طريق اثبات امام

در طریق اثبات امام میان شیعه و سنی اختلاف وجود دارد. اهل سنت نص پيامبر و نص امام سابق و بيعت اهل حلّ و عقد را طريق اثبات امامت مي دانند، ايجي می‌گوید: همه مسلمان ها اتفاق دارند که امامت با نص پيامبر و نص امام سابق ثابت می‌شود، ولي در ثبوت امامت با بيعت اهل حل و عقد اختلاف است، ما به خاطر ثبوت امامت ابوبکر، بيعت اهل حلّ و عقد را يکي از راه هاي ثبوت امامت مي دانيم، ولي شيعه اين راه را قبول ندارند.[1]

غزالي می‌گوید: از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم اصلاً نصّي بر امامت وارد نشده است... ابوبکر به امامت برگزيده نشد مگر به انتخاب و بيعت مردم.[2] و نيز می‌گوید: امام کسي است که اکثر مردم با او بيعت کنند.[3]

نسفي از متکلمین اهل سنت می‌گوید: در روز رحلت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم ، صحابه در سقيفه بني ساعده اجتماع کردند، بعد از منازعه و مشاوره، رأي شان بر خلافت ابوبکر مستقر گرديد، و همه با او بيعت کردند.[4]

سپس اهل سنت در تعداد افرادي که امامت، با بيعت آنها ثابت می‌شود، عقايد گوناگوني دارند، دسته اي معتقدند که امامت با بيعت جمهور اهل حلّ و عقد از همه بلاد ثابت می‌شود، دسته ديگر اعتقاد دارند که کمترين عدد که بيعت آنها امامت را ثابت می‌کندپنج نفر است، طايفه سوم باور دارند که با بيعت سه نفر، امامت ثابت می‌شود، فرقه چهارم معتقدند که امامت با بيعت يک نفر هم ثابت می‌شود.[5] از نظر اهل سنت امامت و خلافت با غلبه نظامي نيز ثابت می‌شود و اگر کسي از اين طريق بر مسلمانان مسلط شد بر همه واجب است که از او متابعت کنند. [6]

اما شيعه اماميه، طريق اثبات امام را منحصر به تنصيص خداوند و نصب پيامبر صلی الله علیه و آله و سلم و امام سابق مي دانند، از جمله آن نصوص مي توان به آيه ولايت، آيه اطاعت، حديث منزلت، حديث غدير، حديث ثقلين، حديث يوم الدار اشاره کرد.

پی نوشت ها:

[1] .  عبدالرحمن بن احمد ایجی، شرح المواقف، ج8، ص351.

[2] .  محمد غزالي،  قواعد العقائد، ص226.

[3] . همان، ص230.

[4] .  محمد بن عمر نسفی، شرح العقايد النسفيه، ص108.

[5] . ماوردي، ابوالحسن علي بن محمد، الاحکام السلطانيه،  ص6 و 7.

6 همان؛ و اضواء البیان، ج1ص30.