فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » مستشرقین »

مدرسه هجرت اسلامى بیرمنگام

اشاره:

مدرسه هجرت اسلامى که توسط اقلیت مسلمان بیرمنگام تاسیس شده، یک مدرسه آموزشى صرف نمى باشد، بلکه مؤسسه اى همه جانبه اى است. این مدرسه از برنامه آموزشى فراگیرى برخوردار بوده، در صدد است محیط فرهنگى علمى لازم را براى دانش آموزان مسلمان فراهم آورد و انسانهاى را پرورش دهد که ضمن بهره مندى از تربیت اسلامى، به هویت اسلامى خود نیز افتخار نمایند و به سلاح علم و ایمان مجهز باشند تا بتوانند در امور دنیایى و اقامه دین شایسته باشند.

این مدرسه در اکتبر ۱۹۸۸ تاسیس و از سوى وزارت آموزش بریتانیا نیز به رسمیت شناخته شد. مدرسه اکنون به مدیرت محمد عبدالکریم الثاقب، مؤسس اعلام اسلامى بیرمنگام، مى باشد که بعد از وفقیت بزرگى که در اجراى طرح این مؤسسه داشته، آماده اجراى طرحهاى بزرگتر نیز مى باشد.

علل و اهداف تاسیس مدرسه اسلامى هجرت

قبل از اینکه به علل و اهداف تاسیس این مدرسه بپردازیم، توجه به وضعیت دانش آموزان مسلمان و تحصیل آنها در مدارس دولتى بریتانیا و یا مدارس میسیونرى خارج از بریتانیا لازم به نظر مى رسد. «سلمان رشدى » و «طارق على » از جمله دانش آموختگان این گونه مدارس بوده اند.

سلمان رشدى که با نوشتن کتاب «آیات شیطانى » و حمله به اسلام و مسلمین معروف شد و طارق على هم یکى از مسلمانان بریتانیا است که در دشمنى با اسلام و تحریف چهره اسلام در بریتانیا نقش بسیار مهمى داشته است. به طورى که مجله تایمز لندن در مورد وى گفته است که او در خانه اى متولد شده که در آن قرآن تلاوت مى شده و پنج نوبت اذان گفته مى شده است، ولى اینها هرگز تاثیرى بر وى نداشته، چرا که وى اکنون ملحد و کافر است و به کفر خود نیز اعتراف مى نماید.

این نمونه ها همه ثمره آموزش مسلمانان در مدارس بریتانیایى یا نتیجه آموزش در مدارس میسیونرى خارج از بریتانیا است که توسط میسیونرهاى بریتانیایى اداره مى شود. نکته قابل توجه این است که اکثر روشنفکران عربى – اسلامى که مروج فرهنگ غربى و غرب گرایى در جوامع اسلامى هستند، از بین کسانى هستند که در غرب یا دانشگاههاى آمریکایى بیروت و قاهره تحصیل کرده اند.

به فرض مثال اگر صدها هزار کودک کویتى یا هر کشور عربى دیگر در مدارس مسیحى درس بخوانند و آموزش ببینند، وضعیت آنها چگونه خواهد بود؟ آیا علماى اسلام و مبلغین غیرتمند دینى نسبت به آینده وضعیت امت و جامعه اسلامى ساکت خواهند ماند؟ تاسیس مدرسه هجرت در سال ۱۹۸۸ که با ۱۰ دانش آموز کار خود را شروع کرد نیز با هدف ایجاد فضایى آموزشى – اسلامى بوده که ضمن توجه به آموزش علمى کودکان، به تربیت اسلامى آنها نیز توجه نماید.

ویژگیهاى مدرسه هجرت نسبت به سایر مدارس اسلامى بریتانیا

مدرسه هجرت، تنها مدرسه اى است که به آموزش دختران و پسران اهتمام مى ورزد، این در حالى است که بیشتر مدارس اسلامى بریتانیا بر آموزش دختران تاکید و تمرکز بیشترى دارند; چرا که دختران ساسیت بیشترى داشته و در معرض خطر بیشترى هستند.

دیگر ویژگى این مدرسه برخوردارى از دبیران و کادر مسلمان مى باشد که به اهداف و رسالت آن ایمان داشته، آماده فداکارى و ایثار براى آن مى باشند; چرا که احساس مى شود ما در برابر یک مبارزه طلبى تمدنى قرار گرفته ایم.

مدارس غربى به نظافت، نظم و تلاش خود مى بالند و افتخار مى کنند. ما هم بر آن هستیم که برتر از آنها باشیم تا فرزندان و دانش آموزان احساس کنند که دین اسلام، دین بزرگى است و اولین دینى است که نظافت، نظام و تلاش را به پیروان خویش آموزش داده است.

از جمله ویژگیهاى دیگر این مدرسه، تلاش در جهت پرورش و تربیت اسلامى دانش آموزان مسلمان در غرب است. غرب داراى مزایا و محاسن زیادى است که مى توان از آنها استفاده کرد.

اجبارى براى تحمل سختى زندگى در غرب نبود.

باید پذیرفت که انحطاط اخلاقى، رواج جنایت بین جوانان، شیوع مواد مخدر و بیماریهاى روانى، از جمله مشکلات اجتماعى است که غرب آشکارا نیز به آن اعتراف مى کند و خواهان رهایى از آن مى باشد.

