نظر فخر رازى درباره جمع بودن لفظ «اولى الامر»

مطابق رأى اماميه «اولى الأمر» همان دوازده امام معصوم است كه اطاعتشان به حكم خداوند واجب است.

نظر فخر رازى درباره جمع بودن لفظ «اولى الامر»

فخر رازى در تفسير خود مى گويد: لفظ «اولى الامر» جمع است و جمع، دلالت دارد براينكه اينان جماعتى متشكل از افراد هستند، و اين معنا با رأى اماميه منطبق نيست؛ زيرا آنان معتقدند كه در هر زمان يك امام وجود دارد و حال آنكه آيه، به اطاعت گروهى از افراد امر مى كند نه يك فرد.

در پاسخ مى گوييم: آنچه خلاف ظاهر و مجاز مى باشد اين است كه لفظ جمع را بر يك فرد از افراد مفهومش حمل كنيم، در حالى كه آيه شريفه از اين قبيل نيست؛ زيرا مطابق رأى اماميه «اولى الأمر» همان دوازده امام معصوم است كه اطاعتشان به حكم خداوند واجب است، و اطلاق جمع بر آن ها نه به اعتبار آن است كه در يك زمان همه آن ها وجود دارند، بلكه به اين اعتبار است كه هيچ زمانى از اين دوازده نفر خالى نيست.

و به تعبير ديگر: اطلاق جمع بر آن ها به لحاظ وجود طولى آن ها است نه عرضى، و اين اطلاق نيز حقيقى است نه مجازى، و در قرآن نيز زياد به كار رفته است.

خداوند متعال مى فرمايد: ( فَلا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ)؛(1) «از دروغگويان اطاعت مكن.» آيا مقصود از آن فقط دروغگويان در يك زمان است؟ يا اين كه اگر در هر زمان يك دروغگويى بود، تو نبايد از او اطاعت كنى.(2)

1 ـ سوره قلم، آيه 8.
2 ـ على اصغر رضوانى،
امام شناسى و پاسخ به شبهات (1)، ص 354.