خانواده شیعی » زن و حجاب »

زنانه رفتار کنیم؛ اما بی تحریک لطفا!

داشتم با دقت این جمله ها را می خواندم:

بدان ای پسر! آدم بی هنر، هیچ سودمند نیست؛ مانند درخت خاردار مغیلان که تنه دارد و سایه ندارد؛ نه به خود سود می رساند و نه به دیگران و انسان با اصل و نسب، اگر چه بی علم و هنر باشد، مردم به خاطر اصل و نسبش، به او احترام می گذارند. از هر دوی اینها بدتر، کسی است که نه نژاد اصیلی دارد و نه هنر و علمی. .. و بدان که بهترین هنرها، هنر سخن گفتن است. .. زبان را به خوبی و هنر، عادت بده و جز خوب سخن گفتن، آن را میاموز؛ زیرا زبان تو، پیوسته آن چیزی را می گوید که تو او را بدان سوی می رانی و عادت می دهی و گفته اند: زبان هر کس، بهتر و خوش تر باشد، دوستداران و هواداران بیشتری خواهد داشت و با همه علم و هنری که داری، تلاش کن که سخن سنجیده و مناسب بگویی که سخن نابه جا و نامناسب، اگر چه خوب هم باشد، زشت و ناپسند جلوه می کند. از سخن زحمت افزا، پرهیز کن که سخن بی فایده گفتن، سراسر زیان است و سخنی که از آن بوی هنر نیاید، بهتر است گفته نشود؛ زیرا حکیمان سخن را به شراب مانند کرده اند که هم خماری می آورد و هم درمان خماری می کند!

ناگهان تمام ذهنم درگیر این سؤال شد که شاید خیلی ساده باشد؛ اما فکر نمی کنم جوابش به همین سادگی و راحتی باشد! چرا فحش می دهیم؟ برای جواب دادنش قدری و اندکی و تا حدودی و. .. تأمل لازم نیست؛ خیلی خیلی تأمل لازم است! واقعاً چرا فحش می دهیم؟ چرا به هم به راحتی نوشیدن آب، ناسزا می گوییم؟ چرا وقتی کودک ما ناسزا می گوید، چشم غره می رویم و شاید او را تهدید به ریختن فلفل در دهان می کنیم؛ اما خودمان، دهان به فحش و ناسزا باز می کنیم؟ چه کسی قرار است به دهان ما فلفل بریزد؟

امروزه در جامعه ما از دکتر و مهندس و استاد دانشگاه و کارمند و دانشجو گرفته، تا راننده و خیاط و بنّا و کارگر… در حین صحبت کردن، از کلمات رکیک و زننده یا همان فحش، استفاده می کنند و حتی دو دوست صمیمی در حال صحبت کردن، خیلی راحت به هم فحش می دهند. این امر متأسفانه در بین ما دخترها هم در حال افزایش است. فحش دادن، کم کم دارد به یک چیز عادی در زبان مردم تبدیل می شود. این جملات را شاید هزاران بار شنیده باشیم: «لطفاً درست صحبت کن»؛ «حرف دهنت رو بفهم…»؛ «چه خبرته؟ چرا دعوا داری»؟ «عفت کلام داشته باش» و. .. اما وقتی خودمان نیز به پای میدان عمل می رسیم، آیا درست صحبت می کنیم و آیا عفت کلام داریم؟

چیستی عفاف

سوره «نور» را شاید بارها و بارها خوانده باشیم؛ سوره ای که به ما دختران سفارش خواندش را کرده اند؛ سوره ای که وقتی آیاتش را می خوانیم، تازه می فهمیم که چه اسم زیبایی دارد. .. سوره ای که از پاک دامنی سخن می گوید و عفّت و مبارزه با آلودگی های جنسی. .. سوره ای که برای جامعه بزرگ بشریت، شش مرحله ذکر می کند؛ تا جامعه از هرچه آلودگی است، رهایی یابد و پای در طریق سعادت بگذارد و پله پله، نردبان کمال را طی کند.

عفّت، کنترل شهوت است و نه کشتن آن و شهوت، در لغت، یک مفهوم عام دارد که هرگونه خواهش نفس و میل و رغبت به لذت های مادی را شامل می شود؛ اما شهوت، یک مفهوم خاص هم دارد که همان شهوت جنسی است و «عفاف»، حالتی درونی است که آدمی را از گناه و حرام باز می دارد و آثار آن در گفتار و کردار انسان نمود می یابد. قرآن این امر را مخصوص زن ندانسته، بلکه هم برای زن و هم برای مرد، فضیلتی ارزشمند برشمرده است.

سخن عشوه گرانه ممنوع!

عفت کلام، یعنی پرهیز از بد زبانی، بد دهنی و گناهانی که به وسیله زبان انجام می شود و به ویژه با عشوه و طنازی سخن نگفتن با نامحرم؛ «فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَیطْمَعَ الَّذِی فِی قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلاً مَعْرُوفاً».۱

خوش رویی و خوش خویی زن برای نامحرم، او را به یاد هوس های نابه جا و تمایلات شهوانی می اندازد؛ پس استفاده از کلماتی که بوی انس و محبت می دهد و امید به نفوذ در شخصیت زن را افزایش می دهد، ممنوع. .. چون زن به خاطر جاذبه طبیعی خود، در همه جنبه های رفتاری اش می تواند بر مردان تأثیر بگذارد؛ مثلاً هنگام سخن گفتن، با نرم و نازک کردن صدایش و استفاده از لحن فریبنده، حرکات لب و دهان و شوخی ها، می تواند تأثیر زیادی در قلب افرادی که بیمار دل هستند و ایمانی ندارند تا در برابر تحریک ها مقاومت کنند، بگذارد!