از این رو، در برنامه آموزشى مدرسه سعى مى شود که موارد زیر مدنظر قرار گیرد: هدف از آموزش فقط این نباشد که دانش آموزان مسلمان از رفتن به مدارس دولتى منع شوند، بلکه هدف از برنامه آموزشى آنها، ارائه آموزش مورد نیاز دانش آموزان مسلمان مى باشد.

۱. توجه به تربیت اسلامى و توسعه سطح فکرى و کلیت نظرى دانش آموزان.

۲. توجه به فرهنگ اسلامى در بین دانش آموزان.

۳. برخوردارى مدرسه از لباس رسمى و متحدالشکل ویژه خود.

۴. توجه به اقلیتهاى اسلامى مدرسه.

موانع شکل گیرى و تکامل صحیح شخصیت دانش آموزان مسلمان

موانع زیادى براى شکل گیرى صحیح شخصیت دانش آموزان مسمان وجود دارد که مى توان آنها را به دو گروه موانع داخلى و خارجى تقسیم کرد:

موانع داخلى

مقصود از موانع داخلى، بیشتر جهل و ناآگاهى اولیاى دانش آموزان مى باشد که این هم بدین دلیل است که اکثر آنها براى کار و امرار معاش، به غرب مهاجرت کرده اند و از سطح فرهنگى و اجتماعى پایینى، خصوصا در خصوص تربیت فرزندان برخوردارند، به طورى که بعضى از آنها فرزندان خود را تشویق به آموزش نمى کنند و بعضى دیگر هم ترجیح مى دهند که فرزندانشان در مدارس انگلیسى تحصیل نمایند تا بدین ترتیب اشخاص برجسته اى شوند این گونه افراد وجودمدارس اسلامى را غیرضرورى مى دانند. علاوه بر این، بعضى از اولیا که مادى گرا و غیردینى هستند، بیشتر در جهت تحریف نقش مدارس اسلامى تلاش مى کنند و در خصوص نیات مؤسسین مدارس اسلامى، ایجاد شبهه مى نمایند و سرانجام مى توان به عدم توانایى بعضى از اولیا در رداخت شهریه این مدارس اشاره کرد که بیشتر به دلیل بیکارى و پایین بودن سطح زندگى آنها است.

موانع خارجى

عدم حمایت مالى دولت بریتانیا از مدارس اسلامى با وجود تصویب قانون آموزش سال ۱۹۴۴ که حمایت از این نوع مدارس را الزام آور کرده است.

از جمله موانع خارجى است. اگرچه حزب کارگر با کمک مالى به دو مدرسه اسلامى گامهاى مثبتى را در این راستا برداشته است، ولى با وجود این، هنوز راه درازى در پیش است تا بقیه مدارس (حدود ۶ مدرسه) مورد حمایت مالى قرار گیرند.

از جمله موانع دیگر، تاثیرات محیطى، وسایل تبلیغاتى و دوستان مى باشد.

زویمر که، رهبر میسیونرى مصر، بود معتقد بود:

 «مهم نیست که مسلمانان مسیحیت را بپذیرند، مهم این است که آنها را بتوان از دین اسلام خارج کرد».

کشیش انگلیسى در جواب یک مسلمان لائیک که سؤال کرده بود چرا از خرید کلیساها توسط مسلمانان ترس به خود راه نمى دهید گفت:

عدم ترس به دو دلیل است: اولا فرزندان مسلمانان در مدارس دولتى ما درس مى خوانند.

از این رو، شخصیت آنها را آن طورى که خود مى خواهیم، شکل مى دهیم و طبق روش وارزشهاى خود، آنها را پرورش مى دهیم. ثانیا، روزى خواهد آمد که مسلمانان به فروش مساجد خواهند پرداخت و این زمانى است که مسلمانان، کسى را که بتواند مساجد یا نمازخانه هایشان را آباد کند، پیدا نمى کنند.

از موانع دیگر، عدم درک و شناخت بسیارى از برادران عرب ما در خارج از بریتانیا نسبت به آنچه که فرزندان مسلمانان در غرب با آن مواجه هستند، مى باشد.

طرحهاى آتى مدرسه

از جمله طرحهاى آتى مدرسه، توسعه کمى و کیفى مدرسه بر طبق برنامه هاى از پیش تنظیم شده مى باشد. به طور مثال، در آینده طرح افتتاح دانشکده اسلامى (کلیه الهجره الاسلامیه) را براى تداوم رسالت و اهداف مدرسه در سطح دانشگاهى در دست اقدام داریم تا جوانان مسلمان را که در آستانه ورود به دانشگاه هستند، از نظر علمى، عقیدتى، ایمانى، عملى و فرهنگ اسلامى و اندیشه معقول بدور از افراط و تفریط و تسلط بر فرهنگ عمومى آماده نماییم و این دانشکده در حقیقت دوره آمادگى براى کسانى است که آماده ورود به مرحله دانشگاهى مى باشند.

ما در انجام برنامه هاى مدرسه به افراد خیر در جامعه اسلامى متکى هستیم، خصوصا بعد از اینکه مدرسه ساختمان جدیدى را خریدارى کرده است.

ترجمه: غلامحسین ابراهیمى

منبع: المجتمع، شماره ۱۳۱۱، ۴/۸/۱۹۹۸.