فضائل امام علی علیه السلام

1-«نشان اللهی»

امام على علیه السّلام فرمودند:

ما للّه عزّ وجلّ آيةٌ هِي أكبرُ مِنّي ؛

خداوند عز و جل را آيتى بزرگتر از من نيست.

«الكافي: 1 / 207 / 3 »

 

2-«فرمانبرداری ازخدا»

امام على علیه السّلام فرمودند:

واللّه ، لَأنْ أبِيتَ على حَسَكِ السَّعْدانِ مُسَهَّدا أو اُجَرّ في الأغْلالِ مُصَفَّدا أحَبُّ إليَّ مِن أنْ ألقَى اللّه ورسولَه يومَ القيامةِظالما… . واللّه ، لو اُعْطيتُ الأقالِيمَ السَّبعةَ بما تَحتَ أفلاكِها على أن أعصِيَ اللّه في نَمْلةٍ أسْلُبُها جُلْبَ شَعيرةٍ ما فَعَلْتُه ؛

به خدا سوگند اگر شب را بر روى اشتر خار تا صبح بيدار مانم و مرا در كُند و زنجيرها كت بسته بكشند خوش تر دارم از اين كه در روز رستاخيز، خدا و پيامبرش را با عنوان ستمكار ديدار كنم… . به خدا سوگند اگر هفت اقليم را با آنچه زير آسمانهاى آنهاست به من دهند تا با گرفتن پوست جوى از دهان مورچه اى خدا را نافرمانى كنم چنين نخواهم كرد.

«نهج البلاغة: الخطبة 224 »

 

3-«چراغ در تاریکی»

امام على (علیه السّلام) فرمودند:

إنّما مَثَلي بينَكُم كالسِّراجِ في الظُّلمَةِ ، يَستَضيءُ بها مَن وَلَجَها ؛

همانا حكايت من در ميان شما همچون چراغ در تاريكى است كه هر كس به حريم آن درآيد از نور آن روشنايى مى گيرد.

«غرر الحكم: 8883 »

 

4-«فضایل امام علی(ع)»

امام على علیه السّلام فرمودند:

أنا الهادي ، وأنا المُهتَدي ، وأناأبو اليَتامى والمَساكينِ ، وزوجُ الأراملِ ، وأنا مَلْجَأُ كلِّ ضعيفٍ ، ومأمَنُ كلِّ خائفٍ ، وأنا قائدُ المؤمنينَ إلَى الجنّةِ ، وأنا حَبلُ اللّه المتينُ، وأنا عُروَةُ اللّه الوُثْقى ، وكلمةُ التَّقوى ، وأنا عَينُ اللّه ، ولسانُهُ الصّادقُ ، ويَدُهُ ؛

من رهنمايم، من ره يافته ام. پدر يتيمان و مستمندانم ، سرپرست بيوه زنانم، پشت و پناه هر ناتوانى هستم و مأمن هر وحشتزده اى؛ من رهنماى مؤمنان به سوى بهشتم، ريسمان استوار خدايم، حلقه و دستاويز محكم خدايم و كلمه تقوا؛ من چشم خدايم و زبان راستگوى او و دست او.

«التوحيد: 164 / 2 »

 

5-«نبائ عظیم»

امام على علیه السّلام فرمودند:

إنّي فيكُم أيُّها النّاسُ كهارونَ في آلِ فِرعونَ ، وكبابِ حِطّةٍ في بني إسرائيلَ ، وكسفينةِ نوحٍ عليه السلام في قومِ نوحٍ ، وإنّي النّبأُ الأعظمُ، والصِّدّيقُ الأكبرُ ، وعن قليلٍ ستَعْلَمونَ ما تُوعَدونَ ؛

اى مردم! همانا من در ميان شما مانند هارونم در ميان فرعونيان و همچون باب حطّه ام در ميان بنى اسرائيل و چونان كشتى نوح عليه السلام در ميان قوم نوح، منم آن «نبأ» اعظم و آن صدّيق اكبر. و بزودى آنچه را وعده داده شده ايد خواهيد دانست.

