ميلاد مسعود امام على بن موسى الرضا(ع)11 ذی القعده

11 ذيقعده ، سال 148 هجرى قمرى
نام مباركش: على بن موسى الرضا(علیه السلام) و نسب پدرى اش عبارت است از: امام موسى كاظم(علیه السلام)، بن امام جعفر صادق(علیه السلام)، بن امام محمد باقر(علیه السلام)، بن امام زين العابدين(علیه السلام)، بن امام حسين(علیه السلام)، بن امام على بن ابى طالب(علیه السلام)، كه همگى از امامان معصوم بودند.

شايان ذكر است كه از ميان امامان معصوم (عليهم السلام)، چهار تن از آنان به واژه زيباى “على ناميده شده اند و آنان عبارتند از امام اول (على بن ابى طالب(علیه السلام))، امام چهارم (على بن الحسين(علیه السلام))، امام هشتم (على بن موسى الرضا(علیه السلام)) و امام دهم (على النقى بن محمد تقى(علیه السلام)).

كنيه آن حضرت، ابوالحسن است و چون كنيه امام موسى بن جعفر(علیه السلام) نيز ابوالحسن بود، كنيه امام رضا(علیه السلام) را ابوالحسن ثانى مى گويند.

لقب هاى شريفش عبارتند از: رضا، صابر، رضى، وفى، فاضل و صديق.

اما لقب “رضا” شهرت بيشترى دارد و آن حضرت را از اين جهت “رضا” ناميدند، كه پسنديده خدا در آسمان و مورد خرسندى رسول خدا(ص) و ائمه اطهار(علیه السلام) در زمين بود و دوستان و دشمنان، به اتفاق از وى خشنود و راضى بودند.

نام مادرش “نجمه” و از بانوان فاضله، پرهيزكار و خردمند عصر خود بود.(1)

از حميده مصفاة، مادر امام موسى كاظم(علیه السلام) روايت شد: هنگامى كه “نجمه” را از بازار بردگان خريدم و به خانه آوردم، شبى پيامبر اكرم(ص) را در خواب ديدم، كه به من فرمود: اى حميده! نجمه را به فرزندت موسى كاظم(علیه السلام) ببخش و به عقدش درآورد، زيرا به زودى از او فرزندى ديده به جهان گشايد، كه بهترين انسان روى زمين خواهد بود. پس من نيز او را به فرزندم موسى كاظم(علیه السلام) واگذار كرده و به عقدش درآوردم و پس از مدتى، على بن موسى الرضا(علیه السلام) از وى ديده به جهان گشود و از آن زمان، حضرت امام موسى بن جعفر(علیه السلام)، نجمه را “طاهره” ناميد.(2)

گفتنى است كه براى اين بانوى شريف، نام هاى ديگرى چون: أروى، سكن، تكتم، ام البنين، شقراء، خيزران، سمانه و صقر، نيز ذكر شده است. ولى معروفترين آن ها، همان “نجمه” مى باشد.(4)

تولد بابركت امام رضا(علیه السلام) را برخى از معصومان پيش از وى، پيش گويى كرده و به آن بشارت داده بودند. از امام صادق(علیه السلام) در اين باره احاديث چندى وارد شده است. از جمله عبدالله بن فضل هاشمى روايت كرد: مردى از اهالى طوس در محضر امام جعفر صادق(علیه السلام) نشسته بود و آن حضرت به وى فرمود: به زودى از صلب فرزندم موسى، مردى به دنيا مى آيد كه مورد خشنودى خداوند سبحان درآسمان و خرسندى بندگانش در زمين خواهد بود. در سرزمين شما از روى ستم و دشمنى مسموم و كشته مى گردد و در همان جا غريبانه به خاك سپرده مى شود. آگاه باش! هر كسى وى را در غربتش زيارت كند و بداند كه او امام و پيشواى شيعيان پس از پدرش بوده و از جانب خداوند متعال، مفترض الطاعه مى باشد، همانند كسى است كه رسول خدا(ص) را زيارت كرده باشد.(4)

به هر روى، امام رضا(علیه السلام) در يازدهم ذى قعده سال 148 قمرى در مدينه منوره ديده به جهان گشود و عالم هستى را با انوار الهى و ذاتى خويش، منور ساخت.(5)

گرچه برخى از مورخان و سيره نگاران تاريخ تولد آن حضرت را در يازدهم ذى حجه سال 153 و برخى ديگر يازدهم ذى قعده سال 151 و يا سال 153 قمرى ذكر كرده اند، وليكن معروف و مشهور ميان علماى ما، همان ذى قعده سال 148 قمرى، چند هفته پس از شهادت جدش امام جعفر صادق(علیه السلام) مى باشد.

نجمه خاتون، مادر امام رضا(علیه السلام) در حديثى گفت: هنگامى فرزندم رضا را به دنيا آوردم، پدرش امام موسى كاظم(علیه السلام) به من فرمود: او را بگير (و خوب نگه دار) زيرا او بقيه الله در زمين است.(6)

امام رضا(علیه السلام) در 35 سالگى، پس از شهادت پدرش امام موسى كاظم(علیه السلام) به مقام امامت شيعيان نايل آمد و در 55 سالگى، در خلافت مأمون عباسى و با توطئه وى، در خراسان مسموم و در صفر سال 203 قمرى به شهادت رسيد.

1- زندگانى چهارده معصوم (ترجمه اعلام الورى)، ص 423
2- همان و اثبات الهداة (شيخ حر عاملى)، ج3، ص 233
3- كشف الغمه (على بن عيسى اربلى)، ج3، ص 71؛ اثبات الهداة، ج3، ص 233
4- اثبات الهداة، ج3، ص 233
5- زندگانى چهارده معصوم، ص 423؛ الارشاد (شيخ مفيد)، ص 591؛ منتهى الآمال (شيخ عباس قمى)، ج2، ص 256
6- اثبات الهداة، ج3، ص 233؛ وقايع الايام (شيخ عباس قمى)، ص 9090