خانواده شیعی » تربیت فرزند » کلیات »

دوستى، بهترین ارث براى فرزندان

هر پدر و مادرى باید با آگاهى و درایت کامل، رفتار فرزندان خود را زیر نظر داشته باشد و از طریق رفتارهاى آنها، به احساساتشان پى ببرد…

این نکته را هیچ گاه نباید فراموش کرد که هر یک از ما، روزى جوان بوده ایم. اگر هر فرد بزرگسالى هم چنان جوان مى ماند و دوران جوانى را مى فهمید، هیچ جوانى پیر نمى شد. جوانان، انتظارات خاصى از والدینشان دارند. آنها مى خواهند که درکشان کنند و بیشتر از همه، به آنها توجه شود و رفتار منحصر به فردى با آنها داشته باشند و نکات ارزنده اى که در بزرگسالیشان به دردشان بخورد، بشنوند. جوان در حال نزدیک شدن به مرحله استقلال و خودمختارى است و از این که در انتخاب ها و تصمیماتش آزاد باشد، لذت مى برد و والدین نمى توانند این استقلال را از فرزندان نوجوانشان بگیرند و یا دامنه اختیارات او را محدود کنند. اما شما والدین گرامى در مقابل این استقلال چه کار باید بکنید؟ نوجوان مثل یک فنر مى ماند، شما این فنر را مى توانید در دستان خود گیرید و فنر را آرام و به تدریج رها کنید. اگر فنر را براى مدت طولانى در دست بگیرید، خسته خواهید شد و از قدرت فنر کاسته مى شود. بنابر این اگر کنترل این فنر را در دست داشته باشید بعد از رها شدن دوباره به طرف شما بر مى گردد.

والدین باید فرزندان را مستقل بار بیاورند تا در بزرگسالى بتوانند از پس مشکلات خود برآیند و در زندگى، تصمیمات درست و واقعى تر بگیرند. همواره سعى کنید در برخورد با مشکلات، فرزندان را راهنما باشید نه این که خود مشکل را به دوش بکشید و برایشان حل کنید.

همواره سعى کنید به فرزند نوجوان خود کمک کنید که از آزادى و استقلالى که به دست مى آورد، درست استفاده کند. به او یاد بدهید که در مقابل این آزادى و اختیار فردى، مسئول باشد و مسئولیت کارها و انتخاب هایى که مى کند چه خوب چه بد را بر عهده بگیرد تا با این کار، اعتماد به نفس او افزایش یابد.

اگر در زمان رفع اشتباهات فرزند نوجوان خود، عقل و درایت منطقى به کار نبرید، مطمئن باشید بین خود و فرزندتان، دیوارى به وجود آورده اید که در آینده ممکن است باعث قطع رابطه دوستانه و عاطفى او با خود شود. همواره سعى کنید در زمان مواجه شدن نوجوانتان با مشکلات، درس هایى از زندگى به او بیاموزید. گذراندن نوجوانى، دوران بسیار سختى است؛ هم براى والدین و هم براى فرزند؛ پس، نه کاملاً او را رها کنید، نه او را محدود نمایید. آنان مى خواهند که دیگران آنها را بپذیرند و کارهایشان را تائید کنند و این نیاز را احساس مى کنند که به خانواده تعلق دارند. پس به آنها اطمینان دهید که عضو با ارزش خانواده هستند و در پیشرفت و بهبود وضعیت خانوادگى، سهیم هستند و از امکاناتى که براى آموزش به او داده شده است، حداکثر استفاده را نماید تا بتواند در آینده با مشکلاتى که در زندگى با آن رو به رو مى شود، برخورد کند و آنها را از سر راه بردارد.

شما نمى توانید هر لحظه پشت فرزندانتان باشید و مراقب کارهاى آنها در مدرسه و اجتماع باشید ولى با ایجاد یک بنیان خانوادگى مستحکم و یک اخلاق خوب و اصول صحیح، فرزندان را از انحرافات حفظ کنید تا با بینش، آگاهى و شناخت ارزش هاى خوب زندگى، در جامعه فردى سالم و خوشبخت باشد و به خاطر داشته باشید این ارزش ها، از کانون خانوادگى و احترام گذاشتن به آنها ناشى مى شود.

پس بگذارید فرزندانتان در محیط خانواده از امنیت و عشق و مهر و محبت لازم برخوردار شوند تا در محیط بیرون از خانواده، آنرا با خود حمل و بکار بندند و این بهترین ارثى ات که شما به عنوان یک دوست براى آنها مى توانید بگذارید.

دوستى با مادر

فرزندان از همان ابتداى خلقت، ارتباطى عاطفى و فطرى با مادر برقرار مى کنند. این ارتباط، خونى و ذاتى است و در مدت زمانى که در بطن مادر زندگى مى کنند خواسته یا ناخواسته نسبت به عکس العمل هاى مادرانه، پاسخگو هستند چه فرزند در راه، پسر باشد و چه دختر، این راز خلقت است.

بعد از تولد تا سن ۲ یا ۳ سالگى، وابستگى فرزندان به مادر به دلیل نزدیکى هاى عاطفى مثل: تغذیه از شیر مادر، بودن بیشتر اوقات روز در آغوش مادر و… خیلى بیشتر نسبت به پدر است.

