روزه گرفتن روز عاشوراء

 پاسخ به شبهات عزادارى براى امام حسين (ع) (8)

سيد محمد حسينى قزوينى

استاد حسينى قزوينى: قبل از شروع به بحث ايام شهادت سالار شهيدان حضرت ابا عبدالله الحسين (ع) و اهل بيتش را به پيشگاه مقدس حضرت بقيت الله الاعظم(عج) ارواحنا لتراب مقدمه الفداه و پويندگان راه حق و حقيقت و دلباختگان مکتب اهل بيت عصمت و طهارت (ع) تسليت عرض ميکنم و خدا را به آبروى سرور آزادگان و اهل بيتش سوگند ميدهم جزا و پاداش ما را در اين عزاى حسينى، فرج مولايمان ولى عصر (عج) قرار بدهد إن شاء الله.

از اينکه برادر بسيار بزرگوارم جناب آقاى هدايتى امروز نتوانستند با ما همگام باشند ، از بينندگان عزيز پوزش مى طلبم . ما إن شاء الله به حول و قوه الهى بحث را شروع مى کنيم و عمده بحث إن شاء الله تلاش مى کنيم پيرامون قيام آقا امام حسين (ع) و آنچه که مربوط به ايام سوگوارى ابا عبدالله الحسين (ع) است باشد. البته بينندگان عزيز اطلاع دارند که دشمنان اهل بيت به ويژه وهابيت، از روزهاى بسيار دور و زمان هاى دور، تلاش بسيارى کرده اند با تبليغات گسترده و هجمه هاى وسيع نسبت به آقا امام حسين (ع)، در جامعه بد بينى ايجاد کنند و مردم را از عشق و علاقه و اظهار ارادت به مکتب اهل بيت (ع) دور کنند و جمعيت را در عزادارى ها و اظهار علاقه سرد کنند؛ ولى اينها کور خوانده اند، هرچه از زمان عاشوراء مى گذرد و تاريخ جلوتر ميرود، مى بينيم مراسم عزادارى سالار شهيدان، رفته رفته با شکوه تر و با عظمت تر برگزار مى شود. با آن همه تهديداتى که وهابيت، امسال در ايام دهه عاشوراء نسبت به عزاداران دشت کربلاء داشتند، بينندگان عزيز ديدند حدود سه ميليون نفر از عراق و کشورهاى مختلف براى عرض ارادت و آستان بوسى آقا امام حسين (ع) به کربلاء آمدند و آنجا عزادارى کردند. خوب قطعا اينچنين عزادارى با شکوه و با عظمت و اين چنين گسترده، در تاريخ اسلام سابقه نداشت. براى دشمنان شيعه و دشمنان اهل بيت (ع) ، ديدن اين مناظر، الحق، درد آور است. تلاش مى کنند يا با ترور يا با ايجاد انفجارات يا تبليغات مسموم، مردم و شيعيان را نسبت به عزادارى امام حسين (ع) سرد کنند. ولى اين را بدانند هرچه اين تهديدها بيشتر شود، عشق و علاقه مردم به اهل بيت (ع) فزون تر خواهد شد. هرچه اين کشتارها و انفجاها گسترده تر شود، علاقه و جانبازى مردم در راه اظهار ارادت و عشق به ساحت مقدس اهل بيت عصمت و طهارت (ع) به ويژه آقا امام حسين (ع) بيشتر و عميق تر و گسترده تر خواهد شد.

حالا بنا است که إن شاء الله اتاق فرمان، سؤالاتى را که مطرح است در مانيتورها نمايش دهند و ما به حول و قوه الهى، به ترتيب، سؤالاتى مطرح است و شبهاتى که امروز در داخل کشور ايران و يا در کشورهاى منطقه و يا در اروپا و آمريکا مطرح است، إن شاء الله اينها را به حول و قوه الهى و با استمداد از آقا ولى عصر (عج)، عصاره عالم وجود بپردازيم. پنج تا سؤال اتاق فرمان به نمايش گذاشته اند.

سؤالات مطرح شده

سؤال اول و دوم:نظر اهل بيت (ع) نسبت به روزه گرفتن روز عاشوراء را بيان کنيد و اهل سنت در روزه گرفتن روز عاشوراء چه مى گويند؟

من اين دو سؤال را اول شروع مى کنم به جواب دادن و إن شاء الله وقتى که سؤال ها تمام شد به سؤال سوم که نظر ابن تيميه درباره قيام امام حسين (ع) و همچنين نظر ابن تيميه نسبت به يزيد را پاسخ مى دهيم.

