شيخ ابو القاسم، جعفر بن محمدبن قولويه قمى(ره)

(وفات367 هـ.ق)

ولادت

شيخ ابو القاسم، جعفر بن محمد بن جعفر بن موسى بن مسرور بن قولويه قمى، از برجسته ترين چهره هاى راويان شيعه در قرن چهارم هجرى است. وى يكى از بهترين شاگردان محمد بن يعقوب كلينى و از برجسته ترين مشايخ شيخ مفيد به شمار مى آيد.
خاندان

جعفر در شهر قم، شهر شيفتگان خاندان رسالت و در خانواده اى اهل علم و تقوا چشم به دنيا گشود. او از همان كودكى مهر به محمد و آل محمد را از خانواده خود آموخت و به فراگيرى علم و دانش در محضر درس پدر و برادرش كه از راويان بزرگ شيعه به شمار مى آمدند مشغول گشت. او در محضر بسيارى از بزرگان شيعه شاگردى كرد تا خود نيز يكى از چهره هاى درخشان علم و فقاهت گرديد.
سفر به مصر

او سفرى به كشور مصر داشت و از محضر درس علماى آنجا مانند ابو الفضل محمد بن احمد بن ابراهيم جعفى صابونى مصرى نيز بهره برد.
گفتار بزرگان

جعفر بن محمد بن قولويه از بارزترين چهره هاى علمى دوران خود بوده و روايات او در طول هزار سال پيوسته در مجموعه هاى روايى بزرگ شيعه نقل شده و به آن استناد مى شود. علما و فقهاى شيعه براى او احترام خاصى قائلند و توثيق بسيارى از روات شيعه به دليل روايت او از آنها است. شيخ مفيد از درياى علم او بهره هاى فراوان برده و او را بسيار ستوده است. نجاشى، يكى از بزرگ ترين روات شيعه درباره ايشان مى گويد”هر زيبايى و علمى كه مردم را با آن وصف نمايى، برتر از آن را در جعفر بن محمد بن قولويه خواهى يافت.” كلام شيخ طوسى شيخ الطائفة، شيخ طوسى در كتاب فهرست درباره او چنين مى گويد “ابو القاسم، جعفر بن محمد بن قولويه قمى، شخصيتى مورد اطمينان و داراى تأليفاتى فراوان، به تعداد ابواب فقه، مى باشد.” سيد ابن طاووس درباره ايشان مى فرمايد “وى راوى راستگويى است و همه اتفاق بر امانت او دارند.”
اساتيد

او از محضر شخصيت هاى فراوانى استفاده نموده از جمله 1 – پدر بزرگوارش، محمد بن جعفر بن قولويه 2 – برادرش على بن محمد بن جعفر بن قولويه 3 – محمد بن يعقوب كلينى 4 – محمد بن حسن صفار 5 – ابن بابويه، پدر شيخ صدوق 6 – محمد بن جعفر زرارى 7 – محمد بن حسن بن وليد 8 – محمد بن حسن بن على بن مهزيار 9 – محمد بن عبد الله حِميَرى 10 – محمد بن حسن جوهرى 11 – محمد بن احمد مصرى
شاگردان

شخصيت هاى فراوانى نيز از محضر او بهره برده اند مانند 1 – شيخ مفيد 2 – حسين بن عبيد الله غضائرى 3 – احمد بن عبدون 4 – تلعكبرى 5 – ابن عزور 6 – محمد بن سليم صابونى
تأليفات

ابن قولويه داراى تأليفات فراوانى است مانند 1 – كامل الزيارات كه مشهورترين تأليف وى مى باشد. 2 – مداواة الجسد 3 – الصلاة 4 – الجمعة و الجماعة 5 – قيام الليل 6 – الرضاع 7 – الصداق 8 – الأضاحى
وفات

سرانجام ابن قولويه پس از عمرى خدمت به معارف اهل بيت عليهم السلام در سال 367 هجرى چشم از اين دنيا فرو بست و به ديار باقى شتافت.