دین و سبك زندگی

عنوان  دین و سبك زندگی
مولف  محمد سعید مهدوی كنی
مترجم/محقق  محمد سعید مهدوی كنی
ناشر  انتشارات دانشگاه امام صادق(ع)
سال نشر  1387
نوبت نشر  چاپ دوم
محل نشر  تهران

نویسنده در این کتاب که برآمده از رساله دکترایش در چارچوب مطالعه موردی شركت كنندگان در جلسات مذهبی است، از منظری فرهنگی و ارتباطی به نقش دین در تحولات فرهنگی – اجتماعی ایران معاصر پرداخته است و در واقع چگونگی تعامل دین با فرهنگ و جامعه را بررسی می كند. نگاه نویسنده به رابطه ی دین با تحولات فرهنگی – اجتماعی در این اثر نگاهی ایجابی است.در این اثر تكیه اصلی بر توصیف روابط است. اگرچه بحث از سبك زندگی و دیدگاه های موجود درباره ی آن ابعادی از مباحث فرایندی و تبیینی را نیز بدنبال دارد.

این اثر در دو بخش تدوین شده است: بخش اول به مباحث نظری اختصاص دارد و در سه فصل ارائه شده است. فصل اول «مفهوم شناسی» است. در فصل دوم دیدگاه ها و نظریه های محققان علوم اجتماعی درباره ی سبك زندگی در دو مرحله متقدم و متاخر طرح شده است. نظریه های 5 نفر از محققان (وبلن، زیمل، وبر، آدلر و بوردیو) در مورد سبك زندگی تا حدی مشروح ذكر شده و در هر مورد، پیوند این نظریه ها با مبانی نظریه ای این نظریه پردازان و جایگاه این نظریه ها در نظام فکری ایشان شرح داده شده است. عنوان فصل سوم «رابطه ی دین و سبك زندگی» است، در قسمت اول این فصل به نظریه پردازی ها و تحقیقات انجام شده درباره ی تعاملات دین و سبک زندگی پرداخته شده است، در این فصل محور بحث آثار وبر است. در قسمت بعدی محدوده ای برای مطالعه ی رابطه ی دین و سبک زندگی پیشنهاد می شود که می توان آن را نتیجه گیری از مباحث گذشته (فصل اول) دانست.

بخش دوم به یك «مطالعه موردی» اختصاص دارد هدف اصلی از این مطالعه موردی تلاش برای كاربردی كردن مباحث نظری موجود در بخش اول است. مورد این مطالعه «شركت كنندگان در یكی از جلسات مذهبی» و هدف از آن بررسی روابط آموزه های مذهبی در یكی از جلسات مذهبی با سبك زندگی شركت كنندگان در آن است. این بخش نیز در سه فصل تنظیم شده است.

در فصل چهارم کتاب که فصل اول بخش دوم محسوب می شود ابتدا تعریفی از جلسات مذهبی ارائه شده سپس به ریشه های تاریخی اینگونه جلسات پرداخته شده است. در تاریخ اسلام و ایران محافل و مجالس مذهبی گوناگونی موجود بوده كه با مفهوم امروزین جلسات مذهبی پیوند دارد و از آنها می توان به عنوان پیشینه تاریخی اینگونه جلسات یاد كرد. از آن جمله هستند مجالس تبلیغ، خطابه، وعظ، عزاداری و روضه خوانی. در این فصل بصورت كوتاه به تاریخچه ی اینگونه مجالس و منابعی كه دستیابی به این تاریخچه را میسر می سازد اشاره شده است.

فصل پنجم به كلیات و مباحث زمینه ای مطالعه ی موردی اختصاص دارد.

در فصل ششم که فصل پایانی است رابطه ی آموزه های دینی و سبک زندگی شرکت کنندگان مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. مباحث اصلی کتاب با نتیجه گیری و ارائه یک فرضیه پیشنهادی به پایان می رسد.