رينهارت دوزى

رينهارت دوزى

رينهارت دوزى (Reinhart Dozy) در سال 1820 در ليدن متولد شد و از همان ابتداى نوجوانى به زبان هاى مختلف علاقمند شد تا بالاخره نه تنها به زبان هاى فرانسوى ، انگليسى ، آلمانى ، ايتاليايى ، بلكه به زبان هاى شرقى مثل عبرى ، كلدانى ، سريانى و عربى تسلط يافت .

استادوى در زبان هاى شرقى ، وايزر مدير بخش نسخ خطى عربى كتابخانه ليدن بود.

او درسال 1837 وارد دانشگاه ليدن شد و در سال 1844 به پيشنهاد وايزر رساله دكتراى خويش را شش بخش اول كتاب “اخبار بنى عباد در نوشته هاى نويسندگان عرب ” قرار داد كه طى سال هاى 1846 تا 1863 سه بخش نخست آن در انتشارات بريل چاپ گرديد.

او طى اين سال ها، با سفرهاى علمى به آلمان و انگليس ، نسخه هاى خطى عربى فراوانى را به دست آورد و به مطالعه و استنتاخ آنها پرداخت كه حاصل آن ، در نشريات اتحاديه تشويق ادبيات هلند در سال 1845 منتشر شد.

دوزى همچنين در سال 1846 مسؤول نسخ خطى شرقى شد. با اين همه به ترجمه ، تأليف و تحقيق در زمينه تاريخ مسلمانان اهميت بسيارى قائل بود.

برخى از آثار وى عبارتند از: شرح تاريخى بر سروده ابن عبدون اثر ابن بدرون (سروده ابن عبدون درباره سقوط دولت حفصيين است )؛ گزيده اى از كتاب الحله السيرا اثر ابن ابار (اين كتاب به تاريخ سياسى و ادبى مسلمانان اسپانيا از قرن دوم تاقرن ششم هجرى مى پردازد)؛ تاريخ الموحدين اثر عبدالواحد مراكشى .

وى همچنين مقالاتى در زمينه تاريخ و سيره مسلمين نگاشت ، ولى مهم ترين كتاب دوزى راجع به مسلمانان ، كتاب تاريخ مسلمانان در اسپانيا است .

اين كتاب چگونگى فتح اندلس به دست امويان تا ظهورمرابطون (از سال 711 تا 1110 ميلادى ) را شرح مى دهد و شامل اين مباحث است : خصلت هاى اعراب ، ارائه تصويرى از اسپانيا در دوران روميان و بربرهاى عربى ، فتح اسپانيا به دست طارِ بن زياد و موسى بن نصير، خلافت در اسپانيا از زمان عبدالرحمن الداخل ، منصور بن ابى عامر و…، فروپاشى سطنت و قدرت مسلمانان و… .

به هر حال ، اين كتاب ، بزرگترين اثر تاريخى مربوط به مسلمانان به شمار مى رود ولوى پرونكال هم آن را تجديد چاپ نمود.

او در زمينه فرهنگ لغات هم آثارى نگاشته است : فهرست واژگان هلندى برگرفته از زبان هاى عربى ، عبرى ، كلدانى ، فارسى و تركى (سال 1867)؛ فرهنگ لغات اسپانيايى و پرتغالى برگرفته از زبان عربى (ليدن ، انتشارات بريل ،1869).