شیعه شناسی » اعتقادات » توحید »

دلیل فقر و غناء بر یگانگى خداوند

 قرآن مجید در آیه ۵۴ سوره «روم» به یکى از دلائل توحید که دلیل فقر و غناء است اشاره کرده، مى فرماید: «خداوند همان کسى است که شما را در حالى که ضعیف و ناتوان بودید، آفرید، سپس بعد از این ضعف و ناتوانى، قوت و قدرت بخشید، و دوران جوانى و شکوفایى نیروها آمد، و بعد از آن بار دیگر ضعف و پیرى را جانشین قوت کرد» (اللهُ الَّذى خَلَقَکُمْ مِنْ ضَعْف ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ ضَعْف قُوَّهً ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ قُوَّه ضَعْفاً وَ شِیبَهً)

«اوست که هر چه را بخواهد مى آفریند و او است عالم و قادر» (یَخْلُقُ ما یَشْاءُ وَ هُوَ الْعَلِیمُ الْقَدیِرُ) در آغاز، آن چنان ضعیف و ناتوان بودید که حتى قدرت نداشتید مگسى را از خود دور کنید یا آب دهان خویش را نگه دارید، این از نظر جسمانى، و از نظر فکرى به مصداق: (لا تَعْلَمُونَ شَیْئاً) «هیچ چیز نمى دانستید» حتى پدر و مادر مهربانى که دائماً مراقب شما بودند را نمى شناختید. ولى کم کم داراى رشد و قابلیت شدید، اندامى نیرومند و فکرى قوى و عقلى توانا و درکى وسیع پیدا کردید.

و با این حال نمى توانستید این قدرت را نگاه دارید، و درست همانند انسانى که از دامنه کوه بلندى به فراز قلّه رسیده، از طرف دیگر سراشیبى را شروع کردید، و باز به قعر درّه ضعف و ناتوانى جسمى و روحى رسیدید.

این دگرگونى و فراز و نشیب ها، بهترین دلیل بر این حقیقت است که نه آن قوت از شما بود و نه آن ضعف، بلکه هر دو از ناحیه دیگرى بود، و این خود نشانه آن است که چرخ وجود شما را دیگرى مى گرداند، و هر چه دارید عارضى است.

این هم انست که امیرمؤمنان(علیه السلام) در گفتار نورانیش به آن اشاره کرده، مى فرماید: (عَرَفْتُ اللهَ سُبْحانَهُ بِفَسْخِ الْعَزائمِ وَ حَلِ اَلْعُقُودِ وَ نَقْضِ اَلْهِمَمْ)

«من خدا را در فسخ تصمیم هاى محکم و گشودن گره ها و نقض اراده هاى قوى و ناکام ماندن آن شناختم» من از این دگرگونى ها فهمیدم که قدرت اصلى در دست دیگرى است، و ما از خود چیزى نداریم جز آن چه او به ما مى بخشد.(۱)

۱٫ تفسیر نمونه، جلد ۱۶، صفحه ۵۰۳٫