شيوه برخورد با والدين

يكى از مسائل بسيار مهم و سرنوشت ‎ سازى كه جوانان بايد بدانند و به آن عمل كنند، مسئله حفظ حقوق و احترام و نيكى به پدر و مادر است كه خداوند متعال در قرآن مجيد، در آيات متعددى به رعايت اين حق اشاره فرموده و در سوره ‎ هاى بقره، انعام، اسرى و مريم، نيكى و احسان به آن دو را پس از اطاعت از خويش، لازم دانسته و چنين فرمود: وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِى إِسْرائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ وَ بالْوالِدَيْنِ اِحْساناً؛ [1] زمانى كه از بنى اسرائيل پيمان گرفتيم كه جز خداوند يگانه را پرستش نكنيد و به پدر و مادر نيكى كنيد … .
بزرگان در تبيين اين حق مسلّم فرموده ‎ اند: ظاهر اين آيات، با قطع نظر از تفاسيرى كه از اهل بيت در اين جهت آمده، وجوب احسان و نيكى به والدين است و اين كه فرزندان شرعاً وظيفه دارند كه از آن دو اطاعت نمايند و نسبت به برآوردن خواسته ‎ هايشان كوتاهى نكنند؛ جز فرمان به شرك و بت ‎ پرستى كه در اين صورت، پيروى از آن ‎ ها جايز نيست .
در آياتى ديگر، نحوه برخورد با والدين، چنين تشريح شده است: هر گاه يكى از آن دو، يا هر دوى آن ‎ ها، نزد توبه سن پيرى رسند، كم ‎ ترين اهانتى به آن ‎ ها روا مدار و بر آن ‎ ها فرياد مزن، و گفتار لطيف و سنجيده و بزرگوارانه به آن ‎ ها بگو و بال ‎ هاى تواضع خويش را از محبت و لطف، در برابر آنان فرود آر و بگو: پروردگارا، همان گونه كه آن ‎ ها مرا در كوچكى تربيت كردند، مشمول رحمت خود قرار ده . [2]
اين روشن است كه هرگز آيه مباركه، نظر به دوران پيرى آن ‎ ها ندارد؛ بلكه اين حق در تمام عمر براى والدين مسلّم و محفوظ است و فرزندان نيز ملزم به رعايت اين حقند؛ اما چون دوران پيري، دورانى است كه توقّعات والدين زيادتر مى ‎ شود، خداوند از فرزندان خواسته است كه در اين دوران، بيش ‎ تر رعايت حال آن ‎ ها را كرده و باعث رنجش خاطر آنان نشوند .


[1] . سوره بقره، آيه 83 .
[2] . سوره‌ اسراء، آيه 22 تا 27 .