنان و دخترانى كه ورزش مى كنند، صدايشان كلفت مى شود و زيبايى اندام و برجستگيهاى زنانه خود را از دست مى دهند و اندام و جثه درشت و قوى مانند مردان پيدا مى كنند.

پرفسور «لودويك پروكوپ» كارشناس پزشكى و ورزشى است. اين پزشك معروف در مسابقات المپيك مكزيك 911 دختر ورزشكار را مورد معاينه قرار داد و مشاهده كرد كه نيمى بيشتر از اين دختران زيبائى اندام خود را از دست داده و شبيه مردان شده‌اند.[1]

تفاوتهاى زن و مرد

اين نكته قابل ذكر است كه زنان از نظر خلقت و قواى جسمى، روحى با مردان تفاوت دارند. بدن زنان نسبت به بدن مردان ضعيف‌تر و ظريف‌تر است. امّا اين ضعف بدنى براى زن نقص نيست. بلكه به خاطر وظائفى كه زن برعهده دارد، اين ظرافت مقتضاى حال اوست. على ـ عليه السلام ـ در نهج البلاغه مى فرمايد:

زنان از نظر بدنى ضعيفند.[2]

بايد توجه داشته باشيم كه هرگز نبايد زنان را در رديف مردان به شمار آورده و اين دو را با هم مقايسه نمائيم. اگر از زن انتظار اعمال و رفتار و كارهايى مثل مردان داشته باشيم، ظلم بزرگى به زنان كرده‌ايم.

تفاوتهاى فراوانى در خلقت زن و مرد وجود دارد. مردان قوى تر از زنان هستند. به همين جهت كارهاى سخت و طاقت فرسا بر عهده مردان است و مرد موظّف است كليّه مخارج و امور مربوط به زن را تأمين كند.

قرآن مى فرمايد:

مردان سرپرست زنان قرار داده شده‌اند.[3]

با توجه به ظرافت زن كه كارهاى سنگين بيرون از خانه به عهده مردان است.

و على ـ عليه السلام ـ مى فرمايند:

زن گياهى خوشبو و گل است. قهرمان و كارفرما نيست.[4]

با توجه به قواى عاطفى و ظرافت زن است كه كارهاى ظريف، دقيق و حساس و عاطفى همچون پرورش كودك، رسيدگى به وضع منزل، شوهردارى و خانه دارى به عهده زن گذاشته شده است.

در تأييد اين مطلب، رئيس انجمن بين المللى مدارس عالى تربيت بدنى «خوزه كاليگال» مى گويد:

من با مسابقات و رقابتهاى علنى و آشكار بين زن و مرد مخالفم. منظور من رقابتهاى سطح بالاى ورزشى است نه اعمال ورزش به عنوان تفريح، گذران اوقات يا آموزش. بلكه مسابقاتى كه با زمان سنج و سانتيمتر اندازه‌گيرى مى شود. يا ورزشهائى كه بر حسب كارآيى ها و توانايى هاى مبتنى بر قدرت، سرعت و استقامت ارزيابى مى شود. من معتقدم (ضمن اينكه به هر عقيده مخالف ديگرى نيز احترام مى گذارم) كه يكى از بزرگترين دلائل زيستن ما در اين عالم اين است كه زن و مرد با يكديگر تفاوت دارند.[5]

تفاوت در اجزاء جسمى زن و مرد

بدون شك در ساختمان جسمى زن و مرد اختلالات مهمى وجود دارد.

استخوان بندى و قالب زن نسبت به مرد ظريفتر و سبكتر است. لگن خاصره زن پهن‌تر است و وضع استخوانهاى ران زن تا حدى متمايل است و لذا زن براى دويدن عامل خوبى نيست.

پسر در زمان تولد سنگين‌تر از دختر و بلندتر و سينه فراخ‌تر است و تا 11 تا 14 سالگى اين اختلاف وجود دارد و در اين حوالى ناگهان قد و وزن دختر نسبت به پسر زياد مى شود. بلوغ دختر هميشه قبل از پسر است و اين موضوع موجب دگرگونيهاى شديد بين آنهاست.

اگر وزن زن و مرد با هم مساوى باشد، زن چاقتر به نظر مى رسد، زن استخوان بندى ظريف همراه با ذخيره چربى دارد و مرد استخوان بندى قوى ترى دارد.

زن انرژى را در مدت طولانى تر از مرد ذخيره مى كند. ساختمان و كار غدد زن و مرد با هم اختلاف دارند و به عقيده برخى پزشكان كار غدد تيروئيد و غدد آدرنال در زن شديدتر از مرد است.[6]

تفاوتهاى اخلاقى و روحى

از نظر اخلاقى و روحى زن و مرد تفاوتهاى بيشمارى دارند. بانوان عاطفى تر هستند، زيرا بايد نسل را پرورش دهند و مردان از عواطف و احساسات كمترى برخوردار هستند.

توجه زنان به جزئيات مسائل بيشتر از مردان است. به اشخاص و احساسات آنها، بيشتر از اشياء توجه دارند. كمتر از مردها اهل تعقيب و ستيز هستند و بيشتر روح مواظبت و دلسوزى و تسلى دهنده دارند. بيشتر از مردها تحت تأثير عواطف و احساساتند و در فرمانبردارى از عواطف هم بيشتر از مردها ثبات دارند. خصوصيات اخلاقى زن با تغيير طرز تربيت و اوضاع و احوال محيط زودتر عوض مى شود.

