ورام بن ابى فراس (ره)

( متوفي 605 هـ ق )
 ولادت
ورام بن ابى فراس از علماى قرن ششم و هفتم هجرى است. ولادت او در شهر حله بود، شهرى ‏كه مركز تشيع و فقاهت در قرون متمادى بوده است‎.‎
  خاندان ‎
ورام بن ابى فراس جد مادرى سيد رضى الدين بن طاووس است. نسب او به قبيله بنى حمدان ‏مى‏رسد و از نسل مالك اشتر نخعى، صحابى با وفا و سردار بزرگ امير المؤمنين عليه ‏السلام است ‏و رشادت و وفادارى به امير المؤمنين حضرت علي عليه‏السلام در كارنامه ‏اش نيست‎.‎
خاندان آل طاووس از نظر فضل و تقوا و علم براى همه شناخته شده‏اند. پدر ورام از ‏بزرگان دين و از فقهاى جليل القدر است‎.‎
برادر او، مجير الدين، جعفر بن ابى فراس هم از علما و فقهاى معروف زمان خود بوده كه در ‏سال 626 ه ق در بغداد وفات يافته و بدن او را به نجف منتقل كرده، در جوار امير ‏المؤمنين عليه‏السلام به خاك سپرده‏اند‎.‎
همسر ورام از نوادگان شيخ طوسى است و به همين جهت سيد ابن طاووس در كتب خود گاهى ‏مى‏گويد جد من ورام بن ابى فراس و گاهى مى‏گويد جد من شيخ طوسى كه در حقيقت جد ‏بزرگ او است‎.‎
از جمله اجداد ورام، ابو الفتح است كه خلعت خود را از خليفه فاطمى (در مصر) گرفت و ‏در براندازى حكومت عباسيان از ياران بساسيرى بود و با هبة الله شيرازى، از ‏بنيانگذاران اسماعيليه، هم مكاتباتى داشته است‎.‎
‎  ‎مقام علمى و معنوى
در شناخت مقام علمى و معنوى ورام ديدن مؤلفات او بسيار گويا و روشن است‎.‎
علاوه بر آن، گواهىِ انسانى زاهد و متقى مانند سيد ابن طاووس بهترين دليل براى ماست. سيد ‏در فلاح السائل مى‏فرمايد: جد من، ورام بن ابى فراس، از كسانى بود كه به عمل آنها تمسك ‏مى‏شود و مى‏توان به اعمال آنها استناد جست‎.‎
شيخ منتجب الدين هم او را به عنوان امير زاهد و فقيه ياد كرده است و گفته: من او را ‏در حله ديده‏ام و همچنان بود كه شنيده بودم (از نظر فضائل و بزرگوارى‎)
  شرح حال
آنچه مسلّم است خاندان ابو فراس تا چند نسل جزء نظاميان و از فرماندهان لشگر ‏بوده‏اند. ورام نيز همان شغل را انتخاب كرد و تا چندى جزء اميران لشگر بود اما با لطف ‏الهى همه مناصب را كنار زد و راه زهد پيشه كرده، از بزرگان تقوا و ديانت شد‎.‎  ‎اساتيد و شاگردان
در اين زمينه اطلاع چندانى در دست نيست. از اساتيد او نام سيد ابو الحسن عريفى علوى و ‏سديد الدين محمود حمَّصى در كتب رجال آمده است‎.‎
از جمله شاگردان او نيز نام محمد بن جعفر، معروف به ابن مشهدى يافت شده است‎.‎
‎  ‎تأليفات
‏1‏‎ – ‎تنبيه الخواطر و نزهة النواظر، معروف به مجموعه ورام كه بيشتر شهرت مؤلف بخاطر همين ‏كتاب است. اين كتاب از مآخذ بحار الانوار نيز مى‏باشد‎.‎
‏2‏‎ – ‎مسألة فى المواسعة و المضايقة
‎ ‎وفات
شيخ ورام بن ابى فراس در سال 605 هجرى، در ماه محرم الحرام و در شهر حله به ديار باقى ‏شتافت و بدن مطهرش  را در همان جا دفن نمودند‎.‎