ویژه نامه » ماه مبارک رمضان »

رمضان از نگاه یک خبرنگار سوئدی

اشاره:

رَمَضان یا رَمَضان‌ُ المُبارَک نام نهمین ماه سال قمری که روزه در آن بر مسلمانان واجب است. بنا بر برخی آیات، قرآن در این ماه و در شب قدر نازل شده است. این ماه تنها ماهی است که نام آن به صراحت در قرآن کریم آمده و گرامی داشته شده است. این ماه، نزد مسلمانان احترام و جایگاه ویژه‌ای دارد. از مهم‌ترین عبادت‌های این ماه، تلاوت قرآن، اِحیای شبهای قدر (شب زنده‌داری)، دعا و استغفار، افطاری‌دادن و کمک به نیازمندان است.

این روزها ماه مبارک رمضان فرصتى به روزنامه نگاران داده است که با معرفى هموطنان تازه خود گام تازه ترى براى نزدیکى مسلمانان باجامعه سوئد بردارند، گزارش ذیل ترجمه دو صفحه اختصایصی روزنامه داگنز نیهتر مورخ یکشنبه ۱۷ نوامبر مى باشد.

رمضـــان

فقط یک ماه روزه گرفتن نمى باشد، فرصتى است براى گفتگو و رفت و آمد مؤمنان از این ماه براى مسافرت به نقاطى از کشور که قبلاً ساکن آنجا بوده و یا دوستانى در آنجا دارند استفاده می نمایند.

ماتس هولمبرگ (Mats Holmberg) و آن سوفى روزنکویست (Ann-Sofi Rosenkvist) همراه با خانواده گیگویچ در یکى از این مسافرت ها به شهر لندزکونا مى روند.

ده ساعت روزه گرفتن پاداش اخروى دارد

منصور گیگویچ با گفتن بسم الله الرحمن الرحیم از خداوند مى خواهد که طاعت او را مورد قبول قرار دهد. تمام این دعاى او آهسته و زیرلبى مى باشد، بعد از اتمام دعا لیوانى آب نوشیده و دو خرما در دهان مى گذارد، و بدین گونه در حالى که هواى بیرون پنجره رو به تاریکی گذاشته است ساعات روزه که ده ساعت قبل شروع شده بود به پایان مى رسد.

هفت دقیقه از ساعت چهار گذشته است ، منصور رو به سوى مکه به نماز ایستاده و رایحه مطبوع غذا از آشپزخانه به مشام مى رسد.

از صبح خیلى زود قبل از آنکه شهر از خواب بیدار شود همه توى همین آشپزخانه جمع شده بودند، امروز پنجشنبه هشتم ماه رمضان درلندزکرونا بود و صرف صبحانه مى بایستى قبل از طلوع آفتاب به پایان برسد.

در این آپارتمان سعیده با پولیو زندگى مى کند و این هفته نرکیسا و منصور گیگویچ با فرزند تقریباً یکساله شان مهمان آنها مى باشند. هردو خانواده اهل بوسنى بوده و در خلال جنگ از کشورشان گریخته اند.

وى راه درست پیروى از اسلام را در همین شهر یعنى لندزکرونا آموخت ، خودش فکر مى کند که این مسأله مرهون بى خانمانى او در این کشور بوده است .

خیلى از ماها وقتی اینجا آمدیم با انجمن بوسنى ها تماس گرفتیم ، در این انجمن ها بود که با مسلمانان واقعى و جدى برخورد نمودیم .

وى معتقد است که عملیات تروریستى در آمریکا در یازدهم سپتامبر در جدى تر گرفتن اسلام براى مسلمانان تأثیرات غیرمستقیمى داشته است ، با خیلى از مسلمانانى که در لندزکرونا صحبت نمودیم معتقد بودند که بعد از یازدهم سپتامبر مسلمان بودن در کشور سوئدسخت تر شده است ، کلمه اسلام ترس و ناراحتى در مردم ایجاد مى نماید، بچه هاى مسلمان را در مدارس مورد توهین و ارعاب قرار مى دهندو براى بیکاران مسلمان کار گیر آوردن خیلى سخت شده است ، ولى این مخالفت ها در تحکیم یک هویت اسلامى مؤثر واقع گردیده است .

احساس مى کنم که لازم است مسلمان بودن خودمان را علنى تر اعلام نماییم .

هنگام نماز شب مسجد لندزکرونا پذیراى جمعیت بیشترى از مسلمانان بود.

هوا در لندزکرونا رو به تاریکى مى رود، تلویزیون عربستان با پخش زنده ، برنامه به پایان رسیدن ساعات روزه را نشان مى دهد، به زودى در اینجا نیز ساعت افطار فرا خواهد رسید، در آشپزخانه یک کیک پنیر بوسنى ، راگوى گوشت و فلفل و یک کیک کیوى و شکلات آماده شده است . سعیده با این غذاها مى خواهد پاداشى براى روزه گیران آماده کرده باشد، ادین پولیو یک بار دیگر به نماز ایستاده است .

رمضان چیست ؟

رمضان یکى از ستون های پنج گانه اسلام است . روزه گرفتن در ماه رمضان مانند ایمان به وحدانیت خداوند، نماز، خمس ، زکات و حج ازوظایف هر مسلمان مى باشد.

روزه گیران مى بایستی در ساعات روشن روز از خوردن و نوشیدن پرهیز نمایند، در این ساعات از روابط جنسى و حتى اندیشیدن به آن نیزمى بایستى اجتناب نمود، در این ساعات از بیجان نمودن هر حیوان و یا دعوا و مشاجره اى پرهیز مى گردد. “من روزه هستم ” این پاسخ هرمسلمان براى اجتناب از درگیرى در ماه رمضان مى باشد.