در اوايل كودكى چگونگى بازى پسران و دختران كاملاً مشهود است. در بازى پسران خشونت و شدت مشهود است. امّا دختران بيشتر به بازى با عروسك علاقه دارند.[7]

اعتدال در ورزش بانوان

فرهنگ اسلام مردم را به ميانه روى در امور و كارهاى خود دعوت كرده است و مى فرمايد:

و ما شما را امتى متعادل و ميانه‌رو قرار داديم.[8]

با توجه به تفاوتهاى خلقت زن و مرد بهتر است زنان از پرداختن به ورزشهاى سخت، خشن و طاقت فرسا بپرهيزند، زيرا ورزش در هر يك از زن و مرد اثرات متفاوت بر جاى مى گذارد.

براى زنان ورزشهاى نرم و سبك با توجه به لطافت و ظرافت آنها مفيد است.

از نظر اسلام پرداختن به ورزشهائى كه به حفظ سلامتى، زيبائى و شادابى زن مفيد باشد و به جسم و روح او لطمه وارد نسازد، اشكالى ندارد.

افراط و زيانهاى آن

افراط در ورزش عواقب سوئى براى ورزشكاران در پى دارد.

محققان كانادائى بر اين باورند كه تمرينات سخت دختران ژيمناست آنها را در معرض آسيب ديدگى، پيچ خوردگى، كمردرد، شكستگى اعضاء بدن قرار مى دهد، در مقابل هر 1500 ساعت تمرين يك دختر ژيمناست دچار آسيب ديدگى مى شود.[9]

بهتر است زنان ورزشهائى از قبيل: پياده روى، نرمش و… را براى تفريحات سالم خود انتخاب كنند. به شرط آن كه در اين ورزشها نيز افراط نكنند.

اصولاً ورزش زن بايد حفظ سلامت او باشد و هرچه مغاير با سلامت و نشاط اوست مطرود مى باشد. از نظر علمى ثابت شده كه ورزشهاى سنگين، باعث مى شود، صداى زنان كلفت و مردانه شود و زيبائى اندام و برجستگيهاى زنانه خود را از دست بدهند و اندام و جثه قوى مانند مردان پيدا كنند.

پرهيز از انحراف و گناه

اين نكته قابل توجه است كه ورزش بانوان نبايد همراه با گناه و اختلاط با مردان باشد. اسلام نمى خواهد زن را از ورزش منع كند، بلكه مى خواهد تماس زن و مرد نامحرم را به حداقل برساند. زيرا هر چه تماس زن و مرد بيشتر باشد، خطر به فساد و سقوط كشيده شدن زنان و در نتيجه جامعه بيشتر خواهد بود.

جوامعى كه در طى ساليان گذشته، هيچ گونه محدوديتى در روابط مردان و زنان قائل نشده و به آنان در اين زمينه آزادى مطلق داده‌اند، ضررهاى بسيار زيادى متحمل شده‌اند.

در اين گونه جوامع، فساد، فحشاء، جنايت، آدم ربائى و تجاوز جنسى به طور محسوسى افزايش يافته، موازين اخلاقى، انسانى از بين رفته، روابط خانوادگى، صميميت و گرمى خود را از دست داده و بنيان خانواده از هم پاشيده شده است.

ورزش زن بايد همراه با حجاب لازم و محيط سالم و امن و تحت كنترل باشد. ورزش براى سالم سازى جامعه است و نبايد موجب فساد و فحشاء در جامعه شود.

توجه به نكات بهداشتى و ايمنى

يكى از نكات مهم در ورزش، توجه به موارد بهداشتى و نكات ايمنى است. ورزش تا جائى براى انسان مفيد است كه موجب، سلامتى و نشاط انسان شود.

مشاهده مى شود در برخى موارد عدم رعايت بهداشت و نكات ايمنى در حين ورزش، عوارض ناگوارى براى افراد در پى دارد.

توجه به توان و استعداد

يكى از نكات قابل توجه در بهداشت ورزش، توجه به ميزان توان هر فرد است. هر كس ميزان توان و قدرت خاصى دارد، لذا بايد افراد توانائيهاى خود را هميشه در نظر داشته باشند.

بدن بانوان طاقت تمرين‌هاى سخت ورزشى را ندارد و اگر احياناً در تمرينها زياده‌روى كند، دچار عواقب وخيم بدنى مى شود.

پى نوشتها

[1] . اولين دانشگاه، ج 14، ص 164.
[2] . نهج البلاغه، نامه 14، ص 859.
[3] . الرجال قوامون على النساء.
[4] . نهج البلاغه، نامه 31، ص 939.
[5] . فصلنامه ورزش، ش 2، ص 42.
[6] . اولين دانشگاه، ص 166.
[7] . اولين دانشگاه، ص 167.
[8] . جعلناكم امه وسطا؛ بقره، 143.
[9] . كيهان شماره 14562 ـ 9/6/71.
منبع :سايت انديشه قم