ضرورت تشکیل جلسات خانوادگى

 جلسات خانوادگی تشكيل دهيد

اين نياز كه پدران و مادران بايد افرادی مسئول باشند و به هدايت و مراقبت از فرزندان بپردازند به اين نكته اشاره ندارد كه والدين بايد افرادی مستبد باشند و كلام آنها به عنوان حقيقت محض در نظر گرفته شود و اجرا گردد. پدر و مادر مستبد در واقع افرادی زورگو هستند كه با رفتارهای نابجا ممكن است در فرزندان خود ايجاد ترس و رعب نمايند و با اين عمل احترام و مهربانی دو جانبه را از دست بدهند. يكی از موارد مهمی كه ما والدين بايد مد نظر داشته باشيم اين است كه فرزندانی مسئول و مستقل تربيت كنيم كه برای حفظ بقای خود نيازی به ما نداشته باشند. به منظور اين كار، بايد به آنان استقلال فكری، تصميم گيری، مسئوليت‏پذيری در قبال خود و ارتباط و همكاری با ديگران را بياموزيم.

ديكتاتور نباشيد، خانواده را برای تصميم گيری‏های درست تشويق كنيد

در جهت ايجاد ارتباطات صميمانه ميان افراد خانواده، يكی از بهترين فرصت‏ها اين است كه هر يك از اعضای خانواده در جلسات خانوادگی كه با برنامه و قاعده‏ی خاصی صورت می‏گيرد، شركت و همكاری داشته باشد. دراين گونه جلسات نظرات افراد به راحتی و در محيطی دوستانه مطرح می‏گردد و عقايد هر يك از افراد خانواده چه بزرگسال و چه فرزند شنيده می‏شود و با احترام با آن برخورد می‏شود، در عين حال به هر يك از اعضای خانواده فرصت مساوی برای بيان عقايدش داده می‏شود. والدين می‏توانند در اين جلسات نظر بچه‏ها را خواستار باشند و قوانين جديدی را در منزل پياده كرده و يا به اصلاح امور قبلی بپردازند و همچنين مسئوليت‏ها را بر عهده‏ی افراد خانواده بگذارند. در طول جلسات خانوادگی فرزندان فرصت بيشتری برای تصميم گيری در مورد امور خانواده دارند كه اين امر سبب ارتقای مسئوليت‏ها، خويشتن داری و استقلال می‏گردد. اين جلسات فرصتی را جهت بحث و گفتگو پيرامون موارد ضد و نقيض ميان اعضای خانواده فراهم می‏آورد و سبب می‏شود كه افراد خانواده با داشتن روح همكاری به سوی حل اين تضادها به بهترين وجه ممكن قدم بردارند و هدف مشتركی را دنبال كنند. همچنين صرف وقت برای يكديگر، تمركز روی نيازهای خانواده و همكاری با يكديگر سبب می‏شود كه خانواده‏ای متحد و به هم پيوسته به وجود آيد.

چرا تشكيل جلسات خانوادگی ضرورت دارد

دو روان شناس به نام‏های دان دينكمير (1) و گری مك كی (2) در كتابشان تحت عنوان «تربيت فرزندان مسئوليت‏پذير»، بعضی از مقاصد عمومی و كلی را پيرامون ايجاد جلسات خانوادگی مطرح كرده‏اند. اين جلسات حس تعلق و پذيرش را در خانواده ايجاد می‏كند و همچنين سبب افزايش ارتباطات گشاده و دوستانه در محيط خانواده می‏گردد. در طی اين گفتگوها، اعضای خانواده سعی دارند كه فرصت‏هايی را پيرامون توافق روی قوانين و برنامه‏های زندگی ايجاد كنند كه سبب بهبود همكاری و روابط افراد خانواده گردد و تضادها را از ميان بردارد. اين جلسات فرصتی است كه افراد خانواده روی حوادث و برنامه‏های قريب الوقوع زندگی به صحبت بنشينند و درگير برنامه‏ها و فعاليت‏هايی گردند كه تازه و به روز می‏باشد.

گفتگوها و بحث‏های آزاد ميان افراد خانواده سبب می‏شود كه صحبت‏های هر يك از اعضا شنيده شود و بچه‏ها در تصميم گيری‏های خانواده وارد شوند و نظر هر كس محترم شمرده شود. در جلسات همواره بايد روح همكاری و احترام متقابل وجود داشته باشد و چنين جلساتی نبايد به صورت رقابتی ميان اعضای خانواده و يا ارزيابی قدرت تصميم گيری والدين در نظر گرفته شود.

جلسات فرصتی را برای انتقاد فراهم می ‏آورد

جلسات انتقادی خانواده بايد در محيطی آرام و با خونسردی صورت بگيرد نه در اوقاتی كه اعضای خانواده در اوج تضادها و مخالفت‏ها با يكديگر قرار دارند.حقيقتا اين امر سبب می‏شود كه افراد سريع‏تر و آسان‏تر به توافق برسند و راه حل‏های مثبتی را برای اين كشمكش‏ها و عدم توافق‏ها بيابند. تشكيل جلسات خانوادگی حتی سبب می‏شود كه افراد خانواده، اين شكايات و انتقادات را تا زمان تشكيل جلسه ناديده بگيرند و منتظر بمانند كه در جلسه‏ی خانوادگی آن را مطرح كنند. رهبر اين جلسه بايد افرادی را به سوی حل مشكل مورد نظر هدايت كند تا به راه حل‏های سودمند و عاقلانه دست پيدا كنند. اگر افراد خانواده در مسير همكاری همگانی قدم بردارند، در اين صورت راه حل‏ها آسان‏تر پيدا می‏شود و آسان‏تر نيز پذيرفته می‏شود.