«تنبيه الخواطر: 2 / 41 »

 

6-«توانایی علم امام»

امام علی علیه السّلام فرمودند:

يامعشرَ النّاسِ، سَلُوني قبلَ أن تَفْقِدوني ، سَلُوني فإنّ عندي عِلمَ الأوَّلينَ والآخِرِينَ. أمَا واللّه ِ لو ثُنِيَ لي الوِسادُ لَحَكَمْتُ بينَ أهلِ التّوارةِ بتَوراتِهم … ـ ثُمّ قالَ: ـ سَلُوني قبلَ أن تَفْقِدوني ، فوالّذي فَلَقَ الحَبّةَ وبَرأَ النَّسَمَةَ لو سَألتُموني عن آيةٍ آيةٍ لأخبَرتُكُم بوقتِ نُزولِها وفي مَن نَزلَتْ ؛

اى مردم! پيش از آن كه مرا از دست دهيد از من بپرسيد . از من سؤال كنيد ؛ زيرا دانش اولين و آخرين نزد من است. سوگند به خدا كه اگر بر مسند داورى تكيه زنم ميان پيروان تورات بر اساس تورات آنان داورى مى كنم و … [آن گاه فرمودند:] از من بپرسيد پيش از آن كه مرا از دست دهيد. سوگند به آن كه دانه را شكافت و انسان را آفريد اگر از آيه آيه قرآن از من بپرسيد به شما خواهم گفت كه چه وقت و درباره چه كسى نازل شده است.

«الإرشاد: 1 / 35 »

 

7-«عدالت»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

كَفِّي وكَفُّ عليٍّ في العَدلِ سَواءٌ ؛

دست من و دست على در [ اجراى] عدالت يكسان است.

«تاريخ دمشق: 42 / 369 / 8963 »

 

8-«یک روح دردو بدن»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

إنّ علِيّا لَحْمُهُ مِن لَحْمي ودَمُهُ مِن دَمي ؛

همانا گوشت على از گوشت من است و خون او از خون من.

«كنز العمّال: 32936 »

 

9-«همراه پیامبر»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

عليٌّ مِنّي بمنزلةِ رَأسي مِن بَدَني؛

على نسبت به من به منزله سر من است براى پيكرم.

«كنز العمّال: 32914»

 

10-«علم موروثی»

امام صادق علیه السّلام فرمودند:

إنّ علِيّا كانَ عالِما والعلمُ يُتوارَثُ ، ولَن يَهْلِكَ عالِمٌ إلّا بَقِيَ مِن بَعدِهِ مَن يَعلَمُ عِلمَهُ أو ما شاءَ اللّه ؛

امام على عليه السلام عالم بود، و علم ، ارث برده مى شود. هرگز عالمى نمى ميرد مگر آن كه پس از او كسى مى ماند كه علم او يا آنچه را خدا خواهد، بداند.

«الكافي: 1 / 221 / 1»

 

11-«یک روح»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

عليٌّ مِنّي وأنا مِنهُ ؛

على از من است و من از اويم.

«سنن ابن ماجة: 1 / 44 / 119»

 

12-«اخوت»

پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله به امام على علیه السلام فرمودند:

أنتَ أخی فی الدُّنیا والآخِرَةِ؛

تو در دنیا و آخرت برادر من هستى.

«تاریخ دمشق: 42 / 52 / 8385 »

 

13-«ریشه های درخت»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

أنا وعليٌّ مِن شَجَرةٍ واحدةٍ ، والنّاسُ مِن أشجارٍ شَتّى ؛

من و على از يك درختيم و ديگر مردمان از درختهاى گوناگون.

«كنز العمّال: 32943»

 

14-«درب حکمت»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

أنا دارُ الحِكمةِ وعليٌّ بابُها؛

من سراى حكمتم و على دَرِ آن است.

«کنزالعمال، ح 32889».

 

15-«ورود از دروازه»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

أنا مدينةُ العلمِ وعليٌّ بابُها ، فمَن أرادَ العلمَ فلْيَأتِ البابَ ؛

من شهر علم هستم و على دروازه آن است. پس، هر كه علم مى خواهد، بايد از دروازه درآيد.