پاسخ:در رابطه با سؤال اول، نظر اهل بيت عصمت و طهارت (ع) نسبت به روزه گرفتن روز عاشوراء، ما در جلسه گذشته که با برادر بسيار بزرگوارم حجت الاسلام و المسلمين هدايتى داشتيم، آنجا من عرض کردم اهل بيت (ع) و فقهاى شيعه، نسبت به روزه گرفتن روز عاشوراء، نظر منفى دارند و کسى مشروعيت و استحباب براى روزه گرفتن روز عاشوراء ندارند. برخى او را حرام مى دانند و برخى مکروه مى دانند. عده زيادى هم مى گويند بهتر است که انسان از خوردن و آشاميدن خوددارى کند و تا نزديکى هاى نماز عصر، مقدار خيلى اندکى غذا بخورد و اين مسائلى است که در کتاب هاى فقهى بزرگان شيعه مطرح است. ولى آنچه که من براى بينندگان عزيز در رابطه با اين سؤال عرض کنم، إن شاء الله هديه اى باشد به پيشگاه مولايمان و سرورمان و تاج سرمان آقا ولى عصر (عج) و ذخيره اى براى شب اول قبر و قيامت ما باشد. مرحوم کلينى رضوان الله تعالى عليه در کتاب کافى، ج۴، ص۱۴۶، حدود ۱۰ تا ۱۲ روايت از ائمه (ع) در رابطه با روزه گرفتن روز عاشوراء بيان کرده است. روايت اول را از يکى از روات به نام نجبة بن حارث عطار ميگويد:از امام باقر (ع) از روزه گرفتن روز عاشوراء سؤال کردم، فرمود:صوم متروک بنزول شهر رمضان و المتروک بدعة، قال نجبة فسألت أبا عبد الله (عليه السلام) من بعد أبيه (عليه السلام) عن ذلک فأجابنى بمثل جواب أبيه، ثم قال: أما إنه صوم يوم ما نزل به کتاب و لا جرت به سنة إلا سنة آل زياد بقتل الحسين بن على صلوات الله عليهما.کافى، ج۴، ص۱۴۶

قبل از ماه رمضان روز عاشوراء را روزه مى گرفتند؛ ولى بعد از وجوب روزه ماه رمضان ترک شد. روزه گرفتن روز عاشوراء بدعت است. بعد راوى ميگويد خدمت امام صادق (ع) مشرف شدم، از حضرت نيز همين سؤال را کردم، حضرت همان جواب پدر بزرگوارشان امام باقر (ع) را به من دادند، فرمودند: روزه روز عاشوراء يک روزه اى است که نه کتاب خدا به آن دستور داده و نه سنت پيغمبر بر او جاريست. روزه گرفتن روز عاشوراء، سنت دودمان آل زياد است که اينها بخاطر شهادت امام حسين (ع)، به يمن پيروزى يزيد، روز عاشوراء را روزه مى گيرند.

در روايت ديگرى جعفر بن عيسى مى گويد:سألت الرضا (عليه السلام) عن صوم عاشورا و ما يقول الناس فيه، فقال: عن صوم ابن مرجانة تسألنى، ذلک يوم صامه الأدعياء من آل زياد لقتل الحسين (عليه السلام) وهو يوم يتشأم به آل محمد (صلى الله عليه وآله) و يتشأم به أهل الاسلام و اليوم الذى يتشأم به أهل الاسلام، لا يصام و لا يتبرک به و يوم الاثنين، يوم نحس قبض الله عز وجل فيه نبيه و ما أصيب آل محمد إلا فى يوم الاثنين، فتشأمنا به و تبرک به عدونا و يوم عاشورا قتل الحسين صلوات الله عليه و تبرک به ابن مرجانة و تشأم به آل محمد صلى الله عليهم، فمن صامهما أو تبرک بهما لقى الله تبارک و تعالى ممسوخ القلب و کان حشره مع الذين سنوا صومهما و التبرک بهما.کافى ج ۴، ص ۱۴۶، حديث ۵