چشم چرانی ممنوع!

چشم، دریچه دل و اندیشه انسان است. اگر ما چگونه نگریستن را یاد بگیریم و چگونه دیدن را تجربه کنیم، چشم، چشمه امید و ایمان می شود و نگاه ما، عبادت و سبب رشد و تکامل خواهدشد؛ اما اگر آن را رها کنیم، به هرچه هوا و هوس دستور داده، زیان های متعدد و گناهان ناخواسته ای را به ما تحمیل می کند. مگر فاصله نگاه تا گناه چه قدر است؟

چشم چرانی همان طور که بر مرد حرام است، بر زن نیز حرام است. نگاه به نامحرم، بذر گناه و شهوت را در دل آدمی می نشاند و او را به فتنه می اندازد و به همین خاطر است که قرآن دستور غض بصر (چشم پوشی) می دهد.۲ چشم، دروازه قلب و روح است و هر چه دیده بیند، دل کند یاد. کمترین کوتاهی در چشم پوشی از نگاه به نامحرم، تیری مسموم از سوی شیطان است و چشم، دل را به دنبال خود می کشد و قلب، عقل انسان را نشانه گرفته، دل و فکر او را مشغول می کند و به دنبال آن، غریزه را مشتعل می کند و از آن پس، فتنه هایی به دنبال می آورد که گاهی جبران ناپذیر است.

خودآرایی و خودنمایی ممنوع!

همه دوست دارند زیبا باشند؛ پس چرا دین این قدر سخت می گیرد؟ چه اشکالی دارد مرتب و منظم و زیبا باشیم؟ما دوست نداریم بد تیپ و بی ریخت بیرون بیاییم؛ تا احساس کمبود کنیم و دیگران برای ما قیافه بگیرند. مگر ما چه کم از آنها داریم؟ اینها شاید سؤال هزاران دختر جوان باشند؛ وقتی دستور دین مبنی بر عدم خودآرایی و خودنمایی به آنها گفته می شود.

میل به زیبایی هر چه بیشتر، در همه افراد وجود دارد؛ چه مرد و چه زن؛ با این تفاوت که این میل در زن بیشتر است؛ زیرا زن به تبع آفرینش لطیفش،میل به تمجید شدن و تعریف دارد و تمایل دارد زیبایی اش را به رخ همگان بکشاند وبه همین علت، به خودآرایی می پردازد؛ تا هر چه بیشتر، تحسین دیگران را بر انگیزد؛ اما همان طور که بی توجهی به غریزه خودنمایی و تبرّج، برای زن زیان بخش است، خودنمایی و تبرّج بیش از اندازه و خارج از چهارچوبه حجاب نیز زیان بخش خواهد بود و سلامت روانی زن را به مخاطره می اندازد و به همین علت است که قرآن به زن دستور می دهد از هر گونه خودنمایی و تبرج پرهیز کند.۳

دام بزرگی به نام انحراف جنسی

وقتی دین دستور می دهد که باید دیده را از آلاینده ها زدود و عفیفانه نگاه کرد، هدف والایش، پیش گیری از هر نوع آلودگی جنسی و رعایت عفت جنسی است؛ زیرا نگاه آلوده، آدمی را در دام عشق های ناپاک و انحرافات جنسی گرفتار می سازد. وقتی دین دستور می دهد باید با قول معروف سخن گفت و از عشوه و طنازی در کلام پرهیز کرد، هدف والایش، پیش گیری از هر نوع آلودگی جنسی و رعایت عفت جنسی است؛ زیرا کلام پر عشوه، بیمار دلان را به طمع می اندازد.

وقتی دین دستور می دهد باید از هر نوع تبرج و خودنمایی به دور بود و با حجاب و پوشش، خود را از دام های شیطانی رهانید، هدف والایش، پیش گیری از انحرافات جنسی و رعایت عفت جنسی است؛ زیرا خودنمایی و تبرج، مقدمه ای برای آلودگی های جسمی و روحی است و نقطه شروع انحراف جنسی، خط کشیدن بر عفت است؛ عفت در کلام، عفت در نگاه، عفت در پوشش و عفت در رفتار و… و آن وقت، کوچه پس کوچه های شهر پر می شود از رد پای شیطان و شهر با هُرم هوس، آلوده. .. و یادمان باشد که هیچ باغبانی را سرزش نمی کنند که چرا دور باغ خود حصار و پرچین کشیده است؛ چون باغ بی دیوار، از آسیب، مصون نیست و میوه و محصولی برای باغبان نمی ماند! هیچ کس هم با نام و بهانه آزادی، دیوار خانه خود را برنمی دارد و شب ها در حیاطش را باز نمی گذارد؛ چون خطر رخنه دزد، جدی است و هیچ صاحب گنج و گوهری نیز جواهرات خود را بدون حفاظ، در معرض دید رهگذران نمی گذارد؛ تا بدرخشند و جلوه کنند و چشم و دل بربایند؛ چون خود جواهر، ربوده می شود!

 

پی نوشت ها:

۱- احزاب، آیه ۳۲ – ۳۳،

۲- نور، آیه ۲۳،

۳- احزاب، آیه ۳۳؛ نور، آیه ۶۰،

منبع: پرسمان – اسفند ماه سال ۱۳۹۰ شماره ۱۱۰