خانواده شیعی » پدر و مادر »

شیوه برخورد با والدین

یکى از مسائل بسیار مهم و سرنوشت ‎ سازى که جوانان باید بدانند و به آن عمل کنند، مسئله حفظ حقوق و احترام و نیکى به پدر و مادر است که خداوند متعال در قرآن مجید، در آیات متعددى به رعایت این حق اشاره فرموده و در سوره ‎ هاى بقره، انعام، اسرى و مریم، نیکى و احسان به آن دو را پس از اطاعت از خویش، لازم دانسته و چنین فرمود:

وَ إِذْ أَخَذْنا مِیثاقَ بَنِى إِسْرائِیلَ لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ وَ بالْوالِدَیْنِ اِحْساناً؛ [۱]

زمانى که از بنى اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خداوند یگانه را پرستش نکنید و به پدر و مادر نیکى کنید….

بزرگان در تبیین این حق مسلّم فرموده اند: ظاهر این آیات، با قطع نظر از تفاسیرى که از اهل بیت در این جهت آمده، وجوب احسان و نیکى به والدین است و این که فرزندان شرعاً وظیفه دارند که از آن دو اطاعت نمایند و نسبت به برآوردن خواسته ‎ هایشان کوتاهى نکنند؛ جز فرمان به شرک و بت ‎ پرستى که در این صورت، پیروى از آن ‎ ها جایز نیست.
در آیاتى دیگر، نحوه برخورد با والدین، چنین تشریح شده است: هر گاه یکى از آن دو، یا هر دوى آن ‎ ها، نزد توبه سن پیرى رسند، کم ‎ ترین اهانتى به آن ‎ ها روا مدار و بر آن ‎ ها فریاد مزن، و گفتار لطیف و سنجیده و بزرگوارانه به آن ‎ ها بگو و بال ‎ هاى تواضع خویش را از محبت و لطف، در برابر آنان فرود آر و بگو: پروردگارا، همان گونه که آن ‎ ها مرا در کوچکى تربیت کردند، مشمول رحمت خود قرار ده.[۲]
این روشن است که هرگز آیه مبارکه، نظر به دوران پیرى آن ‎ ها ندارد؛ بلکه این حق در تمام عمر براى والدین مسلّم و محفوظ است و فرزندان نیز ملزم به رعایت این حقند؛ اما چون دوران پیری، دورانى است که توقّعات والدین زیادتر مى ‎ شود، خداوند از فرزندان خواسته است که در این دوران، بیش ‎ تر رعایت حال آن ‎ ها را کرده و باعث رنجش خاطر آنان نشون.


[۱]. سوره بقره، آیه ۸۳٫

[۲]. سوره‌ اسراء، آیه ۲۲ تا ۲۷٫