از آقا امام رضا (ع) سؤال کردم يابن رسول الله، روزه گرفتن در روز عاشوراء چه حکمى دارد؟ حضرت فرمودند: مردم چه حکمى دارند و نظرشان چيست؟ بعد حضرت فرمود: از روزه دودمان فرزند مرجانه از من سؤال مى کنى؟ اين روزى است که زنازادگان از آل زياد بخاطر شهادت امام حسين (ع) روزه گرفتند. اين روزى است که براى آل محمد و اهل اسلام روز نا ميمونى بود و روز شومى بود و اين روز، روز مبارکى نيست. اين روز دوشنبه اى که مصادف بود با روز عاشوراء، روز نحسى است. خداى عالم پيغمبر را در اين روز قبض روح کرد و چيزى که بر اهل بيت عصمت و طهارت(ع) بخاطر روز عاشوراء و قتل امام حسين (ع) آمده و فرزند مرجانه بر او تبرک جسته، اين روز روز شوم و روز نحسى است. هرکس روز عاشوراء و روز شهادت امام حسين (ع) را روزه بگيرد، در نزد خداى عالم، فرداى قيامت منسوخ القلب محشور مى شود و محشور مى شود با دودمان يزيد و آل مرجانه که در اين روز، روزه ميگرفتند.

اينجا توجه بينندگان عزيز را به يک نکته اى داخل پرانتز جلب مى کنم که تقريبا پنجم يا ششم محرم بود، سايت اهل سنت سيستان و بلوچستان يعنى سايت سنى آن لاين که سايت رسمى حوزه علميه زاهدان است، مقاله اى به قلم فردى به نام ابوخالد نوشته و در آنجا واقعا مطالب زشت و قبيح و واقعا دور از ادب و دور از شأن يک روحانى و حوزه علميه آورده که من إن شاء الله به بخشى از مطالب بى پايه و بى اساس اين نويسنده به حول و قوه الهى اشاره خواهم کرد و اين روايت را وقتى از کتاب کافى نقل مى کند، شروع مى کند به مسخره کردن و استهزاء کردن. مى گويد مگر روز خداى عالم، روز نحس است؛ تمام روزها، روز خداى عالم است، ما در ميان ايام و روزها، روز نحس يا ماه و هفته نحس نداريم. گويا اين آقايان فراموش کرده اند آيه شريفه ۱۹ از سوره قمر را که خداى عالم در رابطه با قوم عاد مى فرمايد:إنا أرسلنا عليهم ريحا صرصرا فى يوم نحس مستمر.

ما باد صرصرى را (بلاى آسمانى) بر قوم عاد فرستاديم در روز نحس.

اينجا چگونه شد از روز عذاب قوم عاد به عنوان روز نحس بيان مى کند؟

يا در سوره فصلت آيه ۱۶:فأرسلنا عليهم ريحا صرصرا فى ايام نحسات.

ما آن باد تند را که موجب هلاکت قوم عاد شد در روزهاى نحس بر آنها فرستاديم.

اين آقاى که مى آيد و مى گويد در ميان روزهاى خدا، نحسى ندارد. ظاهرا از فرهنگ قرآن هم بى اطلاع هستند و از منطق قرآن هم دور هستند. بگذريم از اين قضيه، روايات متعددى ما داريم بر اينکه اهل بيت (ع) روزه گرفتن روز عاشوراء را منع کردند.

عن زيد النرسى قال: سمعت عبيد بن زرارة يسأل أبا عبد الله (عليه السلام) عن صوم يوم عاشورا فقال: من صامه کان حظه من صيام ذلک اليوم حظ ابن مرجانة وآل زياد، قال: قلت: و ما کان حظهم من ذلک اليوم؟ قال: النار أعاذنا الله من النار و من عمل يقرب من النار.کافى ج ۴، ص ۱۴۷، حديث ۶

از روزه گرفتن روز عاشوراء از امام صادق (ع) سؤال شد و فرمود:بهره هر کس که در روز عاشوراء روزه بگيرد، بهره فرزند مرجانه عبيدالله بن زياد هست و همچنين آل زياد. عرض کردم يابن رسول الله بهره اينها در اين روز چه بود؟ فرمود: بهره اينها عبارت است از آتش جهنم.

اين خلاصه اى از نظر اهل بيت عصمت و طهارت نسبت به روزه گرفتن روز عاشوراء. اين مربوط به اين سؤال.

