شهادت امام علي النقي (عليه‌ السلام) 3 رجب

امام علي بن محمد عليه‌السلام معروف به هادي و نقي كه دهمين امام شيعيان است در سوم رجب و به قولي در 25 جمادي الثاني، در سامرا به شهادت رسيد.(1)

امام علي النقي عليه‌السلام از ذي القعده سال 220 قمري كه پدر بزرگوارش حضرت امام محمدتقي عليه‌السلام معروف به جوادالائمه عليه‌السلام به شهادت رسيد، بنا به وصيت آن حضرت مقام منيع امامت را بر عهده گرفت. گفتني است، هنگامي كه امام هادي عليه‌السلام مقام امامت را بر عهده گرفت، از عمر شريفش بيش از هشت سال و پنج ماه نگذشته بود و وي به مانند پدر ارجمندش در سنين كودكي به اين مقام عظيم نايل آمد.

امام علي‌النقي عليه‌السلام در ايام امامت خويش با خلافت شش تن از خلفاي بني‌عباس معاصر بود و آنان عبارت بودند از: معتصم، واثق، متوكل، منتصر، مستعين و معتز.

رفتار اين عده از خلفاي عباسي با امام علي‌النقي عليه‌السلام متفاوت بود. برخي رفتار خصمانه و برخي ديگر رفتار متعادل‌تري اعمال مي‌نمودند ولي همه آنان، در غصب خلافت و ناديده گرفتن حقوق امامت هم‌رأي و هم‌نظر بودند. در ميان آن‌ها متوكل عباسي (دهمين خليفه عباسيان) بيش از همه نسبت به اهل بيت عليهم‌السلام و خاندان امامت و علويان صاحب نام دشمني مي‌ورزيد و از هر راه ممكن در صدد اذيت و آزار آنان برمي‌آمد و حتي نسبت به درگذشتگان اهل بيت عليهم‌السلام نيز عقده‌گشايي مي‌كرد و دستور مي‌داد كه قبور امامان معصوم عليهم‌السلام به ويژه قبر مطهر ابا عبدالله الحسين عليه‌السلام و خانه‌هاي مجاور آن را خراب كرده و زمين‌هاي كربلا را شخم زده و زراعت نمايند.(2)

وي در سال 243 قمري، امام علي‌النقي عليه‌السلام را از مدينه منوره به سامرا فراخواند و آن حضرت را براي هميشه از موطن اصلي وي و اجداد طاهرينش دور نمود.(3) تنها منتصر عباسي (يازدهمين خليفه عباسيان) پس از ترور و هلاكت پدرش متوكل در ايام كوتاه مدت خلافت خويش، نيكي‌هاي در خور توجهي به علويان و وابستگان به خاندان رسالت و امامت نمود كه در برابر آزار و اذيت‌هاي بي‌حد و حساب ساير خلفاي عباسي قابل جبران نمي‌باشد.

امام علي‌النقي عليه‌السلام به مدت يازده سال در سامرا (پايتخت عباسيان) و در محله عسكر (منطقه مسكوني نظاميان) به حالت تبعيد زندگي نمود و در اين مدت، تحت مراقبت و نظارت دستگاه امنيتي خلافت قرار داشت و از تماس با دوستان و ياران خويش محروم بود. سرانجام در سوم رجب و يا به روايتي در 25 جمادي الثاني سال 254 قمري در ايام خلافت معتز عباسي به وسيله معتمد عباسي برادر خليفه وقت، مسموم و در آن غريبه سرا به شهادت رسيد.

به هنگام شهادت آن امام همام، جز فرزندش امام حسن عسکري عليه‌السلام كسي در بالينش حاضر نبود. امام حسن عسكري عليه‌السلام در ماتم پدر بزرگوارش بسيار گريست و گريبان دريد و خود متوجه غسل، كفن و دفن آن حضرت گرديد. برخي از نادانان و يا متعصبان به امام حسن عسكري عليه‌السلام خرده گرفته كه چرا وي گريبانش را دريد.

آن حضرت به آنان پاسخ داد: شما چه مي‌دانيد از احكام دين خدا؟ حضرت موسي بن عمران عليه‌السلام در ماتم برادرش هارون عليه‌السلام گريبان چاك زد.(4)

از امام هادي عليه‌السلام تشييع جنازه باشكوهي به عمل آمد. دوستداران اهل بيت عليه‌السلام، فقها، قضات، دبيران، اميران و حتي بزرگان دربار خلافت در تشييع جنازه مطهر وي شركت كرده و وي را در يكي از حجره‌هاي خانه‌اش دفن نمودند.(5)

هم اكنون قبر شريفش به همراه قبر مطهر فرزندش امام حسن عسكري عليه‌السلام و قبر خواهرش حكيمه خاتون دختر امام جواد عليه‌السلام و قبر نرگس خاتون مادر امام زمان عليه‌السلام در يك ضريح مقدس قرار دارد و در شهر سامرا، مزار شيعيان و دوستداران اهل بيت عليهم‌السلام مي‌باشد.

پي نوشتها:

(1). الارشاد (شيخ مفيد)، ص 649؛ منتهي الآمال (شيخ عباس قمي)، ج 2، ص 384.

(2). منتهي الآمال، ج 2، ص 383.

(3). همان، ص 377 و الارشاد، ص 646.

(4). منتهي الآمال، ج 2، ص 385.

(5). نك: الارشاد، ص 635؛ كشف الغمه (علي بن عيسي اربلي)، ج 3، ص 229؛ منتهي الآمال، ج 2، ص 361؛ المستجاد (علامه حلي) ص 216؛ الكافي (شيخ كليني)، ج 1، ص 497.