كشته شدن ابراهيم بن مالك اشتر 15 جمادى الاولی

كشته شدن ابراهيم بن مالك اشتر و مصعب بن زبير در نبرد با سپاهيان شام

15 جمادى الاولی  سال 72 هجرى قمرى

ابراهيم بن مالك اشتر نخعى، از دلاورمردان و نامداران بزرگ شيعه در سرزمين عراق بود.

وى در سنين نوجوانى در كنار پدرش مالك اشتر نخعى در جنگ صفين، با دشمنان اميرمؤمنان على بن ابى طالب(علیه السلام) نبرد مى كرد.

ابراهيم، در قيام مختار بن ابى عبيده ثقفى، موقعيت مهمى بر عهده داشت و نام آورترين مرد اين قيام، پس از مختار بود و از سوى مختار در شمال عراق، با سپاهيان شام به جنگ بزرگى پرداخت و پيروزى هاى فراوانى به دست آورد و عبيدالله بن زياد را در آن نبرد به هلاكت رسانيد و انتقام خون شهداى كربلا را از سپاهيان شام گرفت.(1)

وى پس از قتل مختار بن ابى عبيده ثقفى به دست سپاهيان عبدالله بن زبير، از دو جناح متخاصم باقيمانده، يعنى سپاه شام به فرماندهى عبدالملك بن مروان و سپاه حجاز و عراق به فرماندهى عبدالله بن زبير،دعوت به همكارى شد.

ولى او ترجيح داد كه به سپاه عبدالله بن زبير به پيوندد، تا هدف هاى خويش را در ريشه كن كردن شجره خبيثه بنى اميه، جامه عمل بپوشاند.(2)

پس از پيوستن ابراهيم بن مالك اشتر به مصعب، برادر عبدالله بن زبير در عراق، شاميان به وحشت افتاده و براى جنگ با آنان به سوى عراق هجوم آوردند.

سرانجام دو سپاه در غرب عراق و در ناحيه مِسكن، در كنار نهر دُجيل، در نزديكى سامرا، به هم رسيده و به نبرد خونين پرداختند.

در اين جنگ خونين، سپاهيان شام به فرماندهى عبدالملك بن مروان پيروز شده و سپاهيان عراق را به هزيمت و شكست بزرگ واداشتند و در نتيجه تعدادى از سپاهيان عراقى، از جمله ابراهيم بن مالك اشتر نخعى، مصعب بن زبير (فرمانده سپاه و عامل عبدالله بن زبير در عراق)، عيسى فرزند مصعب بن زبير و مسلم بن عمرو باهلى كشته شدند و عبدالملك بن مروان، خون ريزى بزرگى به راه انداخت و پس از آن، كوفه و ساير شهرهاى عراق را به تصرف خويش درآورد.

قتل ابراهيم بن مالك اشتر، مصعب بن زبير و ساير فرماندهان عراقى، در پانزدهم و به روايتى در سيزدهم جمادى الاولى، سال 72 و به روايتى سال 71 هجرى قمرى واقع گرديد.(3)

1- ماهيت قيام مختار (سيد ابوفاضل رضوى اردكانى)، ص 313

2- همان، ص 655

3- البداية و النهاية (ابن كثير)، ج8، ص 347 و ص 353؛ وقايع الايام (شيخ عباس قمى)، ص 246