ویژه نامه » نیمه شعبان » پرسش و پاسخ »

معنای شریک قرآن

اشاره:

این زیارتی که نقل شد در کتاب های ادعیه و جوامع روائی موجود نیست. در کتاب گران‌ سنگ بحارالانوار در چند مورد[۱]  (السلام علیک یا شریک القرآن»را ، در رابطه با امام حسین ( علیه السّلام ) آورده است؛ همچنین در کتاب اقبال[۲] الاعمال و المزار الکبیر[۳] جمله بالا در رابطه با حضرت سیدالشهداء(ع) وارد شده  در رابطه با امام زمان(عج) درمفاتیح الجنان اینگونه است: «السلام علیک یا صاحب الزمان، السلام علیک یا خلیفه الرحمان، السلام علیک یا شریک القرآن، السلام علیک یا قاطع البرهان »[۴]
درباره ی همه ی ائمه :
«السلام علیکم ائمه المؤمنین … و عباد الرحمان و شرکاءالفرقان و منهج الایمان »[۵]
«السلام علیک ائمه المؤمنین و ساده المتقین … و شرکاءالقرآن » [۶]
این لقب اشاره به حدیث معروف ثقلین است که در میان شیعه و اهل سنت متواتر است که پیامبر فرمود: من از میان شما می‌روم و دو چیز گرانمایه به یادگار می‌گذارم که اگر دست به دامن آنها بزنید هرگز گمراه نخواهید شد، کتاب خدا و عترتم[۷].
این حدیث در منابع روائی شیعه و اهل سنت نقل شده است. در کتاب شریف احقاق الحق آورده است (انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی و اهل بیتی)[۸] و در کنزالعمال هم دارد (انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله حبل ممدود من السماء الی الارض و عترتی اهل بیتی و انّ اللطیف الخبیر خبرنی انهما لن یفترقا حتی یردا علیّ الحوض)[۹]
طبرسی در کتاب الاحتجاج از پیامبر اکرم(ص) نقل کرده که حضرت فرمود: ای مردم همانا علی ( علیه السّلام ) و پاکان از اولاد من ثقل اصغر هستند و قرآن مجید ثقل اکبر می‌باشد هرکدام از این دو موافق و همراه دیگری است و از هم جدا نمی‌شوند تا در کنار حوض کوثر بر من وارد شوند…[۱۰]
صاحب تفسیر نورالثقلین می‌گوید: امام به قرآن راهنمایی می‌نماید و قرآن هم به سوی امام دعوت می‌نماید.[۱۱] همچنین در روایت دیگری امده است: علی با قرآن و قرآن با علی است از هم جدا نمی‌شوند تا بر سر حوض آیند و بر من عرضه شوند.[۱۲] از همه این مطالب استفاده می‌شود مراد از شریک القرآن بودن یعنی هر کدام از این دو عدل دیگری است هر کدام بدون دیگری تأمین کننده سعادت برای جامعه بشری نیست. علاوه بر این مطالب علامه حلی بیانی دارند در پاسخ به سؤال و حل اشکال می‌فرمایند: امام در تبیین احکام دین با قرآن شریک می‌باشد از طرفی احکام دین بی‌پایان است ولی قرآن متناهی است برای مجتهد ممکن نیست همه احکام شرع را از قرآن بدست بیاورد، لذا جامعه نیازمند امام و حجت است چنانکه برعلم وتفسیر قرآن باطل راه ندارد، امام همانند قرآن هرگز باطل پذیرنیست وهیچ با طلگرایی بر او راه ندارد به خاطر مساواتی که بین ثقلین وجود دارد پس امام باید معصوم باشد.[۱۳]
درنتیجه درباره ی ائمه می توان به شریک القرآن تعبیرکرد،ازآنروکه درحفظ وتفسیرقرآن سهیم ودرکنار قرآن بعنوان یکی از ثقلین قراردارند؛بویژه امام عصرکه تمام احکام قرآن را اجراخواهدکرد.

پی نوشت:
[۱] . محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفا، سوم ۱۴۰۳، ج۱۰۱، ص۳۳۶، کتاب المزار.
[۲] .سید بن طاووس، اقبال الاعمال، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمبطوعات زیاره الحسین،در نیمه شعبان، ص۲۲۷٫
[۳] . شیخ محمدبن المشهدی، مزار کبیر، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، ۱۳۱۹٫
[۴] . قمى، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، جامع الزیارت.
[۵] . مجلسى، محمدباقر، همان، ج۹۷،ص ۲۰۷
[۶] . همان، ج ۹۹، ص ۱۶۳٫
[۷] . ناصر مکارم شیرازی، استفتائات جدید، قم، انتشارات مدرسه امیرالمؤمنین، دوم، ج۲، ص۴۸۶، سؤال ۱۵۸۲٫
[۸] .قاضی نور الله شوشتری، احقاق الحق، ج۹، ص۳۰۹٫
[۹] .متقی هندی، کنز العمال، ج۱، ص۱۸۵٫
[۱۰] . طبرسی،الاحتجاج، انتشارات اسوه، اول، ج۱، ص۱۴۷، سال ۱۴۱۳٫
[۱۱] . حویزی، تفسیر نورالثقلین، قم، ‌مطبعه العلمیه، ج۱، ص۳۷۷٫
[۱۲] . تیجانی، اهل سنت واقعی، ترجمه: براتی، قم، بنیاد معارف، ۱۳۷۳٫
[۱۳] . علامه حلی، الالفین، انتشارات اعلمی، سوم، ۱۴۰۲ق، ص۱۹۸٫