پیامبر و اهل بیت علیهم السلام » اصحاب و شاگردان »

محمد بن حسن بن فروخ صفار

از یاران امام حسن عسکری(ع)

از چهره های سرشناس یاران ائمه (علیهم السلام) وراویان حدیث به شمار میآید، او را میتوان از بزرگان قرن سوم هجری برشمرد.

( اوایل قرن سوم ۲۹۰ ه.ق )

محمد بن حسن بن فروخ صفاراز یاران امام حسن عسکری (علیه السلام) می باشد واز چهره های سرشناس یاران ائمه (علیهم السلام) وراویان حدیث به شمار میآید.او را می توان از بزرگان قرن سوم هجری برشمرد  .  صفار در دورانی زندگی می کرد که ظلم و جنایت و خفقان بنی عباس به نهایت خود رسیده بود.بسیاری از شیعیان و یاران ائمه (علیهم السلام) در زندان ها و شکنجه گاه ها به سر می بردند وحتی امامان معصوم نیز در خانههای خود تحت مراقبت ونظر به سر می بردند.صفار یکی از چهره های درخشان آن روزگاراست که با استفاده های فراوان از شخصیتهای علمی آن زمان و نوشتن نامه های خصوصی ومخفیانه خدمت امام حسن عسکری (علیه السلام) خود را به آن حضرت مرتبط می کرد وشیعیان را از نور وجود ایشان بهره مند می ساخت  .  قم از دیر باز پایگاه شیعیان بوده است وچهره های فراوانی در این شهر درخشیده اند که یکی از این چهره ها محمد بن حسن صفار می باشد.نجاشی درباره او می فرماید:

“محمد بن حسن بن فروخ صفار یکی از چهره های درخشان شیعه در شهر قم بوده، وی شخصیتی مورد اطمینان و دارای ارزشی والا است.روایات او بر بسیاری از روایات ترجیح داده می شود.او تالیفات فراوانی نیز دارد. ” شیخ طوسی در کتاب فهرست می فرماید:

“محمد بن حسن صفار اهل قم می باشد.وی تالیفات فراوانی دارد و نامه هایی نیز به امام حسن عسکری (علیه السلام) فرستاده است که آن نامه ها و جواب آنها موجودند و در اختیار می باشند.”علامه حلی در کتاب خلاصه می فرماید: “محمد بن حسن بن فروخ از چهره های سرشناس شیعه در شهر قم و مورد اطمینان است و شخصیتی عظیم الشان است که روایات او برتر می باشند. “

اساتید:

صفار از شخصیت های کم نظیر راویان شیعه به شمار می آید و از محضر علمای فراوانی از یاران ائمه (علیهم السلام) بهره برده است که اینک به برخی از آنها اشاره می کنیم:

۱- ابراهیم بن اسحاق۲- احمد بن ابی عبد الله برقی ۳- احمد بن حسن بن علی بن فضال۴- احمد بن محمد بن ابی نصر و…

تدریس و شاگردان:

چهره های فراوانی نیز از محضر درس این شخصیت بزرگ بهره برده اند مانند  :  ۱-  احمد بن ادریس۲- علی بن حسین بابویه۳- احمد بن داود بن علی ۴- احمد بن محمد۵- سعد بن عبد الله و…

تالیفات:

صفار دارای تالیفات فراوانی است از جمله:۱- کتاب الصلوه۲- کتاب الوضو»۳- کتاب الجنائز۴- کتاب الصیام۵- کتاب الحج۶- کتاب النکاح۷- کتاب الطلاق۸- کتاب المزار۹- کتاب الرد علی الغلاه۱۰ -کتاب التقیه ۱۱-  کتاب المناقب۱۲- کتاب بصائر الدرجات۱۳- کتاب ما روی فی اولاد الائمه۱۴ -کتاب الجهاد

وفات:

سرانجام پس از عمری خدمت به علوم آل محمد (صلوات الله علیهم) در سال ۲۹۰ ه.-ق و در شهر قم به دیار باقی شتافت.

منبع : دانره المعارف بزرگ اسلامى