مطالعه را به عادتى خانوادگى تبديل کنيم

‌صديقه حاج نوروزي

براي تقويت مهارت مطالعه در فرزندانمان چه بايد بكنيم؟ مطالعه يكي از بخش‌هاي مهم زندگي همه ماست و تقريبا بيشتر كارهايي را كه در طول روز انجام مي‌دهيم، در برمي‌گيرد. نياز به مطالعه در تمامي‌ ابعاد زندگي حس مي‌شود به عنوان مثال، خواندن مطالب مرتبط با شغلمان در محيط كار، علائم خيابان‌ها و جاده‌ها در زمان رانندگي و حتي ديدن برخي از اطلاعات به صورت زيرنويس در تلويزيون و بسياري از موارد ديگر نشان مي‌دهد كه اين نياز در همه جنبه‌هاي زندگي انسان لازم و ضروري است. روان‌شناسان معتقدند كودكاني كه مهارت خواندن‌شان بالاست، دانش‌آموزاني موفق هستند.

تجربه مادري اهل مطالعه

اشاره به تجربه 35 ساله جوليا، مادر 60 ساله انگليسي كه در سال‌هاي عمرش با تلاش فراوان مطالعه را به عادتي مفيد براي فرزندانش تبديل كرده و حالا شاهد موفقيت و پويايي آنها در زندگي‌شان است، خالي از لطف نيست .

جوليا مي‌گويد: «مطالعه كردن، بهترين و با ارزش‌ترين فعاليتي است كه من و فرزندانم از آن لذت مي‌بريم. من به عنوان مادر 2 فرزند كه لازم بود در بسياري از اوقات كارهاي زيادي را به عنوان وظايف مادرانه خود انجام بدهم، از اين‌كه مطالعه كردن تبديل به پلي براي وصل شدن من و فرزندانم به يكديگر شده بود، احساس رضايت مي‌كردم. عادتي كه اشتراكات زيادي براي هر 3 ما به وجود آورده بود. براي اين‌كه مطالعه به عادتي خانوادگي براي ما تبديل شود، تا زماني كه فرزندانم به سنين 11 و 13 سالگي رسيدند، ما هر شب در كنار هم كتاب مي‌خوانديم. يك كتاب مشترك كه هر سه نفر ما را به عمق داستان فرو مي‌برد؛ مثل سريال‌هاي تلويزيوني هميشه قصه را در بخش حساس قطع مي‌كرديم و ادامه آن را براي شب بعد مي‌گذاشتيم. اين كار ما را ترغيب مي‌كرد تا براي مطالعه ادامه داستان انگيزه بيشتري داشته باشيم، علاوه براين كه انگيزه بچه‌ها براي ادامه مطالعه بيشتر مي‌شد، قوه تخيل آنها براي پيش بيني حوادث بعدي داستان قوي و قوي‌تر مي‌شد. بعضي وقت‌ها پيش‌بيني‌ها براي ما تبديل به يك بازي سرگرم كننده مي‌شد كه طي آن من براحتي مي‌توانستم ابعاد مختلف وجودي فرزندانم را بهتر بشناسم. خواندن كتاب‌هاي داستان در كنار هم، ذهن همه ما را در مقابل موقعيت‌هاي مختلف باز كرد و ما را در شرايطي قرار داد كه خود را به جاي قهرمان قصه بگذاريم، فكر كنيم و شرايط او را با تمام وجود حس كنيم. كم‌كم بخشي از وقت مطالعه ما به بازي نقش قهرمانان داستان‌ها تبديل شد كه براي بچه‌ها بسيار جذاب و دوست داشتي بود. مطالعه، بازي، رشد و تعالي روحي تمام چيز‌هايي بود كه ما در اين تجربه مشترك به آن دست پيدا كرديم. مطالعه به من آموخت كه چگونه به شيوه‌اي درست مسووليت بزرگ كردن فرزندانم را به عهده بگيريم. فرصت كامل شدن را به هر سه ما هديه داد و مخصوصا من به عنوان يك مادر دريافتم كه چگونه و از چه راهي عشق و محبت خود را با تمام وجود نثار فرزندانم كنم.»