شكل و طرح جلسات هر خانواده‏ای مختص خودش است، راه كارها و اصول خاصی در هر خانواده‏ای وجود دارد كه می‏تواند سودمند واقع شود. به هر حال هر خانواده‏ای بايد روش خاص خود را امتحان كند و به خاطر بسپارد كه كدام شيوه بهتر پاسخگوی مشكل خانواده می‏باشد. گفتگوهای خانوادگی بايد هفته‏ای يك بار و يا اگر لازم بود بيشتر از يك بار برقرار گردد. در مواردی كه بحرانی وجود دارد يا موضوع مهمی مطرح شده است، می‏توان جلسات اضطراری برگزار كرد. اين جلسات، لحظات خوبی برای به هم پيوستگی اعضای خانواده است كه اگر مشكلی وجود دارد دور هم جمع شوند تا به راه حل توافقی مناسبی دست يابند.

معمولا والدين به عنوان رئيس و يا رهبر اين جلسات محسوب می‏شوند اما كودكان هم حق دارند كه قبول مسئوليت كنند و جلسه را هدايت نمايند. وظيفه‏ی رهبر جلسه اين است كه سر ساعت مقرر گفتگو را آغاز كند و مسئوليت هر يك از اشخاص را مشخص كند، تصميم بگيرد كه چه كسی شروع به صحبت كرده و يا چه كسی ادامه دهد و در نهايت به خانواده كمك كند تا رفع آن مشكل، به كار و گفتگو پيرامون آن مسئله ادامه دهد.

در مورد تصميمات خانوادگی، رأی گيری مفيد است. البته موضوعاتی وجود دارد كه در مورد آنها امكان رأی گيری وجود ندارد همچون چند ساعت می‏توان تلويزيون تماشا كرد يا تكليف شب را بايد انجام داد يا خير. به هر جهت در بسياری از موارد می‏توان رأی گيری انجام داد. همچنين طول جلسات خانوادگی متفاوت است و می‏تواند 15 دقيقه، 1 ساعت و حتی بيشتر باشد و اين امر، بستگی به صبر و حوصله‏ی افراد و سن فرزندان دارد.

در جلسات خانوادگی تصميم گيری پيرامون حقوق خانواده و هزينه‏های آن نيز قابل بررسی و مطرح نمودن است. تصميم‏ها و قوانينی كه در جلسه مطرح می‏گردد، حتما بايد به وسيله‏ی والدين به اجرا در آيد. هنگامی كه دستور العمل به تصويب می‏رسد بايد مورد احترام واقع شود و به انجام رسد مگر اين كه در جلسه‏ی ديگر اين قوانين تغيير يابد و يا اصلاح شود.

كارهای خانه، ساعت منع رفت و آمد، مسئوليت‏ها

بيشتر خانواده‏ها به اهميت اين مسئله پی نبرده‏اند كه مسئوليت دادن به فرزند و سپردن كارهای منزل به او مفيد است، به بيان دقيق‏تر كارهای خانه بايد به عنوان بخشی از مسئوليت‏های فرزندان در خانواده در نظر گرفته شود و انجام گردد. مثلا بسياری از خانواده‏ها، وقتی فرزندانشان كاری را به انجام می‏رسانند با توجه به ميزان آن كار، به او پولی می‏دهند. اين امر درست مثل اين است كه فرزند به خاطر كار كردن پول گرفته و اگر آن كار را درست انجام ندهد او را از حقوقش محروم می‏كنند. اين عمل هرگز صحيح نيست بلكه راه درست اين است كه اگر پولی به فرزندمان می‏دهيم اين عمل را مرتبط به انجام آن كار يا مسئوليت ندانيم بلكه به عنوان راهی در نظر بگيريم كه به فرزندمان فرصت داده شود تا پول خود را خرج كند و يا اين كه بياموزد چطور به درستی از پول خود استفاده كند. اگر لازم است كه برای انجام كارهای خانه و مسئوليت‏های آن، فرزندتان را تشويق كنيد تا انگيزه‏ی لازم در او ايجاد شود، بهتر اين است كه يكسری امتيازات و آزادی‏هايی را برای او محدود كنيد. مثلا اگر صبح شنبه، فرزندتان مايل نيست كه اتاقش را تميز كند به او بگوييد كه نمی‏تواند تلويزيون تماشا كند و يا از تلفن استفاده كند تا اين كه اتاقش تميز شود. در اين صورت فرزند شما برای بازگشت آن امتيازات كار خود را كامل می‏كند.

ساعت به تختخواب رفتن و عدم ورود و خروج از منزل هم، بايد در جلسات مورد بحث و گفتگو قرار گيرد و برای فرزند روشن گردد كه اين ساعت ورود و خروج از منزل، به سن او بستگی دارد و هر چه بزرگتر شود آزادی و امتيازاتش نيز افزايش می‏يابد. مسئوليت‏های هر شخص بايد در خانواده مشخص گردد و با توجه به سن و سال افراد مورد بحث و گفتگو قرار گيرد. اگر به بچه‏ها حق انتخاب داده شود تا خود كارهايشان و مسئوليت‏هايشان را انتخاب كنند، در اين صورت جنجال و هياهوی كمتری به راه می‏افتد. راحت‏ترين راه اين است كه حس و روح همكاری را در خانواده به وجود آورده و بخواهيم كه اعضای خانواده برای انجام امور خانه داوطلب شوند. اگر اين امر عملی نبود و داوطلبی وجود نداشت، اعضای خانواده می‏توانند تصميم بگيرند كه چه كسی، چه كاری را انجام دهد و اگر واقعا كاری ناخوشايند است در اين صورت اعضای گروه بايد به صورت نوبتی اين كار را انجام دهند.

پي نوشت ها :
(1). Don Dinkmeyer
(2). Gary Mckay
منبع:سايت راسخون