اما سؤال دوم که اهل سنت در روزه گرفتن روز عاشوراء چه ميگويند؟

خوب ما در جلسات قبل هم اشاره کرديم که متأسفانه در بعضى از کتاب هاى روائى اهل سنت در رابطه با روزه روز عاشوراء، مطالبى دارد که به نظر من اين مطالب وهن اسلام و جسارت به ساحت مقدس رسول اکرم صلى الله عليه و آله و سلم هست. همان آقاى ابوخالدى که مقاله نوشته و در رابطه با روزه روز عاشوراء بحث کرده، ايشان آمده اين تعبير را آورده که با توجه به جايگاه روز عاشوراء، در مورد روزه آن در سنت پيامبر تأکيد بسيار شده است و آن حضرت امت را تشويق به روزه گرفتن در اين روز نموده است که تمامى اينها دروغ و جعلى و ساختگى است. بعد مى گويد روايتى از حضرت عبدالله بن عباس رضى الله عنه در صحيح بخارى نقل شده که مى فرمايد:رسول الله به مدينه تشريف آوردند يهوديان را ديدند که در روز عاشوراء روزه مى گيرند، آن حضرت فلسفه آن را سؤال کرد و يهوديان گفتند: اين روز روز مبارکى است، در اين روز خداوند متعال بنى اسرائيل را از دست دشمنان نجات داده، بعد آقا رسول اکرم فرمود: من از شما به موسى سزاوار تر هستم.

خوب بينندگان عزيز توجه دارند بر اينکه اين قضيه که آقا رسول اکرم(ص) بيايد به مدينه، يهودى ها در روز عاشوراء روزه گرفته اند و به تبع از يهودى ها روزه بگيرد و مسلمان ها را دعوت کند به روزه گرفتن، به نظر ما بالاترين جسارت به ساحت مقدس نبى مکرم(ص) است که نبى مکرم(ص) را تابع جو يهودى هاى مدينه معرفى مى کنند. نبى اکرم(ص) متأثر از فرهنگ يهوديت مى شود و به مسلمان ها دستور مى دهد که روزه بگيرند. البته بزرگان اهل سنت در اين زمينه حرف هائى دارند.

جناب زين الدين عبدالرحمن بن حنبلى متوفاى ۷۹۵ هجرى کتابى دارد به نام لطائف المعارف، ص۱۰۲ ايشان هم همين تعبير را دارد که مى گويد:

ان النبى (صلى الله عليه وآله وسلم) لما قدم المدينة و رأى صيام أهل الکتاب له و تعظيمهم له و کان يحب موافقتهم! فيما لم يؤمر به صامه، و أمر الناس بصيامه، و أکد الامر بصيامه و الحث عليه حتى کانوا يصومونه أطفالهم .

پيغمبر آمد به مدينه، ديد که يهودى هاى مدينه روز عاشوراء را روزه مى گيرند و پيغمبر دوست داشت که با يهودى ها هم صدا و هم نواخت بشود. جالب اين است که مى گويد به مردم دستور داد که در روز عاشوراء روزه بگيرند و تأکيد کرد و مسلمان ها بچه هايشان را هم دستور مى دادند در روز عاشوراء روزه بگيرند.

البته جناب ابن حجر عسقلانى هم در کتاب فتح البارى، ج۴، ص۲۸۸ هم همين تعبير را مى آورد.

و قد کان رسول الله يحب موافقة اهل الکتاب فيما لم يؤمر فيه بشيء.

پيغمبر دوست داشت که با يهودى ها هم صدا شود و موافقت کند در مواردى که دستورى در اسلام براى حضرت نيامده.

البته در صحيح بخارى، ج۴، ص۲۶۹، حديث۳۵۵۸ همين تعبير را آورده.

دخل النبى صلى الله عليه و سلم المدينة و إذا أناس من اليهود يعظمون عاشوراء و يصومونه فقال النبى صلى الله عليه و سلم و نحن أحق بصومه فأمر بصومه.عمدة القارى، ج ۱۷، ص ۷۱

در اينجا من توجه عزيزان بيننده و جوان هاى عزيز اهل سنت، حتى جوان هاى وهابيت را که دنبال فرا گفتن حقيقت هستند و دنبال اين هستند آنچه که از سنت رسول اکرم(ص) هست به زيبائى براى آنها روشن بشود، نه سنت بنى اميه و آل زياد، توجه اين عزيزان را به دو نکته جلب مى کنم.