مادر با القاى آرامش ذاتى خود به فرزند، راه دوستى و اعتماد و نزدیکى را به فرزند خود باز کرده و سعى در برآوردن نیازهاى جسمى و روحى او دارد.

مادر با صبر و حوصله اى که خداوند در ذات زن قرار داده است، در بزرگ کردن، آموزش دادن صحیح و… فرزند خود را پیش مى برد.

از سن ۳ سالگى که کودک قدرت و تصمیم گیرى را در مورد کارهاى خود به دست مى آورد، سعى در الگوبردارى از رفتار والدین خود دارد. اگر فرزند، دختر باشد، تمایل غریزى او را به سمت پدر متمایل مى کند اما الگوهاى زندگى خود و مهر و عطوفت را، از مادر خود یاد مى گیرد.

فرزند پسر از نظر غریزى به مادر خود تمایل دارد اما استقلال و سلطه گرى و متکى به خود بودن را از پدر یاد مى گیرد.

این تمایلات در کودکان، متغیر است و صددرصد نمى باشد بلکه نسبى است. اما در هر دو جنس از سن۳ سالگى به بعد، تا قبل دبستان، کودک سعى در یادگیرى دارد و در این یادگیرى، سهم پدر و مادر برابر است تا بتوانند درستى و آموزش صحیح را به فرزندان خود هدیه کنند، این امر محقق نمى شود مگر با رابطه دوستانه و نزدیک.

از بین بردن فاصله تا حدى که حریم ها حفظ شود، مى تواند راه درستى را براى آینده فرزندان ما رقم بزند.

دوستان، محرم اسرار هم هستند و چه بهتر است اولین دوست و آخرین دوست، والدین باشند که همیشه خیر و صلاح فرزند خود را مى خواهند.

دوستى با پدر

فرزندان از همان ابتدا، پدر را سرپرست خانواده خود دانسته و به استقلال او و سلطه مدیریتى که بر خانواده خود دارند، پى برده و سعى در برقرارى ارتباطى منطقى و با رعایت کردن حق و حقوق پدر و فرزندى دارند.

رابطه عاطفى فرزندان با پدر، دیرتر شکل مى گیرد تا مادر که از همان ابتدا وابستگى در نهادشان مى باشد، اما زمانى که فرزندان به پدر خود اعتماد کرده و بر او تکیه مى کنند، این اتکا باعث ایجاد ستون هاى دوستى و پایه گذارى مهر و محبت دو طرفه براى آنان مى گردد.

فرزندان، نیازهاى مادى خود را از پدر طلب کرده و خواستار برطرف شدن آن مى باشند. دوستى بین دختران با پدر، به مراتب بیشتر از پسران با پدر است اما پسران، الگوى عینى پدر خود، مى توانند باشند و آینده زندگیشان از همان ابتدا، شکل گرفته تصور مى شود.

این دوستى و نزدیکى، این ایجاد اعتماد و ارتباط دو طرفه هر چه مستحکم تر شکل گیرد، راه و روش زندگى براى فرزندان على الخصوص پسران روشن تر و مورد اعتمادتر خواهد شد.

پدر باید سعى کند فرزند خود را به استقلال فکرى و عملى تشویق کند، راه را براى انتخاب گرى در برابرش باز کند و از منع کردن هاى نابجا خوددارى نماید و حتى زمانى این فرصت را به فرزند خود بدهد، تا اشتباهى را مرتکب شده و از نتیجه آن براى آینده خود استفاده کند.

این حمایت و این پشتیبانى والدین از سنین پایین تا مستقل شدن فرزندان براى خود و تشکیل خانواده در آینده محقق نخواهد شد مگر باارتباطى دوستانه و صمیمى با پدران و مادران توسط فرزندانشان.

کمک به دوست یابى و پشتیبانى

فرزندان ما در مرحله هاى مختلف زندگى خود، سعى در ایجاد ارتباط با سایر اعضاى خانواده خود دارند. این اعضا که نام دوست بر آن گذاشته مى شود، مى توانند در محیط تحصیل، در اجتماع، در میهمانى هاى خانوادگى و… وجود داشته و در اثر تعاملاتى که هر شخص با شخص دیگر دارد، شکل و رنگ خاص خود را بگیرد اما چه بهتر و صد البته بهتر آن است که اولین دوست فرزندان، والدین او باشند و در سایر مسیرها همراه و هم قدم و پشتیبان او بوده و سعى در راهنمایى کردن وى داشته و هیچ گاه از راه اجبار و زور، با فرزند خود برخورد نکنند.

برخورد تند و غیرمنطقى، باعث دور شدن فرزند از محیط سالم و کانون گرم خانواده شده و انحراف و به بیراهه رفتن را در او صد چندان مى کند.

پس بیاییم با ایجاد اعتماد، برقرارى رابطه درست و دادن استقلال به فرزندان خود على الخصوص پسران که دوستى را در بیرون از محیط خانه مى خواهند، راه بر ایشان باز کرده و همواره پشتیبان آنان باشیم نه مانع.

منبع: رجب بیت اللهى؛ روزنامه  کیهان