وارد کردن امام موسى کاظم(ع) به زندان بصره ۸ ذیحجه

۸ ذیحجه ، سال ۱۷۹ هجرى قمرى

امام موسى بن جعفر(ع) معروف به {کاظم} هفتمین امام شیعیان است و در ایام امامتش با حکومت هاى منصور دوانقى، مهدى عباسى و هارون الرشید، که همگى از سلسله بنى عباس بودند معاصر بود و از تمامى آنان، سختى ها،رنج هاوبى مهرى هاى فراوانى متحمل شدو چندین بار از سوى آنان به بغداد فرا خوانده شد و در حبس آنان قرار گرفت و تنها در دوره هارون الرشید به مدت چهار سال زندانى بود.

هارون در آخرین ماه هاى سال ۱۷۹ قمرى، جهت استحکام خلافت عباسیان و اخذ بیعت و زمینه سازى لازم براى ولیعهدى فرزندانش ،عازم مراسم حج گردید و به علما، سادات، اعیان و اشراف سراسر عالم اسلام نامه هایى نوشت و آنان را براى حضور در مکه معظمه و بیعت با ولیعهدى فرزندانش فرا خواند.

او پیش از ورود به مکه معظمه وارد مدینه منوره گردیدو چند مدتى را درآن اقامت نمود و براى دستگیرى امام موسى بن جعفر(ع)، اندیشه کرد وبا دولت مردان وقت، از جمله یحیى بن خالد برمکى مشورت نمود و سر انجام به دستگیرى اش تصمیم گرفت. زیراآن حضرت را مزاحم خواسته ها وأمیال شیطانى خویش مى دانست و به هر طریقى مى خواست وى را از سر راه خود بر دارد.

بدین جهت روزى که امام موسى کاظم(ع) در کنار قبر مطهر جدش رسول اکرم(ص) مشغول نماز و نیایش بود مأموران خلیفه وارد مسجد شده و آن حضرت را دستگیر و ظالمانه از مسجد خارج کردند. امام موسى کاظم(ع) هنگامى که با زورگویى و بى نزاکتى مأموران هارون رو برو گردید، متوجه قبر شریف پیامبر(ص) شد وبه شکوه پرداخت و گفت: اى رسول خدا(ص)!از امّت بدکردار تو،آنچه به اهل بیتت مى رسد،به تو شکایت مى کنم.

مردم که از مظلومیت آن حضرت و زور گویى مأموران هارون به شدت ناراحت وعصبانى شده بودند،با صداى بلند گریستند و آن حضرت را تا مقدارى از راه همراهى کردند.

هارون الرشیید دستور داد آن حضرت را در غل و زنجیر کرده و سوار بر محملى نمایند و از مدینه به عراق تبعیدش کنند.

وى براى رد گم کردن مردم و گریز از اعتراضات احتمالى آنان، دو محمل ترتیب داد،یکى را به سوى بغداد ودیگرى را به سوى بصره حرکت داد و کسى جز مأموران وى نمى دانستند که حضرت در کدام کجاوه است.ولى آن حضرت در کجاوه اى بود که به سوى بصره حرکت کرده بودند.آنان پس از چندین روز راه پیمایى در روز هفتم ذى حجّه وارد بصره شدند و آن حضرت را به عیسى بن جعفر بن منصور دوانقى، پسر عموى هارون و عامل وى در بصره تسلیم نمودند.

عیسى بن جعفر، آن حضرت را در یکى از حجره هایى خانه خود زندانى کرد و به مدت یکسال در آن زندان،آن حضرت را نگه داشت، و سپس آن حضرت را به بغداد فرستاد.(۱)

۱- نک : الارشاد (شیخ مفید) ، ص۵۷۹؛ منتهى الآمال (شیخ عباس قمى)، ج۲، ص۲۱۲

وقایع الایام [شیخ عباس قمى]ص ۱۱۱