نکته اول:ما روايات متعددى داريم در منابع شما عزيزان اهل سنت که نبى مکرم(ص) دستور داده که با يهودى ها مخالفت کنيد. شما ببينيد جناب طبرانى در معجم کبير، ج۷، ص۲۹۰، حديث۷۱۶۴ مى فرمايد:لا تشبهوا باليهود.

مجمع الزوائد هيثمى، ج۸ ص۳۸ – فتح البارى،ج۳، ص۷۱ – عمدة القارى، ج۴، ص۵۹

شما مسلمان ها حق اينکه خودتان را شبيه يهود کنيد نداريد.

چطور پيغمبر مى فرمايد لا تشبهوا باليهود بعد خود حضرت مى گويد: چون يهودى ها روز عاشوراء روزه مى گيرند ، شما هم روزه بگيريد و همچنين ذهبى در خلاصه مستدرک و حاکم نيشابورى در مستدرک، ج۱، ص۲۶۰ از نبى مکرم (ص) نقل مى کند:خالفوا اليهود فإنهم لا يصلون فى خفافهم و لا نعالهم.

با يهودى ها مخالفت کنيد ؛ چرا که آن‌ها با پا پوش و کفش نماز نمى خوانند .

نکته دوم و اساسى . من تقاضا دارم به اين نکته عزيزان تحصيل کرده چه شيعه و چه سنى توجه ويژه داشته باشند اين رواياتى که حتى در صحيح بخارى هم آمده پيغمبر اکرم در ميدنه وقتى ديدند يهودى ها روزه گرفتند و دستور داد مردم روزه بگيرند، اصلا اين با واقعيت تاريخى تطبيق نمى کند، چون تعبيرى که عرض کردم از جناب زين الدين حنبلى و همچنين عسقلانى، مى گويد:لما قدم المدينه و جناب ابو خالد هم عبارتشان اين است که پيغمبر اکرم وقتى که آمد به مدينه، يهوديان را ديدند. ما از اين عزيزان اهل سنت سؤال مى کنيم هجرت پيامبر در چه ماهى بود و در چه روزى بود؟ تمام بزرگان اهل سنت و شيعه اتفاق نظر دارند بر اينکه هجرت پيغمبر اکرم (ص) از مکه به مدينه در ربيع الاول صورت گرفته و دارد که روز هجدهم ربيع الاول بود که پيغمبر اکرم وارد مدينه منوره شد، يعنى هجرت پيغمبر اکرم در هجدهم ربيع الاول صورت گرفته.

تاريخ طبرى، ج۲، ص۲، ‌کامل اين اثير، ج۲، ص۵۱۷، فتح البارى ابن حجر، ج۴، ص۲۸۹، و مصادر شيعه هم: بحار الانوار،ج۱۹، ص.۰۴

