فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

رضا برقعى مدرس (ره)

اشاره:

دانشمند معظم سید رضا برقعى در اول محرم ۱۳۴۶ هجرى قمرى مطابق با  ۱۳۰۳هجرى شمسى در قم چشم به جهان گشود.نسب وى به حضرت موسى مبرقَعَ از فرزندانِ امام جواد هفتمین امام شیعیان برمى گردد. مرحوم برقعى پس از دوره ابتدایى در سال ۱۳۲۰ براى ادامه دروس حوزوى وارد مدرسه فیضیه شد و از محضر حضرت آیت الله العظمى بروجردى و امام خمینى(ره) استفاده کرد. وى تفسیر قرآن را از مرحوم آیت الله حاج میرزا ابوالفضل زاهدى فراگرفت و علاقه عجیبى به مرحوم حضرت آیت الله سید صدرالدین صدر داشت.

خدمات

در آن زمان مهم ترین مسأله اجتماعى مطرح، آینده جوانان و نوجوانان ایران بود. رژیم پهلوى پس از کودتاى آمریکایى ۲۸ مرداد دیگر مانعى بر سر راه خود براى گسترش فرهنگ بى بند و بارى و لاابالیگرى نمى دید و از طرف دیگر دریافته بود که مى باید مانند زمانِ رضاخان با مذهب و ظواهر آن مبارزه کند. از سال ۱۳۴۰ و با روى کار آمدن دمکراتها در آمریکا سیاست هاى استعمارى در ایران حالت جدید و عمیقى به خود گرفت که همکارى آنان در تهیه کتب درسى براى نونهالان و نوجوانان ایرانى از سیاست هاى استعمار نو در ایران بود. در آن زمان بتدریج نفوذ فرقه هاى ضاله، هم چون بهائیت، در دستگاه آموزش و پرورش کشور نُضج مى گرفت و نقش اسلام و تشیع در کتابهاى تعلیمات دینى و تاریخ و جغرافیا و ادب فارسى کمرنگ مى شد. براى مقابله با چنین توطئه هایى دو کار لازم بود: مقابله علنى و مستقیم علما و دلسوزان جامعه که در سخنرانی ها و موضع گیری هاى حضرت امام امت(ره) و دیگر مراجع و روحانیون با سابقه منعکس گردیده است؛ و کار دوم نفوذ در مجامع و جلسات تدوین و تألیف کتب درسى بود که از این طریق بتوان تا آنجا که می سور است در معرفى اسلام ناب محمدى و تعالیم حیات بخش آن کوشید.

مرحوم سید رضا برقعى براى تحقق اهداف اسلامى خود راه دوم را برگزید و آگاهانه به استخدام وزارت آموزش و پرورش درآمد و با تلاش بسیار به همراهى و پایمردى رفیق شفیق خویش، مرحوم شهید استاد دکتر محمد جواد باهنر، توانست به سازمان تدوین و تألیف کتب درسى راه یافته و تألیف کتب تعلیمات دینى دوره دبستان، راهنمایى و دبیرستان را مطابق با روش هاى جدید تعلیم و تربیت و همراه با محتوایى کاملاً اسلامى و اصیل به عهده بگیرد. وى در این راه مرارتها و زحمات بسیارى را متقبل شده؛ اما نتیجه کار درخشان بود. بدون شک یکى از عواملى که مردم مسلمانِ ایران را نسبت به اسلام حقیقى رهنمون گشته و ظلم و فجایع رژیم وابسته را روشن مى ساخت، مجموعه اى از کتب تعلیمات دینى مدارس در آن زمان بود که نقش عظیمى در بیدارسازى وجدان کودکان و نوجوانان این کشور داشت.

آنانى که در آستانه انقلاب تحت رهبرى امام بزرگوار و روحانیت معظم توانستند اساسِ ظلم دوهزار وپانصد ساله شاه نشاهى را برافکنند و نظام مقدس جمهورى اسلامى ایران را به پا دارند، همان دانش آموزانى بودند که در سال هاى قبل این چنین با اسلام و ارزش هاى آن آشنا گشته بودند.در کنار خدمات مرحوم برقعى در تألیف کتب درسى، وى به همراهى شهید دکتر باهنر و استاد دکتر على گلزاده غفورى براى جبران کمبود کتب اسلامى به زبان ساده و براى استفاده عموم در آن دوران اقدام به تأسیس دفتر نشر فرهنگ اسلامى نمودند. این مرکز مقدس به لحاظ نیت خالص و پاک مؤسسان آن از زمان تأسیس در سال ۱۳۵۲ تاکنون توانسته است در اشاعه و گسترش علوم اسلامى، مانند اصول، فقه، حدیث، علوم قرآنى، تاریخ اسلام، زندگینامه امامان بزرگوار، داستانهاى قرآن و دهها رشته دیگر اسلامى در میان طبقات مختلف و اقشار متفاوت جامعه سهم بسزایى داشته باشد. دفتر نشر فرهنگ اسلامى از بدو پیدایش تاکنون با چاپ بیش از هفت صد عنوان کتاب بدون تردید بزرگترین ناشر کشور از لحاظ چاپ کتب اسلامى است. به همت مرحوم برقعى انتشار کتاب براى کودکان و گروه اى سنى متفاوت در این مرکز از ابتدا با اهمیت تلقى شد و کتب متعدد راجع به آموزش قرآن براى خردسالان، آشنایى با زندگانى حضرت رسول اکرم، ائمه بزرگوار، بزرگان دین، تاریخ ایران، داستانهایِ علمى و سودمند و… در این مرکز با تیراژهاى میلیونى چاپ و در اختیار نونهالان قرار گرفته است. وى داراى تألیفات متعددى است. علاوه بر کتب درسى، او روش جدیدى براى آموزش قرآن به کودکان ابداع نمود که تحت عنوان (خودآموز قرآن مجید) تاکنون تعداد ۰۰۰/۶۹۰/۴ نسخه از آن چاپ شده است. این کتاب و راهنماى تعلیم آن تاکنون به زبان هاى مختلف از جمله عربى، انگلیسى، روسى و اردو چاپ شده است. کتب دیگر آن مرحوم عبارتند از: تعالیم قرآن مجید (به زبانهاى فارسى، انگلیسى، اردو، فرانسه)، اسلام مذهب رسمیِ ما، اصول دین و احکام براى خانواده، احکام دین، خداشناسى، راهنماى معلم براى تعلیم قرآن مجید (انگلیسى، فارسى و عربى). فعالیتهاى اجتماعى آن مرحوم فراگیر و گسترده بود. در تأسیس بنیاد ارشاد و رفاه حضرت امام صادق که پیگیر برخى از فعالیت هایِ خداپسندانه، از جمله احداث زائرسرا براى زائرین حرم مطهر حضرت معصومه ـ سلام الله علیه ـ مى باشد، نقش عمده اى را ایفا نمود. براى خودکفایى در امور پزشکى اقدام به تأسیس دهکده تندرستى حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله علیهـ در نزدیکى تنکابن نمود و در هیئت امناء مجموعه فرهنگى اسلامى حضرت رضا(ع) در شمیرانات عضویت داشت.

وفات

سرانجام این فقیه نامى در اوائل اردیبهشت ۱۳۷۵ بدرود حیات گفت.