فرهنگ و تمدن شیعه » اماکن متبرکه و زیارتگاهها » مساجد »

مسجد امام خمینی که در ضلع جنوبی میدان امام (نقش جهان) واقع شده است، یکی از شاهکار های قرن یازدهم هجری قمری می باشد و شاه عباس اول در سال ۱۰۲۰ هجری قمری که مصادف با بیست و پنجمین سال سلطنت وی بوده به احداث این مسجد زیبا فرمان داده که ساخت آن ۲۰ سال طول کشیده است. این مسجد از نظر کاشی کاری و حجاری و عظمت گنبد و مناره های آن در نوع خود بی نظیر است.

درب ساختمان این مسجد و به منظور تزیین میدان بزرگ، در سال ۱۰۲۵ هجری قمری، در حالی که هنوز کار پی ریزی قسمت های دیگر مسجد ادامه داشت، سردر نفیس کاشی کاری معرق آن بنا نهاده شد.

کتیبه سردر مسجد به خط ثلث “علیرضا عباسی”، در سال ۱۲۰۵ هجری قمری نگاشته شده و حاکی از آن است که شاه عباس این مسجد جامع را از مال خالص خود بنا کرده و ثواب آن را به روح جد اعظم خود “شاه طهماسب” اهدا نموده است. در ذیل این کتیبه، به خط “محمدرضا امامی” کتیبه دیگری نصب شده است که به موجب آن از مقام معماری و مهندس معمار مسجد جامع جدید اصفهان، یعنی استاد علی اکبر اصفهانی، تجلیل شده است.

در مدرسه جنوب غربی مسجد، قطعه سنگ ساده ای در محل معینی تعبیه شده است که ظهر حقیقی اصفهان را در چهار فصل نشان می دهد و چنان که می گویند، محاسبه آن را “شیخ بهایی” دانشمند معروف عهد صفوی انجام داده است. سطح فوقانی این شاخص به شکل مثلث قائم الزاویه است که وتر مثلث در جهت طرفی است که ظهر را تعیین می کند و یک ضلع مجاور زاویه قائمه وصل به دیوار است و ضلع دیگر نشانگر سمت قبله در مسجد است.

از دیگر نکات جالب توجه این مسجد، انعکاس صوت در مرکز گنبد بزرگ جنوبی آن است. ارتفاع گنبد عظیم مسجد ۵۲ متر، ارتفاع مناره های داخل آن ۴۸ متر و ارتفاع مناره های سردر آن در میدان نقش جهان ۴۲ متر است.

این مسجد دارای دو شبستان قرینه در اضلاع شرقی و غربی صحن است. یکی از این شبستان ها (شبستان شرقی) بزرگتر اما ساده و بی تزیین است و دیگری (شبستان غربی) کوچکتر است اما تزییناتی با کاشی های خشت هفت رنگ دارد و محراب آن نیز از زیباترین محراب های مساجد اصفهان است.

قطعات بزرگ سنگ های مرمر یکپارچه و سنگاب های نفیس، مخصوصا سنگاب نفیس شبستان غربی گنبد بزرگ که به تاریخ سال ۱۰۹۵ هجری قمری است، از دیدنی های جالب این مسجد بی نظیر می باشد.

منبع

۱- کتاب چهره ایران، راهنمای گردشگری استانهای ایران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، پاییز ۱۳۹۲٫

۲- کتاب آشنایی با جاذبه های گردشگری ایران، انتشارات آذر و سیمای دانش، دکتر حسین یاوری و معصومه ظفری، ۱۳۹۱٫

۳- راهنمای گردشگری ایران استان اصفهان، نشر ایران گردان، حسن زنده دل و دستیاران، ۱۳۸۸٫

۴- راهنمای مصور ایرانگردی، موسسه کتاب سرای اعلمی، حمید اعلمی، بهار ۱۳۹۱٫