شهید آيت الله سيد مصطفى خمينى(ره)

(1397- 1348 هـ ق)

ولادت ولادت

در سال 1309 ش. در شهر مقدس و مذهبى قم در خانه پاك و بى آلايش دانشمند و مجتهدى بزرگ از فضلاى حوزه علميه، فرزندى چشم به جهان گشود كه بعدها منشاء تحولات عظيمى در تاريخ ايران شد.

اين نوزاد را به مناسب نام جد شهيدش «سيد مصطفي» «مصطفي» نام نهادند.

او در دامن پدرى بزرگوارى و مادرى پاك سرشت و در محيطى پر از معنويت و صفا و صميميت رشد كرد و دوران كودكى را با پايان رساند.

تحصيلات

هفت سال از سن اين مولود مبارك گذشت، و در اين مدت شخصيت كودكى او رقم زده شد.در سال 1316 ش. قدم به مدرسه گذاشت و براى تكميل شخصيت خدادادى و فطرى خود و نوشيدن جرعه هاى علم و دانش راهى مدرسه گرديد، دوران ابتدايى را در مدرسه هاى «باقريه» و «سنايي» قم در سال 1323 – 1324 به پايان رساند.

علاقه فراوان وى به اسلام و روحانيت و راهنمايى هاى پدر بزرگوار و دوستان دل سوزش موجب گرديد كه بعد از اتمام دوران ابتدايى در سال 1324 به صف طلاب حوزه پيوسته و در رديف سربازان امام زمان عليه السلام قرار گيرد. او در راه فراگيرى علوم اهل بيت عليه السلام تلاشى بي وقفه و فوق العاده داشت و خود را به طور كامل جهت كسب دانش و علم وقف كرده بود، از اين رو در اندك زمانى به رشد فرهنگى و علم بالايي دست يافت، و در كمتر از شش سال دروس سطح حوزه را به پايان رسانيد.

اساتيد

1ـ آيه الله سيد محمّد محقّق داماد

2ـ آيه الله العظمى سيد حسين طباطبائى بروجردى

3ـ آيه الله سيد ابوالحسن رفيعى قزوينى

4ـ آيه الله العظمى سيد محمود حسينى شاهرودى

5ـ آيه الله شيخ مرتضى حائرى يزدى

6ـ آيه الله سيد محسن طباطبائى حكيم

7ـ آيه الله العظمى سيد محمّد حجّت كوهكمرى

8ـ آيه الله علامه سيد محمّد حسين طباطبائى

9ـ آيه الله العظمى سيد أبو القاسم خوئى

10ـ آيه الله العظمى امام خمينى (پدر)

11- آيه الله شهيد صدوقي

12- آيه الله سلطانى

13- آيه الله شيخ عبدالجواد اصفهانى

14. آيه الله فكور يزدي

از منظر بزرگان

شخصيت علمى و سياسى و عرفانى و عبادى شهيد بر همگان روشن است و ما بخاطر تبرك و تيمن كلام عده اى از بزرگان را زينت بخش صفحات مى گردانيم:

امام خمينى (ره):

«من اميد داشتم كه اين مرحوم (حاج آقا مصطفي) شخص خدمتگذار و سودمند براى اسلام و مسلمين باشد ولى «لا راد لقضائه و ان الله لغنى عن العالمين». [12]

آيه الله العظمى بهاء الدينى (ره):

… ابن الامام، بل هو الامام، بل له اب مثل الامام، شديد الحب بالامام، لا لاجل الابوه، و الامام شديد الحب لا لاجل ابنوه، بل لجهات اخر لامجال لذكرها.

آيه الله حاج آقا مصطفى خميني: دانشهاى عقلى و نقلي، سياست اسلامى و دينى را در جواني ياد گرفته، و به جايى رسيده بود، كه از نخبگان زمان ما، بلكه عصرها و زمانها بود. درست گفتار و نيك سيرت بود، با كمال زيركى و هوشيارى به نفوس، آگاهى داشت، در انقلاب اسلامى و حوادث آن نقش بسيار ارزنده اى داشت … فرزند امام بود، بلكه خود، امامى بود، بلكه پدرى مثل امام داشت …»

مقام معظم رهبرى حضرت آيه الله العظمى خامنه اي:

«مرحوم سيد مصطفى خمينى (ره) يكى از شخصيت هاى بالقوه و بالفعل اسلام بود. روزى كه ايشان شهيد شدند، در حدود سنين 48 – 47 سالگى بودند و در آن سن جزء ممتازينى بود، كه در حوزه هاى علميه قم، نجف، مشهد، و … وجود داشت، بنده ايشان را به عنوان يك چهره برجسته حوزه علميه قم از سالهاى قبل مى شناختم.»

آيه الله معرفت:

«تواضع و فروتنى از ويژگيهاى آن مرحوم بود و اين در حالى بود كه ايشان هم به دليل فرزندى امام (ره) و هم به خاطر ويژگيهايى فردى از موقعيت اجتماعي بالايى برخوردار بود … ايشان جلوتر از پدر بزرگوارشان حرف نمى زد، و اصولا نمى توان آن مرحوم را از والد جدا دانست. خيلى از افراد اعتقاد داشتند كه ايشان در تمام ابعاد همانند زمانى است كه امام (ره) در سنين جوانى بودند.»

تأليفات

1. القواعد الحكميه (حاشيه بر اسفار)

2. كتاب البيع (دوره كامل مباحث استدلالى بيع در سه جلد)

3. مكاسبه محرمه (در دو جلد)

4. مبحث اجاره

5. مستند تحريرالوسيله

6. تعليقه اى بر عروه الوثقي

7. تفسيرالقرآن الكريم (در چهار جلد كه ناتمام مى باشد)

8. تحريرات فى الاصول (از اول اصول تا استصحاب تعليقي)

9. شرح زندگانى ائمه معصومين عليه السلام (تا زندگانى امام حسين عليه السلام)

10. كتاب الاصول

11. القواعد الرجاليه

12. كتابى در مبحث نكاح

13. حاشيه بر شرح هدايه، ملاصدرا

14. حاشيه بر مبدأ و معاد ملاصدرا

15. حواشى بر وسيله النجاه آقا سيد ابوالحسن اصفهاني

16. تطبيق هيئت جديد بر هيئت نجوم اسلامي

17. حاشيه بر خاتمه مستدرك.[9]

شهادت

سيد مصطفى خمينى در سال‏هاى تبعيد خود در عراق همواره يار و پشتيبان پدر و بازوى توانمند او براى هدايت انقلاب بود تا آنكه رژيم شاهنشاهى براى ضربه زدن به حضرت امام در سال 1356 شمسى آن بزرگوار را در سن 47 سالگى به شهادت رساند. و مورخ روز دوشنبه دوم آبان (10 ذيقعده) به طرف صحن مطهر علوى تشييع شده و در مقبره علامه حلى شهر نجف اشرف به خاک سپرده شد.