«كنز العمّال: 32890 »

 

16-«همراهی حق»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

عليٌّ مَع الحقِّ والقرآنِ ، والحقُّ والقرآنُ معَ عليٍّ ، ولن يَتَفَرَّقا حتّى يَرِدا علَيّ الحوضَ ؛

على با حق و با قرآن است و حق و قرآن با على، و هرگز از هم جدا نمى شوند تا كنار حوض، نزدم آيند.

«فرائد السمطين: 1 / 177 / 140»

 

17-«حکمت»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

أنا ميزانُ الحِكمَةِ وَعَليٌّ لِسانُهُ؛

من ترازوى حكمتم و على زبانه آن .

«الغدير: 6 / 80 »

 

18-«همراهی تا قیامت»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

عليٌّ معَ الحقِّ والحقُّ معَ عليٍّ ، ولن يَتَفَرّقا حتّى يَرِدا علَيَّ الحوضَ يومَ القيامةِ ؛

على با حق و حق با على است و هرگز از هم جدا نمى شوند تا در روز قيامت كنار حوض (كوثر) نزدم آيند.

«تاريخ دمشق: 42 / 449 / 9025»

 

19-«ولایت بر مومنین»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

إنّ عليّا منّي وأنا مِنهُ ، وهُو وليُّ كلِّ مؤمنٍ بَعدي؛

على از من است و من از او. او بعد از من ولىّ هر مؤمنى است.

«تاريخ دمشق: 42/197/8663 »

 

20-«کنجکاوی در حدیث»

امام علی علیه السلام فرمودند :

لَیسَ کُلُّ أصحابِ رَسولِ اللّه‏ِ صلّی اللّه علیه و آله مَن کانَ یَسأَلُهُ ویَستَفهِمُهُ ، حَتّى إن کانوا لَیُحِبّونَ أن یَجیءَ الأَعرابِیُّ والطّارِئُ فَیَسأَلَهُ علیه ‏السلام حَتّى یَسمَعوا . وکانَ لا یَمُرُّ بی مِن ذلِکَ شَیءٌ إلاّ سَأَلتُهُ عنهُ وحَفِظتُهُ ؛

چنین نبود که همه اصحاب رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله از آن حضرت پرسیده و براى فهم آن کنجکاوى نمایند، حتى که دوست داشتند بادیه ‏نشین و غریبى از راه برسد و از آن حضرت بپرسد تا ایشان بشنوند، ولى در این باب چیزى بر من نگذشت مگر این که از آن حضرت پرسیده و آن را حفظ کردم.

«از نهج البلاغه، خطبه 210 »

 

21- «حق دنباله رو علی»

پیامبر اکرم صلّى الله عليه و آله فرمودند:

الحقُّ مع عليٍّ أيْنَما مالَ ؛

حق با على است هر جا كه رو كند.

«الكافي: 1 / 294 / 1 »

 

22-«قرآن وعلی»

امام علی علیه السلام فرمودند :

سَلونی عَن کِتابِ اللّه‏ِ ، فَإِنَّهُ لَیسَ مِن آیَةٍ إلاّ وقَد عَرَفتُ بِلَیلٍ نَزَلَت أم بِنَهارٍ ، فی سَهلٍ أم فی جَبَلٍ ؛

پیرامون کتاب خدا از من بپرسید، چه، آیه‏ اى نازل نشده است مگر آن که من مى‏ دانم در شب فرود آمده یا در روز و در دشت یا در کوهستان.

«امالی مفید، ص 152»

 

23-«علوم اهلبیت»

امام علی علیه السلام فرمودند :

تَاللّه‏ِ ، لَقَد عُلِّمتُ تَبلیغَ الرِّسالاتِ ، وإتمامَ العِداتِ ، وتَمامَ الکَلِماتِ ، و عِندَنا أهلَ البَیتِ أبوابُ الحِکَمِ ، وضِیاءُ الأَمرِ ؛

سوگند به خدا، رساندن پیغام ها و وفاى به وعده‏ ها و همه معانى را یاد گرفتم و ابواب علم و معرفت و راه روشن در نزد ما اهل بیت است.

