میلاد مسعود امام محمدباقر(ع) ۳ صفر

 سال ۵۷ هجرى قمرى

امام محمدباقر(علیه السلام)، امام پنجم شیعیان بنا به روایتى در سوم صفر سال ۵۷ در مدینه منوره دیده به جهان گشود.(۱)

ولى این تاریخ، مورد اتفاق تاریخ نگاران و سیره نویسان نیست. زیرا برخى از آنان، میلاد با سعادت محمدباقر(علیه السلام) را اول ماه رجب سال ۵۷ هجرى قمرى مى دانند.(۲)

بیشتر مورخان گفته اند که سال تولدش ۵۷ قمرى بوده است. بنابراین وى چهار سال پیش از واقعه کربلا به دنیا آمد و همراه پدر بزرگوارش در این واقعه جان سوز حضور داشت.

پدرش امام على بن الحسین(علیه السلام)، معروف به سجاد و زین العابدین، و مادرش فاطمه بنت الحسن المجتبى(علیها السلام)، معروف به امّ الحسن و امّ عبدالله مى باشند.

چون نَسَب شریف امام محمد باقر(علیه السلام)، هم از پدر و هم از مادر به امام امیرالمؤمنین(علیه السلام) و فاطمه زهرا(س) مى رسد، به ایشان علوى بین علویین و فاطمى بین فاطمیین گفته مى شود.

امام محمد بن على(علیه السلام)، مکنّى به ابوجعفر و ملقب به باقرالعلم و باقرالعلوم مى باشد.

این امام همام پس از شهادت پدر ارجمندش امام زین العابدین(علیه السلام) در سال ۹۵ قمرى، به مقام عظماى ولایت و امامت شیعیان نایل شد و پیروان اهل بیت(علیه السلام) را در آن دریاى مواج سیاسى و نظامى عصر خویش و هرج ومرج هاى آخر حکومت امویان، به نیکى هدایت و رهبرى کرد. با این که میان رحلت پیامبر(ص) و تولد امام محمدباقر(علیه السلام) به مدت ۴۷ سال فاصله بود، در عین حال آن حضرت، سلام گرم و دلنشین پیامبر(ص) را از سوى جابر بن عبدالله انصارى دریافت کرد.

جابر بن عبدالله که یکى از یاران رسول خدا(ص) و از محبان اهل بیت(علیه السلام) بود، در سنین کودکى و نوجوانى امام محمد باقر(علیه السلام)، وى را در آغوش گرفت و سلام پیامبر(ص) را به وى ابلاغ کرد.

امام محمد باقر(علیه السلام) از آغاز زندگى تا شهادت خویش با ۱۱ تن از خلفا معاصر بود که همه آنان، جز یکى از طایفه خبیثه بنى امیه بودند.

سرانجام این امام همام در هفتم ذى الحجه، و به روایتى در ربیع الاول سال ۱۱۴ قمرى در ۵۷ سالگى به وسیله زهرى که ابراهیم بن ولید بن عبدالملک، در ایام خلافت هشام بن عبدالملک، به آن حضرت خورانیده بود، به شهادت رسید و در قبرستان بقیع، در کنار پدرش امام زین العابدین(علیه السلام) و جدّ مادرى اش امام حسن مجتبى(علیه السلام) به خاک سپرده شد.(۳)

  1. بحارالأنوار (علامه مجلسى)، ج۴۶، ص ۲۱۷؛ کشف الغّمه (على بن عیسى اربلى)، ج۲، ص ۳۱۸ و منتهى الآمال (شیخ عباس قمى)، ج۲، ص ۸۶
  2. زندگانى چهارده معصوم ع )ترجمه اعلام الورى(، ص ۳۶۸ و منتهى الآمال، ج۲، ص ۸۶
  3. نک: الارشاد (شیخ مفید)، ص ۵۰۷؛ کشف الغمه، ج۲، ص ۳۱۸؛ زندگانى چهارده معصوم (ترجمه اعلام الورى)، ص ۳۶۸ و منتهى الآمال، ج۲، ص۸۶