پيغمبر اکرم (ص) ورودشان به مدينه ربيع الاول بوده. فاصله ربيع الاول تا محرم ۹ ماه است، اصلا اينکه پيغمبر اکرم (ص) وقتى به مدينه تشريف آوردند، مطابق بود با محرم و روز عاشوراء و روز روزه گرفتن يهوديان، اين دروغ محض است. ۹ ماه از آمدن پيغمبر اکرم (ص) به مدينه تا روز عاشوراء فاصله بود. اضافه بر اين مسئله ماه در نزد يهوديان، شمسى است و ارتباطى با قمر ندارد و آنها ماه هاى قمرى را برايش ارزش قائل نيستند و بر مبناى سال هاى شمسى برنامه دارند؛ ولى روز عاشوراء يا روز دهم ماه ، روزه مى گرفتند، ولى آقايان ظاهرا حفظت شيئاً و نسيت الفاً يک چيزى را حفظ گرفتند و هزاران چيز ديگر را فراموش کردند. بله در کتاب دائرة المعارف جناب بستانى، ج۱۱، ص۴۴۶ دارد که يهودى ها روز دهم را روز عاشور مى دانستند، روز دهم اولين ماه سال آنها است که عبارت است از تشرين اول، که طبق سال هاى رومى، تشرين اول با اکتبر و آبان تطبيق مى کند. تشرين اول مى شود آبان و تشرين دوم مى شود آذر، کانون اول مى شود دى و شباط مى شود اسفند. دوباره باز فروردين اينها مى شود آذر و نيسان و اياز و حريزان و تموز و آب و ايلول تا مى رسد به تشرين. پس تشرين، اولين ماه از سال يهودى ها است. روز دهم تشرين را آقايان روزه مى گرفتند که اصلا ارتباطى با روز عاشوراء محرم الحرام ندارد و همچنين جناب دکتر جواد على تعبيرشان اين است که يهودى ها روز دهم اول سالشان را روزه مى گيرند به عنوان روز کفاره و روزى که اينها روزه مى گيرند تا از گناهان گذشته شان برى بشوند. اين مطلبى است که در کتاب المفصل فى تاريخ العرب، ج۶، ص۳۳۹ و جناب صفار که از علماى طراز اول اردن است ايشان هم مقاله اى دارد در رابطه با تحقيق روز عاشوراء، در مجله الهادى، شماره۷، ص۳۷، آنجا مفصل آمده. پس آقايان اهل سنت روزه گرفتن روز عاشوراء را مى گويند تبعيت پيغمبر اکرم (ص) از يهود بوده و اين به نظر ما بالاترين جسارت به نبى مکرم(ص) هست و مخالف با روايات ديگر و مخالف با حقائق هست. ولى جاى تأسف تر از اين در صحيح بخارى، ج۲، ص۲۵۰ روايتى را نقل مى کند از عايشه:قالت کان يوم عاشوراء تصومه قريش فى الجاهلية، و کان رسول الله يصومه، فلما قدم المدينه صامه، و امر بصيامه، فلما فرض رمضان ترک يوم عاشوراء، فمن شاء صامه و من شاء ترکه.اصلا قضيه کاملا فرق مى کند.

مى گويد روز عاشوراء روزى بود که قريش در زمان جاهليت روزه مى گرفتند.

حالا ما نمى دانيم اين آقايانى که مى گويند قريش در جاهليت روزه مى گرفتند، اين قريش مشرک، قريش غافل، قريشى که بت مى پرستيدند، اصلا معتقد به روزه بودند يا نبودند.

پيغمبر اکرم (ص) هم به تبع قريش روز عاشوراء را روزه مى گرفتند. پيغمبر اکرم (ص) وقتى هجرت کرد به مدينه آمد، باز روز عاشوراء را روزه مى گرفتند و دستور داد مسلمانان روزه بگيرند؛ وقتى که روزه ماه رمضان واجب شد، پيغمبر اکرم (ص) روزه روز عاشوراء را ترک کرد و فرمود: هر کس بخواهد روزه مى گيرد و هر کس بخواهد روزه نمى گيرد.صحيح بخارى، ج۲، ص۲۵۰، حديث۲۰۰۲، کتاب الصوم، باب ۶۹، باب صيام يوم عاشوراء – صحيح بخارى، ج۴، ص۲۳۴، باب ايام الجاهلية – سنن ترمذى، ج۲، ص۱۲۷ – سنن ابن داود، ج۱ ، ص۵۴۶ – عمدة القارى، ج۱۶، ص۲۸۹

حالا ما کارى نداريم بر اينکه آيا اين روايت سنداَ صحيح است. هشام بن عروه در اينجا که از ابن قطان نقل مى کند، خود جناب ذهبى در ميزان الاعتدال، ج۴، ص۳۰۱ مطالبى دارد. ما اين را بطور کلى صرف نظر مى کنيم و جالب اينکه جناب هيثمى از ابو سعيد خدرى نقل مى کند بر اينکه:إن رسول الله صلى الله عليه و سلم أمر بصوم عاشوراء و کان لا يصومه.مجمع الزوائد هيثمى، ج۳، ص۱۸۳

مى گويد پيغمبر اکرم (ص) دستور داده روز عاشوراء را خودتان روزه بگيريد، ولى پيغمبر اکرم (ص) به هيچ وجه روزه نمى گرفتند.

خيلى جالب است يعنى واقعا ما چهار تا دوست اينطورى داشته باشيم، پيغمبر اکرم (ص) نيازى به دشمن ندارد. خوب اگر واقعا روزه گرفتن روز عاشوراء يک امر خوب و زيبا و معروفى بود، چطور پيغمبر اکرم (ص) دستور مى دهد اين کار معروف را مسلمان ها انجام بدهند، ولى خودش انجام نمى دهد. اين هم مربوط به سؤال دوم.

منبع :سايت حضرت ولى عصر (عج)