«از نهج البلاغه، خطبه 120»

 

24-«تاسی از پیشوا»

امام على علیه السّلام فرمودند:

إنَّ اللّه جَعَلَني إماما لِخَلْقِهِ ، فَفَرَضَ عَلَيَّ التَّقْديرَ في نَفْسي ومَطْعَمي ومَشْرَبي ومَلْبَسي كَضُعَفاءِ النّاسِ، كَيْيَقْتَديَ الفقيرُ بِفَقْري، ولا يُطْغِيَ الغَنِيَّ غِناهُ؛

خداوند مرا پيشواى خلق خود قرار داد. از اين رو، بر من واجب كرد كه درباره خودم و خورد و خوراك و پوشاكم همانند مردمان تنگدست باشم تا نادار به نادارى من تأسى جويد و توانگر را توانگرى اش به طغيان و سركشى نكشاند.

«بحار الأنوار: 40 / 336 / 17 »

 

25-«حافظ قرآن»

امام علی علیه السلام فرمودند :

ما نَزَلَت عَلى رَسولِ اللّه‏ِ اکرم صلّی اللّه علیه و آله آیَةٌ مِنَ القُرآنِ إلاّ أقرَأَنی ها وأملاها عَلَیَّ فَکَتَبتُ ها بِخَطّی ، وعَلَّمَنی تَأویلَ ها وتَفسیرَها ، وناسِخَها ومَنسوخَ ها ، ومُحکَمَ ها ومُتشابِهَ ها ، وخاصَّ ها وعامَّ ها؛

آیه ‏اى از قرآن بر پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله نازل نشده است مگر آن که قرائت آن را به من آموخته و بر من‏ املا فرموده و من آنها را با خطّ خود نوشته ‏ام و تأویل و تفسیر و ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه و خاصّ و عامّ آن را به من یاد داده است.

«اصول کافی، ج 1، ص 64 »

 

26-«دانش عمیق»

امام على علیه السّلام فرمودند:

اندَمَجْتُ على مَكْنونِ عِلمٍ لو بُحْتُ بهِ لاضْطَرَبْتُمُ اضْطِرابَ الأرشِيَةِ فِي الطَّوِيِّ البعيدةِ ؛

دانشى در سينه نهان دارم كه اگر آن را آشكار سازم همچون ريسمانهاى دلوِ آويخته در چاهى عميق به لرزه درمى آييد.

«نهج البلاغة: الخطبة 5 »

 

37-«مظهر عجایب»

امام على علیه السّلام فرمودند:

أنا عَلَمُ الهُدى ، وكَهْفُ التُّقى ، ومَحَلُّ السَّخاءِ ، وبَحرُ النَّدى ، وطَودُ النُّهى ؛

من پرچم هدايتم، و پناهگاه پرهيزگارى، و جايگاه سخاوت، و درياى جود و جوانمردى، و كوه خِرد.

«نهج السعادة: 3 / 79 »

 

28-«ظلم ناحق»

امام على علیه السّلام فرمودند:

ما لَقِيَ أحدٌ مِن النّاسِ ما لَقِيتُ ؛

ظلمى كه به من رسيده به احدى از مردم نرسيده است.

«شرح نهج البلاغة: 4 / 103 »

 

29-«ستم عکس»

امام على علیه السّلام فرمودند:

كنتُ أرى أنّ الواليَ يَظلِمُ الرَّعيّةَ ، فإذا الرّعِيّةُ تَظلِمُ الواليَ ؛

من فكر مى كردم كه والى بر مردم ستم مى كند اما اكنون مى بينم كه مردم بر والى ستم روا مى دارند.

 

30-«تنها مظلوم عالم»

امام على علیه السّلام فرمودند:

ما زِلْتُ مُذ قُبِضَ رسولُ اللّه صلى الله عليه و آله مظلوما ؛

از همان زمان كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله رحلت كرد همواره مظلوم بوده ام.

«خصائص الأئمّة عليهم السلام: 99 »

 

31-«شجاعت در جنگ آوری»

امام على علیه السّلام فرمودند:

إنّي لَم أفِرَّ مِنَ الزَّحفِ قَطُّ ، ولَم يُبارِزْني أحدٌ إلّا سَقَيتُ الأرضَ مِن دَمِهِ ؛

همانا من هرگز از ميدان جنگ و جهاد نگريخته ام و هيچ كس به پيكار من نيامد مگر آن كه زمين را از خونش سيراب كردم.

