فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

مجتبی قزوینی(ره)

اشاره:

آیت الله حاج شیخ مجتبی قزوینی فرزند مرحوم شیخ احمد تنکابنی قزوینی از علمای وارسته و دانشوران بلند پایه قرن چهاردهم هجری و از ارکان اصلی مکتب تفکیک است . وی در سال ۱۳۱۸ ه.ق در یکی از روستاهای قزوین در خانواده ای روحانی متولد شد.

تحصیلات

با مقدمات و مبانی علوم در شهرهای قزوین و تهران آشنا شد و سال ۱۳۳۰ ه.ق همراه پدر به عراق رفت و مدت هفت سال در شهر نجف از محضر بزرگانی چون سید محمد کاظم یزدی، میرزا محمد تقی شیرازی و میرزا محمد حسین نائینی بهره جست و پدرش مرحوم میرزا احمد که از شاگردان حاج میرزا حسین خلیلی تهرانی بود. در سال ۱۳۳۲ ه.ق در نجف فوت کرد. پس از بازگشت به وطن، دو سال در قزوین ماند و در آنجا با افکار سید موسی زرآبادی قزوینی آشنا شد و به سیر و سلوک شرعی روی آورد و از عرفان و اشراق گنوسی و اسکندرانی دیده بازگرفت و به جستجوی اسلام ناب و عرفان و فلسفه اسلامی پرداخت.

اساتید

در سال ۱۳۳۹ ه.ق به قم رفت و مدتی از محضر آیت الله شیخ عبدالکریم حائری یزدی مؤسس حوزه قم استفاده برد و سال ۱۳۴۱ ه.ق به مشهد آمد و محله دریادل جنب تکیه و مسجد علی اکبری ها سکونت یافت و ضمن اقامه نماز در مسجد مرویها از معارف بلند بزرگانی چون آقا بزرگ حکیم، میرزا محمد آقازا ده، شیخ اسدالله عارف یزدی، شیخ موسی خوانساری، میرزا مهدی غروی اصفهانی و حاج آقا حسین قمی استفاده برد و به مدت چهل سال در حوزه علمیه مشهد به تدریس پرداخت و شاگردان برجسته ای را در مکتب فکری خود پرورش داد که از جمله آن می توان به حضرات آیات سیستانی ، ملکی میانجی ، زرآبادی قزوینی ، واعظ زاده خراسانی ، شهید سعیدی ، سیدان و … اشاره نمود . ایشان معارف قرآنی و دوره سطح و خارج فقه و اصول را برای عموم طلبه ها و متون فلسفی از جمله اشارات و اسفار را برای خواص به روش اجتهادی و همراه نقد تدریس می کرد.

در بین سال های ۱۳۲۹ تا ۱۳۳۴ ه.ش بیان الفرقان را در ۵ جلد به رشته تحریر درآورد و رساله در معرفه النفس، رساله ای در نقد اصول یازده گانه ملاصدرا شیرازی و آثاری را در برخی از علوم غریبه نوشت.

او زندگی بسیار ساده ای داشت و نمونه ای مجسم از پرهیزکاری و پارسایی بود و از طلبه های درس خوان سخت حمایت و پشتیبانی داشت و به سادات احترام ویژه ای قائل بود

وفات

روز ۲۲ ذیحجه سال ۱۳۸۶ ه.ق / ۱۴ فروردین ۱۳۴۶ ه.ش چشم از سرای سرابین فروبست و به رحمت الهی واصل گردید و در جانب غربی صحن عتیق دفن شد .