شهادت على بن حسن مثلّث در زندان منصور دوانقى ۲۶ محرم

در ۲۶ محرم ، سال ۱۴۶ هجرى قمرى

منصور دوانقى، دومین خلیفه عباسى به خطر قیام هاى محمد و ابراهیم، فرزندان عبدالله بن حسن مثنّى در مدینه و بصره و مخالفت هاى عده اى دیگر از بنى الحسن(ع) با دستگاه جور بنى عباس، نسبت به نوادگان امام حسن مجتبى(ع) که از علویان مبارز و ذى نفوذان عصر خود بودند، سخت گیرى هاى زیادى اعمال مى کرد و زندگى را بر آنان بسیار دشوار مى نمود.

وى، علاوه بر سرکوب قیام هاى بنى الحسن(ع) و کشتن تعدادى از آنان، از جمله محمد (نفس زکیه) و ابراهیم (قتیل باخمرى)، بسیارى از آنان را دستگیر و در سیاه چال هاى مخوف زندانى کرد.

منصور، در سال ۱۴۰ قمرى وارد مدینه شد و افراد سرشناس بنى الحسن(ع)، مانند عبدالله بن حسن مثنّى، ابراهیم بن حسن مثنّى، ابوبکر بن حسن مثنّى، حسن بن جعفر بن حسن مثنّى، عبدالله بن داوود بن حسن مثنّى، على بن داوود بن حسن مثنّى، عباس بن داوود بن حسن مثنّى، محمد بن ابراهیم بن حسن مثنّى، اسحاق بن ابراهیم بن حسن مثنّى، عباس بن حسن مثلّث، على عابد بن حسن مثلث و على بن محمد نفس زکیه را دستگیر کرد و به مدت سه سال در مدینه زندانى کرد. در سال ۱۴۴ قمرى نیز محمد دیباج (برادر مادرى عبدالله بن حسن مثنّى) را بر آنان افزود و مأموران حکومتى، بر بدنش چندان تازیانه زدند که لباسش با پوست بدنش به هم آمیخت.

در همین سال، تمامى آنان را در بندهاى آهنین کره و با وضعیت رقت بارى به سوى عراق حرکت دادند و در زندان هاشمیه (در حوالى کوفه) در سردابى نمور و تاریک زندانى نمودند و بر آنان بسیار سخت گرفتند.

آن زندان مخوف و هولناک، بلاى جان نوادگان امام حسن مجتبى(ع) شد و بر اثر سوء تغذیه، تاریکى و غیر بهداشتى بودن محیط، آزارهاى روحى و جسمى مأموران بر زندانیان، این عده، یکى پس از دیگرى به بیمارى هاى گوناگون و طاقت فرسا مبتلا شده و مظلومانه در همان جا به شهادت مى رسیدند و بدون این که امکان تغسیل و تکفین آنان وجود داشته باشد، بر روى هم انباشته شده و مرگ سایرین را تسریع مى نمودند.

نخستین کسى که از آن جمع به دیار باقى شتافت، على بن حسن مثلث بن حسن مثنّى بن امام حسن مجتبى(ع) بود.

وى از عابدان و زاهدان عصر خود و به “علیّ الخیر” و “علیّ العابد” معروف بود و در عبادت و بندگى، به ویژه در نماز و تهجّد، حالت خشوع و حضور قلب کامل داشت. وى، در حالى جان داد که سرش در سجده عبادت بود. على بن حسن مثلث، به هنگام شهادت، چهل و پنج سال داشت و داراى پنچ پسر و چهار دختر بود. یکى از فرزندانش حسین بن على، معروف به شهید فخ است که سال هاى بعد، بر ضد بنى عباس قیام کرد و در سرزمین فخ، همانند ابا عبدالله الحسین(ع) مظلومانه به شهادت رسید و اهل بیتش به اسارت دشمن در آمدند.(۱)

۱- نک: منتهى الآمال (شیخ عباس قمى)، ج۱، از ص ۲۵۰ تا ۲۷۸؛ وقایع الایام (شیخ عباس قمى)، ص ۱۶۷