شهيدآيت الله عبد الصاحب حكيم (ره)

(1403- 1360هـ ق )
ولادت
شهيد عبد الصاحب حكيم در سال 1360 هجرى قمرى در خانواده‏ اى اهل علم و تقوا در شهر نجف ‏اشرف ديده به جهان گشود. پدرش سيد محسن حكيم از مراجع بزرگ جهان اسلام و از شخصيتهاى ‏برجسته علماى عصر حاضر مى ‏باشد‎.‎
‎ ‎خاندان
خاندان حكيم از بزرگترين و مشهورترين خاندانهاى عراق مى ‏باشد كه در رأس آنها فقيه راحل، ‏آيت الله العظمى سيد محسن طباطبايى حكيم مرجع بزرگ شيعه در قرن حاضر است. ‏خاندان حكيم خاندانى شريف و داراى شخصيتهاى بزرگ علمى مى ‏باشند كه بسيارى از آنها به ‏درجه رفيع شهادت نايل آمدند. اين خاندان با تاريخ درخشان خود بخشى از تاريخ عراق را ‏به خود اختصاص داده‏ اند و با پايدارى در راه حق تا آخرين قطره خون مهر شهادت را بر ‏آثار گران‏بهاى علمى خود زده‏اند‎.‎
‎ ‎تحصيلات
شهيد عبد الصاحب حكيم در شهر مقدس نجف اشرف از همان دوران كودكى تحصيلات خود را آغاز ‏نمود و به حوزه علميّه بزرگ آن شهر پيوست و شروع به فراگيرى علوم و معارف اسلامى از ‏اساتيد بزرگ آن حوزه و خوشه چينى از خرمن علم و دانش آن انديشمندان بزرگ جهان اسلام ‏كرد تا اينكه خود يكى از چهره ‏هاى درخشان آن حوزه و از اساتيد بزرگ درس سطح و خارج ‏فقه و اصول گرديد‎.‎
شخصيت اخلاقى
شهيد عبد الصاحب حكيم از صفات برجسته اخلاقى برخوردار بود. وى انسانى حليم و بردبار و ‏در مشكلات و حوادث زندگى از صبر فراوانى بهره‏مند بود. او با مهربانى با مردم سخن مى ‏گفت و ‏از خودخواهى پرهيز مى‏نمود. در ميان دوستان به جديت و پشتكار مشهور بود و به امور غير ‏مهم نمى ‏پرداخت. او با وقار و با شخصيت بود و در انجام وظايف و كارهاى مربوط به خود ‏كوتاهى نمى ‏كرد. در انجام فرامين شرعى سخت كوشا بود و خود را فانى در طلب علم نموده بود. ‏او هميشه نمازهايش را اول وقت به‏ جا مى‏ آورد و نيمه‏ هاى شب براى نماز و قرائت قرآن ‏برمى ‏خاست. او از عزت نفس و همتى عالى برخوردار بود و با وجود آنكه منسوب به خاندان و ‏بيت مرجعيت بود هيچگاه خود را برتر از ديگران نمى ‏دانست‎.‎
شخصيت علمى
شهيد عبد الصاحب حكيم علوم مقدماتى حوزه را نزد اساتيد حوزه علميّه نجف فرا گرفت و ‏دروس سطح را نزد برخى از افاضل خانواده آموخت مانند علامه آيت الله سيد محمد على حكيم و ‏علامه سيد محمد باقر حكيم. وى در دروس عالى حوزه از محضر آيت الله سيد محمد روحانى و آيت الله ‏سيد ابو القاسم خويى بهره برد و در سن 30 سالگى به درجه اجتهاد نايل آمد‎.‎ وى هفت دوره دروس سطح مانند رسائل، مكاسب و كفايه را در حوزه علميّه نجف اشرف تدريس ‏نمود و در سال 1399 هجرى قمرى تدريس خارج فقه و اصول را نيز شروع كرد. وى درس خارج ‏اصول را به مبحث حجيت خبر واحد رساند و در فقه، مبحث اجتهاد و تقليد و كتاب الطهارة ‏را به پايان رساند. متن درس ايشان كتاب منهاج الصالحين نوشته پدرش آيت الله سيد محسن ‏حكيم بود. از ديگر درسهاى ايشان تدريس دوره‏ هاى عقايد و اخلاق و تفسير قرآن بود كه ‏براى طلاب جوان و فاضل حوزه علميّه نجف ايراد مى‏كرد‎.‎
‎ ‎اساتيد
شهيد عبد الصاحب حكيم از محضر علماى فراوانى بهره برده است مانند‎:‎ ‏1‏‎ – ‎پدرش آيت الله سيد محسن حكيم ‏2‏‎ – ‎برادرش علامه سيد محمد باقر حكيم ‏3‏‎ – ‎آيت الله سيد محمد على حكيم ‏4‏‎ – ‎آيت الله سيد محمد روحانى ‏5‏‎ – ‎آيت الله سيد ابو القاسم خويى ‏6‏‎ – ‎آيت الله شهيد سيد محمد باقر صدر و اساتيد ديگر از علماى حوزه علميّه نجف‎.‎
‎ ‎تأليفات
وى داراى تأليفات ارزشمندى است مانند‎:‎ ‏1‏‎ – ‎منتقى الأصول اين كتاب تقريرات درس خارج اصول آيت الله سيد محمد روحانى در نجف اشرف مى‏باشد‎.‎ ‏2‏‎ – ‎تقريرات فقهى اين تقريرات شامل كتابهاى خيارات، صوم، زكات، خمس، حج و ابواب ديگر فقهى است كه توسط ‏استاد ايشان آيت الله سيد محمد روحانى در درس خارج فقه ايراد گرديده است‎.‎ ‏3‏‎ – ‎محاضرات في أصول الفقه اين كتاب شامل مباحث درس خارج اصول ايشان در نجف اشرف مى‏باشد كه شامل مباحث علم اصول ‏تا حجيت خبر واحد مى ‏شود. وى بعد از آن به شهادت مى ‏رسد‎.‎ ‏4‏‎ – ‎محاضرات في الفقه اين كتاب شامل مباحث درس خارج ايشان در نجف اشرف مى ‏باشد و شامل مباحث اجتهاد و تقليد ‏و كتاب طهارت مى ‏باشد‎.‎ ‏5‏‎ – ‎رسالة في طهارة الخمر وى اين كتاب را به درخواست پدرش حضرت آيت الله سيد محسن حكيم نگاشته است‎.‎ ‏6‏‎ – ‎محاضرات توجيهية في العقائد و الأخلاق اين كتاب شامل درسهاى عقايد و اخلاق ايشان براى طلاب حوزه علميّه نجف اشرف است‎.‎ ‏7‏‎ – ‎شرح كفاية الأصول مرحوم آخوند خراساني مقدمه محمد صادق جعفرى بر كتاب منتقى ‏الأصول‎‎ ‎
‎ ‎شهادت
و سرانجام اين دانشمند بزرگ جهان اسلام در حمله گسترده‏اى كه از سوى رژيم حاكم عراق به ‏منازل آل حكيم نمودند در شب سه ‏شنبه 26 رجب 1403 دستگير و به همراه برادران و ‏برادرزادگان خود در 7 شعبان 1403 هجرى قمرى به درجه رفيع شهادت نايل آمد. خداوند ‏ايشان را با شهداى صدر اسلام محشور فرمايد‎.‎