معرفی امام صادق از نگاه مالک ابن انس

امام صادق علیه السلام از نگاه مالک بن انس

مرتضى مطهرى

امام صادق علیه السلام

مالک بن انس که در مدینه بود، نسبتا آدم خوش نفسى بوده است. مى گوید: من مى رفتم نزد جعفر بن محمد (و کان کثیر التبسم) و خیلى زیاد تبسم داشت، یعنى به اصطلاح خوشرو بود و عبوس نبود، و از آدابش این بود که وقتى اسم پیغمبر را در حضورش مى بردیم رنگش تغییر مى کرد (یعنى آنچنان نام پیغمبر به هیجانش مى آورد که رنگش تغییر مى کرد.) من زمانى با او آمد و شد داشتم. او درباره عبادت امام صادق علیه السلام می گوید که چقدر این مرد عبادت مى کرد و عابد و متقى بود. آن داستان معروف را همین مالک نقل کرده که مى گوید در یک سفر با امام با هم به مکه مشرف مى شدیم، از مدینه خارج شدیم و به مسجد شجره رسیدیم، لباس احرام پوشیده بودیم و مى خواستیم لبیک بگوییم و رسما محرم شویم. همانطور سواره داشتیم مُحرم مى شدیم، ما همه لبیک گفتیم، من نگاه کردم دیدم امام مى خواهد لبیک بگوید اما از خوف خدا چنان رنگش متغیر شده و آنچنان مى لرزد که نزدیک است از روی مرکبش به روى زمین بیفتد .

من نزدیک شدم و عرض کردم: یابن رسول الله ! بالاخره بفرمایید، چاره اى نیست، باید لبیک گفت. به من گفت: من چه بگویم؟! به کى بگویم لبیک؟! اگر در جواب من گفته شد: «لا لبیک» آن وقت من چه کنم؟! این روایتى است که مرحوم  شیخ عباس قمى و دیگران در کتاب‎هایشان نقل مى کنند، و همه نقل کرده اند.

راوى این روایت چنانکه گفتیم مالک بن انس امام اهل تسنن است. همین مالک مى گوید: «ما رأت عین و لا سمعت اذن و لا خطر على قلب بشر افضل من جعفر بن محمد»؛ چشمى ندیده و گوشى نشنیده و به قلب بشر خطور نکرده مردى با فضیلت‎تر از جعفر بن محمد .

منبع:کتاب سیرى در سیره ائمه اطهار، صص ۱۳۲-۱۳۱.