چه کسانى مى بایستى روزه بگیرند؟

به صورت یک اصل کلى هر مسلمانى باید روزه بگیرد، ولى استثناهایى نیز وجود دارد، کسانى که مسافرند، افرادی که مریض مى باشند و یا به یک کار سنگین جسمى اشتغال داشته و نمى توانند براى ماه رمضان مرخصى بگیرند، زنان حامله و زنانى که مدت عادات ماهیانه را طى مى نمایند از روزه گرفتن معاف مى باشند.

به طور یقین ماه رمضان یکى از ایام بزرگ براى کشور سوئد محسوب مى گردد، در این ماه حدود یکصد و پنجاه هزار مسلمان روزه مى گیرند، مقایسه این تعداد با جمعیت کلیسا به روى این کشور که در حدود یکصد و سى هزار نفر مى باشند اهمیت این ایام را روشن ترمى سازد.

روى میز نان ، کره ، کالباس بوسنى ، گوجه فرنگى ، پنیر و مربا که صبحانه هر روزه آنهاست چیده شده ، ولی صبحانه امروزشان با همیشه فرق مى نماید چرا که باید قبل از ساعت ۶ و سه دقیقه آخرین لقمه غذا و آخرین جرعه چاى از گلویشان پایین رفته باشد و در این شهر یعنی لندزکرونا تا ده ساعت و چهار دقیقه بعد از خوردن هر غذا و نوشابه اى پرهیز نمایند. از فردا مدت این پرهیز هر روز دو دقیقه در صبح و دودقیقه در عصر کوتاه تر مى گردد، اگر نرگیسا و منصور توى شهر خودشان استکهلم بودند نیم ساعت زودتر افطار مى کردند براى اینکه ساعات شروع و اتمام روزه با طلوع و غروب خورشید بستگى دارد.

وقتى که تدریجاً بقیه خانه هاى لندزکرونا از خواب بیدار شده و توى آشپزخانه ها قهوه جوش ها شروع به جوشیدن مى نمایند، ادین پولیو باقرائت اولین سوره قرآن اولین نماز پنج گانه روز را شروع مى نماید.

آیا اجتناب از آب و غذا در تمام مدت روز براى شما ناراحت کننده نیست ؟

مثل اینکه هیچ کدام از حاضران منظور من را از این سؤال نفهمیدند، براى آنها روزه و اجتناب از غذا در مدت ماه رمضان مثل قبول وحدانیت خدا یک مسأله پذیرفته شده است .

مرکیسا جواب داد: روزه گرفتن خیلى مرا شاد مى سازد، وقتى که روزه مى گیرم مى دانم که امر خدا را اطاعت کرده ام .

هیچ کدامشان از گرسنگی و تشنگى طى روز گلایه اى نداشتند.

در مسجد بوسنى ها که در خانه نیمه قدیمى اجاره اى در لندزکرونا قرار گرفته مردم به تدریج جمع شده و روی فرش و دشکچه هاى اطراف اتاق جا مى گیرند، ماه رمضان فقط ماه روزه گرفتن نیست ، دور هم جمع شدن و دید و بازدید و گفتگو هم همان قدر اهمیت دارد.

مرکیسا براى ما تعریف نمود که در یکى از همین رفت و آمدهاى ماه رمضان توى همین شهر چند سال پیش با شوهر فعلى اش آشنا شده بود.

در حدود سیصد نفر بوسنیایى مسلمان در لندزکرونا ساکن مى باشند و قبل از به پایان رسیدن این روز پنجشنبه بیشتر آنها به مسجدخواهند آمد، معمولاً باید بین این همه آدم چند نفری باشند که اختلافاتى با هم داشته و بگومگویى راه بیاندازند ولى ما در محیط مسجد فقط شاهد صفا و صمیمیت هستیم .

منصور براى ما توضیح داد: حق با شماست ، ولى درگیرى در ماه رمضان کار خلاف شرعى مى باشد. حضرت رسول (ص ) فرموده : کسى که در این ماه مبارک صدایش را بلند نموده و یا کلمات زشتى ادا نماید، بهتر است که روزه اش را هم بشکند، خداوند روزه چنین افرادى راقبول نمی نماید.

ـ شماها مى توانید براى یک ماه تمام از درگیرى با دنیا پرهیز نمایید؟

ـ کاملاً، و بعد با شوخى اضافه مى نماید: مگر وقتى که با برادرم برخورد نمایم .

هنگام ظهر خیابان مرکزى لندرکرونا با تابلوهاى رستوران ها، رایحه کورى ، فلافل و سوسیس فروش های دوره گرد هر گرسنه اى را به هوس مى اندازد، ولى منصور در حالى که با تأنى خیابانی را طى مى نماید به ما مى گوید که این رایحه ها هیچ تأثیرى بر او ندارد و به مااطمینان مى دهد که واقعاً گرسنه اش نیست .

ولى در عوض فرزند یکساله او حمزه همیشه گرسنه است که مسؤولیت سیر نگاه داشتن او را با خانمش تقسیم نموده است .

ـ واقعاً تمام شدن ماه رمضان و کنار گذاشتن روزه کار خیلى سختیه ، اغلب بعد از ماه رمضان ، طبق عادت ناهار خوردن یادم مى ره .

به نظر او ماه رمضان هم مثل سال نو یکى از ایام بزرگ براى کشور سوئد مى باشد. منصور گیگویچ در سال ۱۹۹۴ به سوئد آمده است وآن طور که خودش اظهار مى دارد در آن موقع چندان هم به اجرای دستورهاى دینى پایبند نبوده است :

در یوگسلاوى کمونیست اظهار مسلمان بودن چندان دلپسند نبود.

منبع: (بانک مقالات)- مرکز جهانى علوم اسلامى