«الخصال: 580 / 1 »

 

32-«ظاهر فریبکار»

امام على علیه السّلام فرمودند:

أنا الّذي أهَنْتُ الدُّنيا ؛

منم كه دنيا را خوار و بي مقدار شمردم.

«تاريخ دمشق: 42 / 489 »

 

33-«یار باوفا»

امام على علیه السّلام فرمودند:

أنا صِنْوُ رسولِ اللّه ، والسّابقُ إلَى الإسلامِ ، وكاسِرُ الأصنامِ ، ومُجاهِدُ الكُفّارِ ، وقامِعُ الأضدادِ ؛

من يار و برادر مهربان پيامبر خدايم و پيشگام در اسلام و شكننده بتها و ستيزنده با كافران و براندازنده دشمنان دين.

«غرر الحكم: 3761 »

 

34-«پیش قدم در عمل»

«كنز العمّال: 36541»

امام على علیه السّلام فرمودند:

إنّيلا أحُثُّكُم على طاعةٍ إلّا وأسْبِقُكُم إلَيها ، ولا أنْهاكُم عن معصيةٍ إلّا وأتَناهى قَبلَكُم عنها ؛

همانا من، شما را به طاعتى وا نمى دارم مگر آن كه خود جلوتر از شما آن را انجام مى دهم و از گناهى باز نمى دارم جز آن كه خودم پيش از شما از آن باز مى ايستم.

«غرر الحكم: 3781 »

 

35-«راه نجات»

امام على علیه السّلام فرمودند:

أنا قَسيمُ اللّه بينَ الجَنّةِ والنّارِ ، لا يَدخُلُهاداخِلٌ إلّا على حَدِّ قَسْمي ، وأنا الفاروقُ الأكبرُ ، وأنا الإمامُ لِمَن بَعدِي ، والمُؤَدِّي عَمَّن كانَ قَبلي ؛

من از جانب خدا قسمت كننده بهشت و دوزخم . هيچ كس وارد آن نمى شود مگر به تقسيم من. منم فاروق اكبر (بزرگترين جداساز حق و باطل)، منم امام مردم پس از خودم، و اداكننده از جانب كسى كه پيش از من بود (يعنى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ).

«الكافي: 1 / 198 / 3 »

 

36-«علی اسطوره عالم»

امام على علیه السّلام فرمودند:

قالَ رسولُ اللّه صلى الله عليه و آله: لَوْلاكَ يا علِيّ، ما عُرِفَ المؤمنونَ مِنْ بَعْدي

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمودند: اى على ! اگر تو نبودى بعد از من مؤمنان شناخته نمى شدند .

«كنز العمّال: 36477»

 

37-«رهبر عادل»

امام على علیه السّلام فرمودند:

أنَا يَعسوبُ المُؤمِنينَ ، وَالمالُ يَعسوبُ الُفجّارِ ؛

من پيشواى مؤمنانم و مال و دارايى ، زمامدار فاجران .

«نهج البلاغة: الحكمة 316 »

 

38-«نخستین شیعه»

امام على علیه السّلام فرمودند:

أنا أوَّلُ مَن أسلَمَ ؛

من نخستين كسى هستم كه اسلام آوردم.

«تاريخ دمشق: 42 / 31 »

 

39-«نخستین عابد»

امام على علیه السّلام فرمودند:

أنا أوَّلُ مَن صَلّى مَع النّبيِّ صلى الله عليه و آله ؛

من نخستين كسى هستم كه با پيامبر صلى الله عليه و آله نماز گزارد.

«تاريخ دمشق: 42 / 31 »

 

40-«منتقم قیامت»

امام على علیه السّلام فرمودند:

أنا أوَّلُ مَن يَجْثو لِلخُصومَةِ بينَ يدَيِ اللّه عزّ وجلّ يومَ القيامةِ ؛

من نخستين كسى هستم كه در روز قيامت براى دادخواهى [ از دشمنان ] در برابر خداوند عز و جل بر زانو مى نشيند.

«تاريخ دمشق: 42 / 475 »