پیامبر و اهل بیت علیهم السلام » اصحاب و شاگردان »

محمد بن اسماعیل بن بزیع

محدثى مورد اطمینان، شیعه‌اى راستین و از اصحاب مخصوص ائمه (علیهم السلام) می‌باشد. در تاریخ ذکر شده که او جزء وزراى دربار عباسى بوده، اما این سمت هیچ گاه سبب جدایى و کمرنگ شدن ارادت او نسبت به اهل بیت (علیهم السلام) نشده است و از همین رو او را جزء اصحاب مخصوص امام رضا و امام جواد (علیهما السلام) ذکر کرده‌اند. اطمینان و اعتماد فراوانى که امامان (علیهم السلام) و نزدیکانشان به محمد بن اسماعیل داشته‌اند، تا آن جایى است که از على بن نعمان (که خود یکى از محدثین و اصحاب جلیل القدر و بزرگ امام رضا (علیه السلام) بوده) روایت شده که وصیت کرد، بعد از وفاتش تصانیف و کتاب‌های ارزشمندش را به محمد بن اسماعیل بن بذیع بدهند. همان گونه که بیان شد، محمد بن اسماعیل جزء وزراى حکومت وقت بوده است، و امام رضا (علیه السلام) در همین زمینه به او می‌فرمایند: همانا در درگاه حکومت‌های ظالم، کسى است که خداوند بوسیله او دلائل و برهان را آشکار می‌نماید، و به او امکان می‌دهد که در بلاد مسلمین، دفع کند ظالمین را از اولیاى الهى و مؤمنین. و خداوند بوسیله او امور مسلمین را اصلاح می‌نماید، به خاطر این که آنان ملجأ مؤمنین هستند از ظلم و ضرر. و بر آنان واجب است که از حاجت مندان شیعه ما فریادرسى نمایند. و بوسیله آنان است که ایمان می‌آورد به خدا دل مؤمن در تاریکی‌ها. و همانا که آنان مؤمنان حقیقى هستند. امام رضا (علیه السلام) پس از آن فرمودند: چه کسى می‌تواند از آنان باشد؟ البته اگر بخواهد به همه آن چیزها برسد. در این جا محمد بن اسماعیل بن بزیع گفت: چگونه؟ فداى تو شوم! حضرت فرمودند: کسى که با آنان (شیعیان) باشد و ما را شادمان کند بوسیله ادخال سرور در دل مؤمنان از شیعیان ما، پس اى محمد! تو از آنان باش.

ایمن بودن از ترس قیامت

در منابع دینى ما به مسئله دیدار و زیارت برادران مؤمن بسیار تأکید شده، و البته این مسأله فقط در زمان زندگى صدق نمی‌کند، بلکه زیارت قبر برادر مؤمن نیز از جایگاه و اهمیت بسیاری برخوردار است. در همین زمینه محمد بن احمد اشعرى در روایتى می‌گوید: زمانى همراه على بن بلال براى زیارت قبر محمد بن اسماعیل بن بزیع، روانه سرزمین  فید  شدیم، پس از آن على بن بلال به من گفت: صاحب همین قبر براى من روایت کرد از على بن موسى الرضا (علیه السلام) که گفت: هر کسى بیاید سر قبر برادر مؤمن خود، و بر روى قبر او دست بگذارد و هفت مرتبه سوره  انا انزلناه فی لیله القدر  را بخواند، از فزع اکبر (ترس بزرگ روز قیامت) در امان خواهد ماند.