خانواده شیعی » ازدواج » آیین ازدواج »

عوامل پیش بینی کننده ازدواج موفق

آیا شما با این گفته عامیانه موافق هستید که «ازدواج، هندوانه سر بسته است؟» یا به نظر شما این امکان وجود دارد که قبل از ازدواج شواهد بیشتری برای خوشبختی و ازدواج موفق پیدا کرده و با اطمینان بیشتری ازدواج کرد؟
امروزه خیلی از جوانان معتقدند که نمی‌خواهند با چشم بسته ازدواج کنند و یکی از دغدغه‌های آنان، پیدا کردن عواملی است که آنها را در پیش بینی یک ازدواج موفق یاری می‌کند. خوشبختانه، اکثر صاحب نظران امروزی معتقدند که با این همه دستاورد علمی که در زمینه فرایند‌های ارتباطی زوج و عوامل مؤثر در سلامت یا عدم سلامت رابطه زوجین وجود دارد؛ تا حد زیادی می‌توان یک ازدواج موفق یا ناموفق را پیش بینی کرد.

یک شاخص ارزشمند، که می‌توان بر اساس آن آینده یک ازدواج را پیش بینی کرد، کیفیت ارتباط پیش از ازدواج است. به زبان ساده‌تر، رفتار دو نفر پیش از ازدواج، شاخص خوبی است که پیش‌بینی کنیم، بعد از ازدواج این دو چگونه با هم برخورد می‌کنند. یک سؤال اساسی که این دو نفر می‌توانند از خودشان بپرسند این است: «در این مدت که همدیگر را می‌شناسیم چه نسبتی از زمان با هم بودن را صرف رابطه مثبت و آرامش بخش و چه مدت را صرف رابطه منفی و تنش زا کرده ایم؟»
البته در این بررسی، مدت زمان آشنایی دو نفر و نوع رابطه آنها، تا حدودی تعیین‌کننده میزان درستی اطلاعاتشان است. دختر و پسری که مدت کمی از زمان شروع آشنایی آنها می‌گذرد، فرصت زیادی برای شناختن همدیگر نداشته‌اند. بعلاوه، آنهایی هم که در یک فاز عاشقانه و رومانتیک با هم ارتباط برقرار کرده اند، بهتر است زیاد به اطلاعاتی که راجع به همدیگر دارند، اعتماد نکنند.
یکی از تأثیر گذار ترین پژوهش‌ها در این زمینه، پژوهش‌های انجام گرفته توسط گاتمن است. وی پس از انجام یکسری پژوهش آزمایشگاهی، از طریق مشاهده رفتار ۱۳۰ زوج که پذیرفته بودند زندگی زناشویی خود را زیر ذره بین بگذارند، به این نتیجه رسید که بعضی از خصائص رفتاری و شخصیتی زوج، بویژه در ابعاد کلامی، عاطفی و جنسی، تا حد زیادی با رضایت زناشویی آنها مربوط است و می‌تواند تضمین کننده زندگی مشترک طولانی مدت باشد. گاتمن می‌گوید، با مشاهده شکل گفت و گو و مشاجره میان زن و شوهر، می‌توان احتمال زندگی موفق و یا طلاق گرفتن آنها را پیش بینی کرد. وی به چهار خصیصه رفتاری، تحت عنوان «چهار اسب سوار که زندگی مشترک را به سرعت به سمت نابودی و طلاق پیش می‌برند»، اشاره نمود:

۱- انتقاد
۲- سرزنش
۳- جبهه گیری
۴- سکوت

البته، چهار ویژگی فوق، در تمامی ازدواج‌ها وجود دارد اما زمانی که حضور این چهار سوار در زندگی زناشویی، حالت دائم پیدا کند، رابطه زوج با مشکل جدی رو به رو می‌شود. در نهایت، زن و شوهر بعد از تلاش‌های زیاد برای حل این مشکلات، امید خود را از دست می‌دهند، از همدیگر فاصله می‌گیرند، دچار احساس تنهایی می‌شوند و اگر به این زوج کمک نشود، رابطه زناشویی آنها به پایان می‌رسد. وجود هر چهار اسب سوار در روابط زناشویی با ۸۲ درصد دقت، وقوع طلاق را پیش بینی می‌کند و در صورتیکه اقدامات و تلاش‌های اصلاحی زن و شوهر به نتیجه نرسد، درصد درستی این پیش بینی، از حد ۹۰ درصد هم بالاتر می‌رود.
محققان دیگری هم از طریق پژوهش‌های خود به این نتیجه رسیده اند که زوج‌های خوشبخت کسانی هستند که:

۱- انتظارات واقع بینانه ای از مشکلات ازدواج دارند و متوجه این مطلب هستند که «ارتباط» همیشه بی دردسر نخواهد بود.
۲- در برقراری ارتباط کلامی، عاطفی و جنسی مهارت خوبی دارند ( البته، همسران می‌توانند این مهارت‌ها را فراگیرند و در بهبود آن تلاش کنند).
۳- در حل و فصل مشکلات و تعارض‌ها مهارت دارند (البته، همسران می‌توانند این مهارت‌ها را بیاموزند).
۴- همسرشان را صادقانه و صمیمانه دوست می‌دارند (گویی در زمره دوستان صمیمی هستند).

۵- بر سر آندسته از ارزش‌های اخلاقی، مذهبی و اجتماعی که برایشان مهم است، با یکدیگر توافق دارند.

در مجموع، در پاسخ به این سؤال که کدامیک از خصائص فردی، خانوادگی و محیطی افراد، تضمین کننده ازدواج موفق است، باید گفت، ترکیبی از بعضی خصوصیات فرد و همسر، به احتمال زیاد، پیش بینی کننده ازدواج موفق آنهاست. از جمله این خصوصیات، به طور خلاصه می‌توان به شباهت‌ها (در ابعاد فرهنگی، خانوادگی، سنی، تحصیلی، ظاهر جسمانی و …..)، ویژگی‌های شخصیت، سلامت روان، علاقه و مهارت در رابطه عاطفی، جذابیت جسمانی، میل و مهارت در رابطه جنسی، مهارت‌های حل مسئله و تعارض و حمایت خانواده دو طرف اشاره کرد. در بخش‌های بعدی بحث، به طور مفصل راجع به هر یک از ویژگی‌های فوق مطالبی ارائه خواهد شد.

دکتر اعظم صالحی (مشاور خانواده و عضو هیات علمی دانشگاه)

منبع: سایت دکتر صالحی