استقلال در مطالعه

اين مادر انگليسي ادامه مي‌دهد: با بالا رفتن شناخت من از فرزندانم در طول مطالعات مشتركمان، به مرحله‌اي رسيدم كه در شرايط مختلف زندگي راحت‌تر توانستم با مشكلات آنها مواجه شوم و سريع‌تر به حل مسائل آنها نائل شوم. در آغاز سنين نوجواني آنها به مرحله اي رسيدند كه خود به صورت مستقل شروع به مطالعه كردند، اما ارتباط ما قطع نشد. هر شب راس همان ساعت قبل دركنار هم مي‌نشستيم و مطالعه مي‌كرديم، اما با اين تفاوت كه اين بار به جاي يك كتاب مشترك هر يك كتابي در دست داشتيم و تنهايي به مطالعه آن مي‌پرداختيم. بعضي از اوقات در كنار هم اطلاعات كتاب‌هاي خود را با هم مبادله مي‌كرديم و هر سه در مطالعه يكديگر شريك مي‌شديم. مطالعه خيلي زود به فرزندانم كمك كرد كه آنها به سخنوراني بسيار ماهر تبديل شوند. گاهي شاهد بودم كه در موقع صحبت كردن از كلماتي زيبا و يا بزرگ استفاده مي‌كردند. آنها براي خوب صحبت كردن سعي در استفاده از لغات زيبا و در عين حال سنجيده مي‌كردند. اين تغيير و تحولات من را نيز بر آن داشت تا نسبت به شيوه صحبت كردنم تجديد نظر كنم و با فرزندانم همراه شوم. علاوه بر نوع صحبت كردن، مطالعه تاثير بسيار زيادي در عميق شدن افكار ما داشت و به ما صبري داد تا هيچ‌گاه عجولانه و بدون تفكر و تعمق در هيچ مساله‌اي نسبت به حل آن اقدام نكنيم. ارزش اين مطالعات و سفرهاي تخيلي براي من و فرزندانم بي‌اندازه بود، تا جايي كه من احساس كردم هر 3 ما در حال رشد كردن و بزرگ شدن هستيم.»

جوليا اضافه مي‌كند: «وقتي به گذشته فكر مي‌كنم، با تمام وجود حس مي‌كنم كه مطالعه راهي جديد براي تغيير ما به سمت و سويي درست و سنجيده بود. اكنون من و فرزندانم ارزش مطالعه را فهميده‌ايم و از آن لذت مي‌بريم. وقتي پدر يا مادري براي تبديل مطالعه به عادتي مفيد و پسنديده براي فرزندانش اقدام مي‌كند، با تمام وجود رشد گام به گام آنها را احساس مي‌كند و از اين‌كه رشد و تعالي فرزندانش در مسيري درست انجام مي‌گيرد احساس رضايت مي‌كند.جوليا در پايان مي‌گويد: «حالا بعد از 35 سال مطالعه، من و فرزندانم به طور كامل از لحاظ روحي و فكري به يكديگر نزديك شده‌ايم. حالا مي‌توانم آينده‌اي پرشور و حرارت كه براي فرزندانم آرزو داشتم، روشن‌تر و كامل‌تر از آنچه كه در ذهنم مي‌پروراندم پيش‌رو ببينم؛ چيزي كه شايد آرزوي هر مادري باشد.»

اولين و آخرين گام براي علاقه‌مند كردن فرزندانمان به مطالعه، تبديل آن به يك عادت خانوادگي است و بهترين توصيه براي ايجاد زمينه مناسب براي آن، اين است كه از خود شروع كنيد؛ چون بچه‌ها كارهايي را انجام مي‌دهند كه در اطراف خود مي‌بينند. اگر آنها شاهد مطالعه روزانه شما باشند، در برزگسالي خود نيز به فردي اهل مطالعه تبديل مي‌شوند. از آنجا كه شروع اين حركت مهم بايد از طرف خود شما باشد، در اولين قدم براي عضويت در يك كتابخانه عمومي‌ اقدام كنيد. با رفت و آمد در محيط كتابخانه فرزند خود را با فضا و افراد اهل مطالعه مواجه و آشنا كنيد، گاهي اوقات به كتاب فروشي‌ها سر بزنيد و براي خود و فرزندتان كتاب بخريد. براي ايجاد انگيزه در بچه‌ها، بعضي از اوقات آنها را تشويق كنيد تا كتاب‌هايشان، علائم رانندگي جاده‌ها، مطالب درج شده روي بسته‌هاي خوراكي و خيلي از چيزهاي ديگر را براي براي شما بخوانند. وقتي شما بتوانيد مطالعه را به يك عادت لذت بخش براي پر كردن اوقات اضافي خود تبديل كنيد، فرزندتان هم ياد مي‌گيرد كه براي پركردن اوقات فراغت خود از مطالعه بهره بگيرد.

منبع :www.jamejamonline.ir