فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

میرزا حسن بجنوردى (ره)

اشاره:

 سید میرزا حسن موسوى بجنوردى از علماى بزرگ و از مجتهدان سرشناس حوزه علمیّه نجف اشرف و از چهره‏هاى درخشان فقهاى شیعه در عصر حاضر است. وی در سال ۱۳۱۶ هجرى قمرى در روستاى خدا شاه از توابع بجنورد دیده به جهان گشود. پدرش سید آقا بزرگ فرزند سید على اصغر از سادات بزرگوار آن منطقه است. از این شهر رجال و دانشمندان بزرگى برخاسته ‏اند که از جمله آنان آیت اللّه سید میرزا حسن موسوى بجنوردى است.

تحصیلات

آیت اللّه میرزا حسن بجنوردى تحصیلات خود را از همان زادگاه خود آغاز نمود. وى بخشى از علوم مقدماتى و ادبیات عرب را فرا گرفت. سپس براى ادامه تحصیل عازم شهر مشهد مقدس شده و در حوزه علمیّه آن شهر در جوار حرم ملکوتى امام هشتم امام رضا علیه‏ السلام سیزده سال از محضر بزرگان آن حوزه بهره‏مند گشت. وى در این دوران علوم عربى و سطوح فقه و اصول را به پایان رساند. در فلسفه و حکمت از محضر حکیم معروف حاج فاضل خراسانى و شیخ آقا بزرگ شهیدى بهره برد. در فقه در مجلس درس سید آقا حسین قمى مشهور، و میرزا محمد خراسانى معروف به آقازاده، و فاضل خراسانى شرکت کرد تا آنکه خود از چهره ‏هاى سرشناس علمى آن حوزه به شمار آمد. وى در سال ۱۳۴۰ هجرى قمرى عازم نجف اشرف گردید و در حوزه درس آقا ضیاء الدین عراقى شرکت کرده و یک دوره اصول و برخى از کتاب هاى فقهى را از محضر ایشان بهره برد و هم چنین در مجلس درس محقق بزرگ میرزا محمد حسین نائینى یک دوره اصول و ۱۶ سال در مباحث فقهى ایشان شرکت کرد. در سال ۱۳۵۵ و پس از وفات مرحوم نائینى در مجلس درس مرجع بزرگ شیعه سید ابو الحسن اصفهانى شرکت کرده تا آنکه خود از مدرسین و اساتید بزرگ آن حوزه و از شخصیت هاى نام‏آور در فقه و اصول و فلسفه به شمار آمد و آثارى گران‏ب ها در علوم اسلامى از خود به یادگار گذاشت.(نقباء البشر جلد ۱ . صفحه ۳۸۵).

شخصیت علمى و اجتماعى

سید العلماء و المجتهدین آیت اللّه آقاى حاج میرزا حسن موسوى بجنوردى، داماد معظم مرحوم آیت اللّه حاج سید حسین اصفهانى، از علماى طراز اول معاصر حوزه علمیّه نجف بوده و داراى مقام علم و عمل و دقت نظر است. معظم له عالمى محقق و فقیهى مدقق و جامع معقول و منقول و حاوى فروع و اصول مى‏ باشد و به اعلى درجه فقاهت و اجتهاد رسیده است. وى فقیهى بزرگ و دانشمندى متبحر و حجتى جلیل و مجتهدى متضلع و از چهره ‏هاى درخشان علماى شیعه در حوزه علمیّه نجف اشرف به شمار مى ‏آید. (معجم رجال الفکر و الأدب فی النجف، جلد ۱ . صفحه ۲۰۲)

فرزندان

آیت اللّه سید میرزا حسن موسوى بجنوردى داراى فرزندانى بزرگوار است به نام هاى:

۱ . سید محمد مهدى

۲ . سید محمد جواد ۳ . سید محمد

۴ . سید محمد کاظم

 تألیفات

تألیفات ارزشمندى نیز از این دانشمند بزرگ به جاى مانده است مانند:

۱ . منتهى الأصول

۲ . القواعد الفقهیه

۳ . حاشیه على العروه الوثقى

۴ . حاشیه على وسیله النجاه

۵ . رساله فی اجتماع الأمر و النهی

۶ . کتاب فی الحکمه

۷ . حاشیه على الوسائل

۸ . ذخیره المعاد

۹ . رساله فی الرضاع

 اساتید

وى از اساتید بزرگى نیز بهره‏ مند گشته است از جمله:

۱ . آقا ضیاء الدین عراقى

۲ . میرزا محمد حسین نائینى

۳ . سید ابو الحسن اصفهانى

۴ . حاج فاضل خراسانى

۵ . شیخ آقا بزرگ شهیدى

۶ . آقازاده کفایى

۷ . آیت اللّه قمى

۸ . میرزا محمد خراسانى معروف به آقازاده

 وفات

سرانجام این عالم اندیشمند پس از عمرى خدمت به علوم و معارف اسلامى و تحصیل و تدریس و نگارش آثارى گران‏ بها، در سن ۷۹ سالگى، در سال ۱۳۹۵ هجرى قمرى دیده از جهان فرو بست و جهان علم و دانش و عالم تشیع را در سوگ خود نشاند.