نوشته-نشدن-وصیت-نامه-پیامبر-باعث-سردرگمی-امت-اسلامی-درباره-امامت

نوشته نشدن وصیت نامه پیامبر باعث سردرگمی امت اسلامی در باره امامت

علمای اهل‌سنت اعتراف کرده‌اند که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم می ­خواسته اند در واپسین روزهای عمر خود در مسئله حدیث قرطاس با خواستن قلم و دوات  بر امامت بعد از خودش تصریح کرده[۱] و کسی را برای خلافت معین کند تا در تعیین خلیفه بین اصحاب اختلاف پیش نیاید[۲] و در این صورت اختلافات بزرگ مثل جنگ جمل و صفین به وجود نمی­آمدند. بنابر نقل سفیان بن عیینه رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می‌خواسته است بر اسامی خلفاء بعد از خودش تصریح کند تا اختلاف بین امت ایجاد نشود.[۳] اما اینکه برخی گفته‌اند ممکن است مراد پیامبر نوشتن مهمات احکام بوده تا در آنها اختلاف به وجود نیاید، قابل توجه نیست. پس پیامبر می ­خواسته‌اند که امامان یا خلفای بعد از خودش را معین کرده و مورد نص قرار دهند و چیزی مهمتر از آن برای جلو گیری از اختلاف و گمراهی امت تصور نمی‌شود؛ زیرا همۀ مهمات احکام و سایر مسائل اعتقادی به نص قرآن که می‌فرماید: «ما فَرَّطْنا فِی الْکِتابِ مِنْ شَیْ‏ء»؛[۴] «ما هیچ چیز را در این کتاب، فرو گذار نکردیم‏» و آیات دیگر بیان شده و نیز جزئیات احکام با سنت رسول خدا بیان گردیده و چیزی که برای امت بعد از بیان همۀ احکام، سرنوشت ساز و مایۀ نجات از اختلاف و گمراهی بوده است، مسئلۀ تشخیص امام و خلیفه و یا همۀ امامان بعد از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم است که توسط آن حضرت باید معرفی می گردیدند. روی همین جهت است که بلا فاصله بعد از وفات رسول خدا صلی الله علیه و آله  و سلم مسئلۀ امامت منشأ اختلاف در بین مسلمانان گردید.

اهل سنت ملزم است که در این رابطه به چند سوال پاسخ دهند:

  1. چرا عمر خلیفه دوم از نوشتن وصیت نامه پیامبر اسلام جلو گیری به عمل آورد؟
  2. آیا عمر با این جلوگیری باعث نگردید که امت اسلامی درباره امامت بعد از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم دچار حیرت و اختلاف شدند؟
  3. اگر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم وصیت نامه اش را می نوشت آیا امت اسلامی را از دایر کردن جلسه سقیفه برای امر خلافت بی نیاز نمی کرد؟
  4. آیا بهتر نبود که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم وصیت نامه اش را می نوشت هرچند هم اگر در باره معرفی امامان بعد از خودش چیزی نمی نوشت؟

اینها سوالاتی است که هر مسلمانی می خواهد پاسخ آن را بشنود.

نویسنده : حمید رفیعی

[۱] . بدرالدین محمود بن احمد عیینی، عمدۀ القاری، ج۲ ص۱۷۱، بیروت، دار احیاء التراث العربی.

[۲] . نووی، ابو ذکریا یحی بن شرف نووی، شرح النووی علی صحیح مسلم، ج۱۱ص۹۰.  بیروت، دارالکتب العربی، ۱۴۰۷ق-۱۹۸۷م.

[۳] . عمدۀ القاری، ج۲، ص۱۷۱.

[۴] . الانعام، ۳۸.